หลายครอบครัวคิดว่าสมุดบัญชีธนาคารเป็นเรื่องส่วนตัวของผู้สูงอายุที่ไม่ควรยุ่ง จึงไม่เคยรู้เลยว่าท่านมีบัญชีกับธนาคารไหนบ้าง จนกระทั่งถึงวันที่ต้องช่วยท่านรับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ จ่ายค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉิน หรือช่วยตรวจสอบว่าเงินบำนาญเข้าบัญชีตรงเวลาหรือไม่ จึงพบว่าไม่รู้แม้แต่ว่าต้องติดต่อธนาคารสาขาไหน การมีรายชื่อธนาคารและสาขาที่ผู้สูงอายุใช้งานอยู่ โดยไม่จำเป็นต้องรู้ยอดเงินหรือรหัสผ่าน จึงเป็นข้อมูลพื้นฐานที่ครอบครัวควรมีร่วมกัน

อีกสถานการณ์ที่พบบ่อยคือผู้สูงอายุมีสมุดบัญชีหลายเล่มจากธนาคารต่างกัน บางเล่มเปิดไว้นานแล้วไม่ได้ใช้งาน บางเล่มเป็นบัญชีที่รับเบี้ยยังชีพเฉพาะ การไม่มีรายการรวมทำให้เมื่อถึงเวลาต้องตรวจสอบสิทธิประโยชน์หรือโอนเงินช่วยเหลือ ครอบครัวต้องเสียเวลาค้นหาว่าบัญชีไหนคือบัญชีที่ใช้งานจริง

หลายครอบครัวเลือกวิธีง่าย ๆ คือขอบัตร ATM และรหัสผ่านของผู้สูงอายุมาใช้ทำธุรกรรมแทนเมื่อท่านไปธนาคารเองไม่ไหว โดยไม่รู้ว่าวิธีนี้มีความเสี่ยงหากเกิดข้อพิพาทภายหลัง เช่น ญาติคนอื่นในครอบครัวสงสัยว่ามีการนำเงินไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ การมอบอำนาจทำธุรกรรมแทนอย่างเป็นทางการผ่านธนาคารจึงเป็นทางเลือกที่โปร่งใสกว่า เพราะมีหลักฐานชัดเจนว่าใครได้รับอนุญาตให้ทำอะไรได้บ้าง

การพูดคุยเรื่องนี้กับผู้สูงอายุควรทำในช่วงที่ท่านยังตัดสินใจได้ชัดเจน ไม่ใช่รอจนท่านเริ่มมีปัญหาความจำแล้วจึงมาพูดคุย เพราะการมอบอำนาจที่ทำในขณะที่ผู้มอบอำนาจมีความสามารถในการตัดสินใจชัดเจน มักราบรื่นกว่าการดำเนินการภายหลัง

หากผู้สูงอายุเริ่มมีอาการหลงลืมบ่อยขึ้น อาจลืมรหัสผ่าน โอนเงินผิดบัญชี หรือตกเป็นเป้าของมิจฉาชีพที่แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ธนาคารได้ง่ายกว่าเดิม ครอบครัวควรสังเกตพฤติกรรมการใช้เงินที่เปลี่ยนไป เช่น ถอนเงินก้อนใหญ่บ่อยผิดปกติ หรือมีคนแปลกหน้าโทรมาถามข้อมูลบัญชีบ่อยครั้ง หากพบสัญญาณเหล่านี้ควรพูดคุยกับท่านอย่างระมัดระวังและอาจปรึกษาธนาคารเรื่องมาตรการป้องกันเพิ่มเติมที่ธนาคารมีให้

การจัดการเรื่องนี้ต้องสมดุลระหว่างการปกป้องผู้สูงอายุจากความเสี่ยงและการเคารพสิทธิในการตัดสินใจของท่าน ไม่ควรตัดสินใจแทนท่านทั้งหมดเพียงเพราะเริ่มมีปัญหาความจำบ้าง หากกังวลเรื่องความสามารถในการตัดสินใจที่ซับซ้อนมากขึ้น ควรปรึกษานักกฎหมายเพื่อทำความเข้าใจแนวทางที่เหมาะสม

ควรเก็บสมุดบัญชีธนาคารของผู้สูงอายุในที่ปลอดภัยที่ครอบครัวรู้ตำแหน่ง เช่น ตู้เอกสารเดียวกับทะเบียนบ้านและบัตรประชาชน แทนที่จะกระจัดกระจายอยู่ในลิ้นชักหลายจุดจนหาไม่เจอเวลาต้องใช้ด่วน และควรทำรายการสรุปว่าธนาคารไหนอยู่ที่ไหน โดยไม่จำเป็นต้องบันทึกรหัสผ่านหรือ PIN ไว้ในรายการเดียวกัน เพื่อความปลอดภัยของข้อมูล