สูงวัยไทย
คำถามสำคัญที่ควรถามเภสัชกรทุกครั้งที่รับยาให้ผู้สูงอายุ
พิมพ์เมื่อ 15 กันยายน 2026
คำถามสำคัญที่ควรถามเภสัชกรทุกครั้งที่รับยาให้ผู้สูงอายุ
รวมคำถามที่ควรถามเภสัชกรเมื่อรับยาให้ผู้สูงอายุ เพื่อลดความเสี่ยงเรื่องปฏิกิริยาระหว่างยาและการใช้ยาไม่ถูกวิธี
ตรวจสอบล่าสุด 3 สิงหาคม 2026

รูปภาพโดย cottonbro studio / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ทุกครั้งที่รับยาใหม่ให้ผู้สูงอายุ ควรถามเภสัชกรว่ายานี้มีผลข้างเคียงที่พบบ่อยในผู้สูงอายุอะไรบ้าง โดยเฉพาะอาการง่วง วิงเวียน หรือหน้ามืดที่เพิ่มความเสี่ยงหกล้ม
- ควรถามว่ายาตัวใหม่ทำปฏิกิริยากับยาเดิมที่กินอยู่หรือไม่ เพราะผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันมีความเสี่ยงเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาสูงกว่าคนทั่วไป
- ควรถามเวลาและวิธีกินยาที่ชัดเจน เช่น ก่อนหรือหลังอาหาร ห่างจากยาตัวอื่นกี่ชั่วโมง และควรทำอย่างไรหากลืมกินหนึ่งมื้อ
- หากผู้สูงอายุมีปัญหาการมองเห็น การได้ยิน หรือความจำ ควรบอกเภสัชกรตรง ๆ เพื่อขอฉลากหรือระบบเตือนที่เหมาะสมกว่าฉลากมาตรฐานทั่วไป
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้ดูแลหรือลูกหลานที่ไปรับยาแทนผู้สูงอายุ หรือไปพร้อมกันที่ร้านยาและโรงพยาบาล
- เหมาะกับผู้สูงอายุที่ยังไปรับยาด้วยตัวเองแต่รู้สึกว่าจำคำแนะนำจากแพทย์ไม่ครบทุกครั้ง
- ไม่ใช่คำแนะนำให้ตัดสินใจเปลี่ยนหรือหยุดยาด้วยตัวเองตามคำตอบที่ได้จากเภสัชกรเพียงอย่างเดียว การเปลี่ยนแปลงยาต้องผ่านแพทย์ผู้สั่งยาเสมอ
- ไม่เหมาะกับสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีอาการแพ้ยาหรือผลข้างเคียงรุนแรงเกิดขึ้นแล้ว กรณีนั้นต้องขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันทีไม่ใช่รอถามในนัดถัดไป
สิ่งที่ควรรู้
ทำไมคำถามกับเภสัชกรสำคัญกว่าที่คิดสำหรับผู้สูงอายุ
ร่างกายผู้สูงอายุเปลี่ยนแปลงไปจากวัยหนุ่มสาวในหลายด้านที่มีผลต่อการใช้ยาโดยตรง การทำงานของไตที่ลดลงตามวัยทำให้ยาบางชนิดถูกขับออกจากร่างกายช้าลง สะสมในเลือดมากขึ้นกว่าที่คาด และเพิ่มความเสี่ยงผลข้างเคียง สิ่งที่มักถูกมองข้ามคือปรากฏการณ์ที่เรียกว่า prescribing cascade คือแพทย์คนหนึ่งสั่งยาตัวใหม่เพื่อรักษาอาการที่แท้จริงแล้วเป็นผลข้างเคียงของยาอีกตัวที่กินอยู่ก่อนแล้ว โดยไม่รู้ว่าอาการนั้นมาจากยา
เมื่อผู้สูงอายุใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันจากหลายแพทย์หรือหลายโรงพยาบาล หรือที่เรียกว่าภาวะ polypharmacy ความเสี่ยงที่ยาจะซ้ำกลุ่มกันหรือตีกันจะสูงขึ้นตามจำนวนยา คำถามที่ถามเภสัชกรตรง ๆ จึงเป็นจุดตรวจสอบที่ช่วยจับความเสี่ยงเหล่านี้ได้ก่อนที่จะกลายเป็นปัญหาจริง
