บัตรประชาชนเป็นเอกสารที่ต้องพกติดตัวบ่อยเมื่อไปโรงพยาบาล ธนาคาร หรือติดต่อราชการ ทำให้มีโอกาสหลุดจากกระเป๋าหรือวางลืมไว้ที่จุดบริการมากกว่าคนวัยอื่น โดยเฉพาะเมื่อต้องหยิบเอกสารหลายใบพร้อมกันในจุดที่มีคนพลุกพล่าน

ผู้สูงอายุบางคนมีปัญหาสายตาหรือความจำระยะสั้นที่ทำให้ตรวจสอบกระเป๋าหรือของใช้ส่วนตัวได้ไม่ละเอียดเท่าเดิม จึงอาจไม่รู้ตัวทันทีว่าบัตรหายไปจากกระเป๋าตั้งแต่เมื่อไร

บัตรประชาชนมีเลขประจำตัว 13 หลัก ที่อยู่ วันเดือนปีเกิด และรูปถ่าย ซึ่งเป็นข้อมูลเพียงพอให้มิจฉาชีพนำไปแอบอ้างเปิดบัญชี ขอสินเชื่อ หรือทำธุรกรรมในชื่อผู้สูงอายุได้ หากบัตรตกไปอยู่ในมือคนที่ไม่หวังดี

หลายหน่วยงานยังคงขอสำเนาบัตรประชาชนเพื่อยืนยันตัวตน แต่ไม่ใช่ทุกกรณีที่จำเป็นต้องเห็นข้อมูลครบทุกช่อง การเซ็นกำกับสำเนาพร้อมระบุวัตถุประสงค์การใช้ทุกครั้งช่วยลดความเสี่ยงที่สำเนาจะถูกนำไปใช้ผิดวัตถุประสงค์อื่น

ครอบครัวควรพูดคุยกับผู้สูงอายุถึงหลักการง่าย ๆ ว่าไม่ควรถ่ายรูปบัตรประชาชนส่งให้ใครทางโทรศัพท์หรือแอปแชตโดยไม่ทราบตัวตนปลายทางแน่ชัด แม้จะอ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานใดก็ตาม

การเก็บรักษาบัตรที่บ้านเน้นการมีจุดตายตัวที่ทุกคนในบ้านรู้ตรงกัน ในขณะที่การดูแลระหว่างเดินทางต้องอาศัยความระมัดระวังเพิ่มเติม เพราะเป็นช่วงที่บัตรออกจากจุดปลอดภัยและมีโอกาสสัมผัสกับคนแปลกหน้าหรือสภาพแวดล้อมที่วุ่นวายมากกว่าปกติ เช่น แถวคิวยาวที่โรงพยาบาลหรือช่วงเวลาเร่งรีบขึ้นรถโดยสาร

ครอบครัวควรแยกแนวทางปฏิบัติทั้งสองช่วงออกจากกันอย่างชัดเจน ไม่ใช่ใช้กฎเดียวกันทั้งหมด เพราะความเสี่ยงและวิธีป้องกันที่เหมาะสมนั้นแตกต่างกันตามสถานการณ์ การมีแนวทางเฉพาะสำหรับแต่ละช่วงช่วยให้ผู้สูงอายุปฏิบัติตามได้ง่ายและจดจำได้แม่นยำกว่า