สายตายาวตามวัยเกิดจากเลนส์ตาในตาแข็งขึ้นตามอายุและปรับโฟกัสระยะใกล้ได้น้อยลง ผู้ที่เริ่มมีอาการมักถือหนังสือห่างออกไปเรื่อย ๆ แว่นอ่านหนังสือช่วยเพิ่มกำลังตาให้ชัดที่ระยะใกล้ ถ้ากำลังเลนส์น้อยเกินไป ตายังต้องเกร็งปรับโฟกัสเอง ก่อให้เกิดอาการปวดล้าที่ตาและขมับ

ถ้ากำลังเลนส์มากเกินไป ภาพใกล้ชัดแต่ต้องถือหนังสือใกล้ผิดธรรมชาติ ตาสองข้างหันเข้ากลางมากเกินไป ทำให้ปวดตา ภาพบิด และเวียนหัว การเลือกกำลังเลนส์ด้วยการลองหยิบหลาย ๆ แบบจึงมักได้กำลังที่มากเกินไปเพราะตัวอักษรชัดที่สุดเมื่อกำลังสูง แต่ตาเมื่อยเร็ว

ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทยเผยแพร่ข้อมูลสุขภาพตาที่ระบุว่าการตรวจวัดสายตาโดยผู้เชี่ยวชาญเป็นวิธีที่แม่นยำ บทความนี้ไม่ได้ให้ตัวเลขกำลังเลนส์ตามอายุ เพราะแต่ละคนต่างกัน

แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปมักใช้เลนส์กำลังเท่ากันทั้งสองข้าง ถ้าตาสองข้างมีกำลังต่างกัน หรือมีสายตาเอียงด้วย ภาพที่เห็นสองข้างจะไม่เท่ากัน สมองต้องปรับให้ตรงกัน ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการปวดหัวและเวียนหัวขณะอ่านนาน ๆ

นอกจากนี้ตำแหน่งกลางเลนส์ต้องตรงกับกลางรูม่านตา แว่นสำเร็จรูปกำหนดระยะนี้ตายตัว ผู้ที่หน้ากว้างหรือแคบกว่าปกติอาจได้ภาพบิดเบือนที่ขอบเลนส์ ถ้าอาการดีขึ้นเมื่อก้มหน้ามองผ่านกลางเลนส์พอดี น่าจะเป็นปัญหานี้

บทความเรื่องเลือกกำลังแว่นสำเร็จรูปและเมื่อไรควรตรวจตาได้อธิบายขั้นตอนเลือกแล้ว ที่นี่เน้นการแก้ปัญหาเมื่อใช้แล้วมีอาการ

แว่นอ่านหนังสือทำให้ระยะไกลเบลอ พื้นที่เดินดูเอียงและสูงต่ำผิดสัดส่วน ผู้สูงอายุที่ใส่ไว้ตลอดตอนลุกเดินไปเข้าห้องน้ำ มีโอกาสสะดุดธรณีประตูหรือก้าวพลาดบันได ผู้ที่ทรงตัวไม่ดีอยู่แล้วเสี่ยงมากขึ้น เพราะการล้มเป็นสาเหตุสำคัญของการบาดเจ็บในผู้สูงอายุตามข้อมูลขององค์การอนามัยโลก

วิธีแก้ที่ง่ายคือถอดแว่นเมื่ออ่านเสร็จ ใช้ที่แขวนแว่นคล้องคอหรือวางไว้ที่เดิมทุกครั้งเพื่อไม่ลืม ถ้าต้องมองทั้งใกล้และไกลสลับกัน ให้พิจารณาเลนส์ชนิดอื่นผ่านการตรวจของผู้เชี่ยวชาญ ไม่ใช่ลองเองจากแว่นสำเร็จรูป

ถ้าเพิ่งเปลี่ยนแว่นใหม่ให้สายตาปรับตัวสักพัก ตามที่ร้านแว่นหรือจักษุแพทย์แนะนำ แต่ถ้ายังเวียนหัวหลังผ่านไปหลายวัน ให้กลับไปตรวจใหม่ ไม่ควรฝืนใส่

การอ่านนานโดยไม่พักทำให้ตาล้าได้แม้แว่นถูกต้อง ตาแห้งจากกระพริบน้อยลงเมื่อจ้องหนังสือหรือจอ และแสงไม่พอหรือมีแสงสะท้อนรบกวนก็ทำให้ปวดตาและปวดหัวเหมือนกัน การเปลี่ยนโคมไฟให้สว่างที่หนังสือและไม่ส่องเข้าตาช่วยได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนแว่น

ความดันโลหิตสูง ความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า ยาบางชนิด การขาดน้ำ น้ำตาลในเลือดต่ำ และปัญหาในหูชั้นในก็ทำให้เวียนหัวได้ ถ้าเวียนหัวเกิดตอนลุกยืนเร็ว ๆ หรือเกิดแม้ไม่ได้ใส่แว่น แสดงว่าเกี่ยวกับสาเหตุอื่น ควรปรึกษาแพทย์

อาการปวดหัวข้างเดียวร่วมกับปวดตา ตาแดง มองเห็นรัศมีรอบไฟ และคลื่นไส้ ต้องรีบไปตรวจตาในวันเดียวกัน เพราะอาจเป็นต้อหินเฉียบพลัน ซึ่งไม่ใช่ปัญหาจากแว่น