คำถามเรื่องปฏิกิริยาระหว่างยาและยาซ้ำกลุ่ม
เมื่อไปรับยาใหม่ ควรถามเภสัชกรว่ายานี้ตีกับยาอื่นที่กินอยู่หรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อผู้สูงอายุไปพบแพทย์หลายท่านหรือหลายโรงพยาบาล เพราะแพทย์แต่ละคนอาจไม่เห็นรายการยาทั้งหมดที่ผู้สูงอายุกินอยู่ในขณะนั้น การพกรายการยาฉบับเดียวที่รวมยาจากทุกแหล่งไปให้เภสัชกรดูทุกครั้งจึงสำคัญมาก
อีกคำถามที่ควรถามคือมียาตัวใดในรายการที่ออกฤทธิ์คล้ายกันหรือซ้ำกลุ่มกันหรือไม่ เช่น ยานอนหลับสองชนิดที่แพทย์ต่างคนสั่งโดยไม่รู้ว่าอีกฝ่ายสั่งไปแล้ว การถามคำถามนี้ตรง ๆ ช่วยให้เภสัชกรตรวจสอบและแจ้งแพทย์เพื่อทบทวนรายการยาทั้งหมดได้ทันเวลา
คำถามเรื่องผลข้างเคียงที่เพิ่มความเสี่ยงหกล้มหรือสับสน
ยาหลายกลุ่มที่ใช้กันทั่วไป เช่น ยานอนหลับ ยาลดความดัน หรือยาแก้แพ้บางชนิด อาจทำให้เกิดอาการง่วงหรือความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า (orthostatic hypotension) ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงหกล้มในผู้สูงอายุมากกว่าคนวัยอื่นอย่างชัดเจน ควรถามเภสัชกรตรง ๆ ว่ายาตัวนี้มีผลต่อการทรงตัวหรือไม่ และควรระวังเป็นพิเศษช่วงเวลาใดของวัน
หากผู้สูงอายุเริ่มมีอาการสับสนหลังเริ่มยาใหม่ ควรแยกให้ชัดว่าเป็นภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) ที่เกิดเร็วและเปลี่ยนแปลงในแต่ละช่วงเวลาของวัน หรือเป็นความจำถดถอยที่ค่อยเป็นค่อยไปแบบเดิม การถามเภสัชกรว่ายาตัวใหม่มีผลต่อความคิดความจำหรือไม่ และแจ้งเวลาที่อาการเริ่มเปลี่ยนไปให้ชัดเจน ช่วยให้แยกสาเหตุได้เร็วขึ้นแทนที่จะปล่อยให้เป็นความจำเสื่อมตามวัยไปเฉย ๆ
คำถามเรื่องการปรับให้เข้ากับข้อจำกัดด้านร่างกาย
ผู้สูงอายุจำนวนมากมีสายตายาวตามวัยหรือ presbyopia ทำให้อ่านฉลากยาตัวเล็กได้ยาก และการได้ยินเสื่อมตามวัยหรือ presbycusis ทำให้ฟังคำแนะนำที่พูดเร็วหรือเบาไม่ครบ ควรถามเภสัชกรตรง ๆ ว่ามีฉลากตัวใหญ่ กล่องแบ่งยารายวัน หรือระบบเตือนแบบอื่นที่เหมาะกับข้อจำกัดเหล่านี้หรือไม่ แทนที่จะฝืนใช้ฉลากมาตรฐานแล้วเสี่ยงหยิบผิด
หากผู้สูงอายุมีปัญหามือสั่นหรือแรงบีบมือลดลงจนเปิดฝาขวดยาแบบกันเด็กเปิดไม่ได้ ควรถามว่ามีทางเลือกภาชนะที่เปิดง่ายขึ้นหรือไม่ เพราะการดัดแปลงฝาขวดเองอาจทำให้เด็กในบ้านเข้าถึงยาได้ง่ายเกินไป
คำถามที่ควรถามเมื่อเพิ่งออกจากโรงพยาบาลหรือเปลี่ยนยาใหม่
ช่วงหลังออกจากโรงพยาบาลเป็นช่วงที่รายการยาเปลี่ยนแปลงมากที่สุดและเสี่ยงสับสนที่สุด ควรถามเภสัชกรว่ายาตัวใดในรายการเดิมถูกหยุดไปแล้ว ยาตัวใดเป็นยาใหม่ที่เพิ่งเริ่ม และยาตัวใดยังต้องกินต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้เผลอกินยาเดิมที่แพทย์สั่งหยุดไปแล้วซ้ำกับยาใหม่

รูปภาพโดย cottonbro studio / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ก่อนไปรับยาหรือพบเภสัชกร
เตรียมข้อมูลให้พร้อมก่อนถึงร้านยาหรือห้องจ่ายยาช่วยให้ใช้เวลาพูดคุยกับเภสัชกรได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น แทนที่จะต้องนึกข้อมูลตอนอยู่หน้าเคาน์เตอร์
- รวบรวมรายการยาทั้งหมดที่กินอยู่ในปัจจุบัน รวมยาจากทุกโรงพยาบาลและยาซื้อเอง
- จดอาการหรือผลข้างเคียงที่สังเกตเห็นหลังเริ่มยาตัวใดตัวหนึ่งพร้อมวันที่
- เตรียมรายการอาหารเสริมและสมุนไพรที่กินอยู่ด้วย ไม่ใช่แค่ยาแผนปัจจุบัน
ระหว่างพูดคุยกับเภสัชกร
ถามคำถามให้ครบและขอให้เภสัชกรอธิบายด้วยภาษาง่าย ๆ หากคำตอบมีศัพท์ทางการแพทย์ที่ไม่เข้าใจ ควรขอให้อธิบายซ้ำจนกว่าจะเข้าใจตรงกัน
- ถามว่ายาตัวใหม่ตีกับยาเดิมหรืออาหารเสริมที่กินอยู่หรือไม่
- ถามผลข้างเคียงที่พบบ่อยในผู้สูงอายุโดยเฉพาะเรื่องการทรงตัวและความคิดความจำ
- ขอให้เขียนเวลากินยาที่ชัดเจนลงในฉลากหรือกระดาษแยกต่างหาก
- แจ้งข้อจำกัดด้านสายตา การได้ยิน หรือความจำ เพื่อขอรูปแบบฉลากหรือบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม
หลังกลับถึงบ้าน
นำข้อมูลที่ได้จากเภสัชกรมาปรับปรุงระบบจัดยาที่บ้านให้เป็นปัจจุบัน และแบ่งปันให้ผู้ดูแลคนอื่นในครอบครัวรับทราบด้วยเสมอ
- อัปเดตรายการยาฉบับเดียวให้ตรงกับยาตัวใหม่และยาที่หยุดไปแล้ว
- ตั้งระบบเตือนที่เหมาะกับข้อจำกัดด้านสายตาหรือความจำของผู้สูงอายุ
- แจ้งผู้ดูแลคนอื่นในครอบครัวถึงคำแนะนำใหม่ที่ได้จากเภสัชกร
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
LEXO แผ่นรองเท้าเพื่อสุขภาพ ใส่สบาย ป้องกันการปวดเท้า ขนาด 35-46 insoles
Marco Rocco รองเท้าแตะผู้หญิงนุ่มๆ EVA กันลื่น น้ำหนักเบา พื้นนุ่ม รองเท้าเพื่อสุขภาพใส่ในบ้านMR8021
Marco Rocco(มาร์โค ร็อคโค่)Marco Rocco รองเท้าแตะแฟชั่นผู้หญิง EVA พื้นนุ่ม กันลื่น กันน้ำ รองเท้าเพื่อสุขภาพใส่ในบ้าน MR8021
Marco Rocco(มาร์โค ร็อคโค่)Marco Rocco รองเท้าแตะแฟชั่นผู้หญิง EVAนุ่มใส่สบายเท้า รูปแบบทุเรียน น่ารัก รองเท้าเพื่อสุขภาพMR8030
Marco Rocco(มาร์โค ร็อคโค่)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- ไม่จดคำถามล่วงหน้าแล้วลืมถามประเด็นสำคัญตอนอยู่หน้าเคาน์เตอร์ยา
- สันนิษฐานว่าเภสัชกรรู้ยาทั้งหมดที่กินอยู่จากโรงพยาบาลอื่นโดยอัตโนมัติ
- หยุดหรือปรับขนาดยาเองตามข้อมูลที่ค้นจากอินเทอร์เน็ตแทนการถามผู้เชี่ยวชาญ
- ไม่แจ้งเภสัชกรเรื่องอาหารเสริมหรือสมุนไพรที่กินอยู่เพราะคิดว่าไม่เกี่ยวกับยา
- อายที่จะถามคำถามเกี่ยวกับอาการที่รู้สึกลำบากใจ เช่น การกลั้นปัสสาวะหรือความจำที่ลดลง
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือรีบไปห้องฉุกเฉินทันทีหากมีอาการแพ้ยารุนแรง เช่น หน้าบวม ริมฝีปากบวม หายใจลำบาก ผื่นขึ้นทั้งตัวอย่างรวดเร็ว หรือหมดสติหลังกินยาใหม่
- ติดต่อเภสัชกรหรือแพทย์ภายในวันเดียวกันหากมีอาการวิงเวียนรุนแรงหรือสับสนขึ้นใหม่หลังเริ่มยาตัวใหม่ โดยเฉพาะหากเกิดขึ้นเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมง
- นัดพบแพทย์เร็ว ๆ นี้หากมีผลข้างเคียงที่ไม่รุนแรงแต่รบกวนชีวิตประจำวันต่อเนื่อง เช่น ท้องผูกมาก ปากแห้งมาก หรือง่วงซึมผิดปกติหลายวันติดต่อกัน
- เฝ้าสังเกตและจดอาการเล็กน้อยหลังเริ่มยาใหม่ในช่วงสัปดาห์แรก เช่น เบื่ออาหารเล็กน้อยหรือนอนไม่หลับบางคืน เพื่อเล่าให้แพทย์ฟังในนัดถัดไป
เช็กลิสต์สรุป
- รวบรวมรายการยาทั้งหมดจากทุกโรงพยาบาลก่อนไปรับยาใหม่
- ถามเรื่องปฏิกิริยาระหว่างยากับยาเดิมและอาหารเสริมทุกครั้ง
- ถามผลข้างเคียงที่เพิ่มความเสี่ยงหกล้มหรือความสับสน
- แจ้งข้อจำกัดด้านสายตา การได้ยิน หรือความจำเพื่อขอฉลากที่เหมาะสม
- ขอให้เขียนเวลาและวิธีกินยาที่ชัดเจนลงในฉลากหรือกระดาษแยก
- อัปเดตรายการยาฉบับเดียวที่บ้านทุกครั้งหลังรับยาใหม่
คำถามที่พบบ่อย
เภสัชกรมีสิทธิ์ปรับลดยาที่ซ้ำซ้อนให้เลยหรือไม่
โดยทั่วไปเภสัชกรสามารถให้คำแนะนำและแจ้งเตือนแพทย์เมื่อพบว่ายาซ้ำกลุ่มหรือมีปฏิกิริยาต่อกัน แต่การหยุด ลด หรือปรับขนาดยาต้องผ่านการตัดสินใจของแพทย์ผู้สั่งยาเดิมเสมอ เภสัชกรทำหน้าที่เป็นจุดตรวจสอบและประสานงาน ไม่ใช่ผู้ตัดสินใจปรับยาเอง
ถ้าไม่มีเวลาคุยนานที่ร้านยาควรทำอย่างไร
ควรเตรียมคำถามที่สำคัญที่สุด 2-3 ข้อไว้ล่วงหน้า เช่น เรื่องปฏิกิริยาระหว่างยาและผลข้างเคียงที่เพิ่มความเสี่ยงหกล้ม แล้วถามให้ครบก่อนออกจากร้าน หากมีคำถามเพิ่มเติมภายหลัง สามารถโทรกลับไปสอบถามหรือขอคำแนะนำในนัดถัดไปได้
อาหารเสริมและสมุนไพรต้องบอกเภสัชกรด้วยหรือไม่
ต้องบอกเสมอ เพราะอาหารเสริมและสมุนไพรบางชนิดมีผลต่อการออกฤทธิ์ของยาแผนปัจจุบัน เช่น เพิ่มหรือลดฤทธิ์ของยาบางกลุ่ม การไม่แจ้งข้อมูลนี้อาจทำให้เภสัชกรประเมินความเสี่ยงปฏิกิริยาระหว่างยาไม่ครบถ้วน
ผู้สูงอายุที่หูไม่ค่อยได้ยินจะสื่อสารกับเภสัชกรอย่างไรให้ได้ข้อมูลครบ
ควรแจ้งเภสัชกรตรง ๆ ว่ามีปัญหาการได้ยินก่อนเริ่มพูดคุย ขอให้พูดช้าลงและชัดขึ้น หรือขอให้เขียนคำแนะนำสำคัญลงกระดาษแทนการอธิบายด้วยปากเปล่าเพียงอย่างเดียว การพาผู้ดูแลไปด้วยเพื่อช่วยฟังและจดบันทึกก็ช่วยได้มาก
ถ้าลืมถามคำถามสำคัญตอนอยู่ร้านยาแล้วจะติดตามภายหลังได้อย่างไร
ร้านยาส่วนใหญ่มีช่องทางโทรศัพท์ให้ติดต่อกลับได้ ควรจดคำถามที่นึกขึ้นได้ภายหลังไว้ทันทีแล้วโทรสอบถาม แทนที่จะรอจนถึงรอบรับยาครั้งถัดไปซึ่งอาจนานเกินไปหากเป็นคำถามที่ส่งผลต่อความปลอดภัย
เภสัชกรที่ร้านยาใกล้บ้านกับเภสัชกรโรงพยาบาลต่างกันอย่างไรสำหรับคำถามพวกนี้
ทั้งสองแห่งสามารถตอบคำถามพื้นฐานเรื่องปฏิกิริยาระหว่างยาและวิธีใช้ได้ แต่เภสัชกรโรงพยาบาลมักเข้าถึงประวัติการรักษาและรายการยาทั้งหมดของผู้ป่วยได้ครบกว่า ขณะที่เภสัชกรร้านยาใกล้บ้านสะดวกกว่าสำหรับคำถามเร่งด่วนระหว่างวัน ทั้งสองจุดจึงควรใช้ประกอบกันมากกว่าเลือกใช้เพียงจุดเดียว
สรุป
- การถามเภสัชกรตรง ๆ ทุกครั้งที่รับยาช่วยจับความเสี่ยงเรื่องปฏิกิริยาระหว่างยาและยาซ้ำกลุ่มได้ตั้งแต่ต้นทาง ก่อนที่จะกลายเป็นปัญหาสุขภาพจริง
- การเตรียมรายการยาฉบับเดียวไปทุกครั้งสำคัญกว่าการพยายามจำข้อมูลด้วยปากเปล่า
- ข้อจำกัดด้านสายตา การได้ยิน หรือความจำเป็นเรื่องที่บอกเภสัชกรได้ตรง ๆ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องอาย
- คำตอบจากเภสัชกรช่วยให้ตัดสินใจได้ดีขึ้น แต่การเปลี่ยนแปลงยาทุกครั้งยังต้องผ่านแพทย์ผู้สั่งยาเสมอ
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
รองเท้าแตะเจลลี่เกาหลีสำหรับผู้หญิงประดับคริสตัลรูปดอกไม้, รองเท้าแตะแบบแบนสำหรับฤดูร้อน ชายหาด กิจกรรมกลางแจ้ง และใช้ในบ้าน, รองเท้าแตะกันลื่นประดับคริสตัลผู้หญิงสำหรับใช้ใน
รองเท้าเพื่อสุขภาพ แบบสวมสายคาด2เส้น พื้นสูง2นิ้ว วัสดุEVA พื้นนุ่มยางชนิดพิเศษ นุ่มเด้งน้ำหนักเบา ยืดหยุ่นดีมาก #sy809
Q5 รุ่นฮิต!! รองเท้าเพื่อสุขภาพ พื้นนิ่ม เสริมส้น 4 ซม.(+เพิ่ม1 ไซต์)
รองเท้า FitFlop ผู้ชาย & ผู้หญิง Size 36---44 งานสายปั๊มโลโก้ # รองเท้าเพื่อสุขภาพ พื้นนุ่ม สายสลิง
FitFlop
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- แนวทางดูแลสุขภาพผู้สูงอายุและการใช้ยาหลายชนิด — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-03)
- Medication Without Harm — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-03)
- สิทธิประโยชน์ด้านยาและบริการเภสัชกรรม — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-03)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

พกยาไปเที่ยวกับผู้สูงอายุอย่างไรไม่ให้มีปัญหากลางทาง
แนวทางเตรียมยาให้ผู้สูงอายุก่อนเดินทางไกลหรือไปต่างประเทศ ตั้งแต่การคำนวณปริมาณ การพกติดตัว ไปจนถึงเอกสารที่ควรเตรียม

ความผิดพลาดเรื่องยาที่พบบ่อยเวลาพาผู้สูงอายุเดินทางไกล
รวมข้อผิดพลาดที่ครอบครัวมักทำเวลาพาผู้สูงอายุเดินทาง ตั้งแต่การจัดกระเป๋ายาไปจนถึงการดูแลระหว่างทาง พร้อมวิธีป้องกัน