ครอบครัวไทยมักมีค่านิยมเรื่องความกตัญญูและการดูแลผู้สูงอายุอย่างใกล้ชิด ซึ่งเป็นสิ่งที่ดี แต่บางครั้งความห่วงใยนี้แสดงออกในรูปแบบของการตัดสินใจแทนทั้งหมด โดยเชื่อว่าเป็นการทำเพื่อประโยชน์ของผู้สูงอายุเอง ทั้งที่ในความเป็นจริง ผู้สูงอายุจำนวนมากยังต้องการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเรื่องที่เกี่ยวกับชีวิตและงานของตนเอง

งานวิจัยด้านสุขภาพจิตผู้สูงอายุชี้ว่าความรู้สึกสูญเสียการควบคุมชีวิตตนเองเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อภาวะซึมเศร้าในวัยสูงอายุ การที่ครอบครัวเข้าไปจัดการแทนโดยไม่ปรึกษาจึงอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตมากกว่าประโยชน์ที่ตั้งใจไว้

หากครอบครัวยังคงทำผิดวิธีต่อเนื่อง เช่น เข้าไปจัดการแทนทุกอย่างโดยไม่ถาม ผู้สูงอายุอาจค่อย ๆ ถอนตัวจากการทำกิจกรรมที่เคยรัก ไม่ใช่เพราะร่างกายทำไม่ไหวจริง แต่เพราะรู้สึกว่าไม่มีความหมายอีกต่อไปเมื่อไม่มีอำนาจตัดสินใจในงานของตัวเอง ซึ่งอาจนำไปสู่ความรู้สึกโดดเดี่ยวและถดถอยทางสังคมเร็วขึ้น

การช่วยเหลือที่ดีคือการเสริมในจุดที่ผู้สูงอายุทำไม่ไหวจริง เช่น ช่วยยกของหนักหรือช่วยติดต่อลูกค้าทางออนไลน์หากท่านไม่ถนัด แต่ยังให้ท่านเป็นผู้ตัดสินใจหลักเรื่องงานของตัวเอง ส่วนการแทนที่คือการเข้าไปควบคุมทั้งกระบวนการโดยไม่เปิดโอกาสให้ท่านมีส่วนร่วม ซึ่งต่างกันมากในผลลัพธ์ด้านความรู้สึกของผู้สูงอายุ

ครอบครัวที่สังเกตว่าตัวเองเริ่มเข้าไปตัดสินใจแทนมากขึ้นเรื่อย ๆ ควรถอยกลับมาถามตัวเองว่ากำลังช่วยเหลือหรือกำลังแทนที่ และลองถามผู้สูงอายุตรง ๆ ว่ารู้สึกอย่างไรกับการที่ครอบครัวเข้ามาช่วยในระดับปัจจุบัน

ในครอบครัวที่มีพี่น้องหลายคน มักเกิดความเห็นไม่ตรงกันว่าควรให้พ่อแม่ทำงานฝีมือต่อหรือควรให้เลิก บางคนกังวลเรื่องความปลอดภัยจนอยากให้เลิกทันที ขณะที่บางคนเข้าใจความหมายทางจิตใจของงานและอยากให้ทำต่อแบบปรับรูปแบบ ความเห็นที่ขัดแย้งกันนี้หากไม่ได้พูดคุยให้ตกผลึกก่อน อาจทำให้พ่อแม่ได้รับข้อความที่สับสนจากลูกแต่ละคน

แนวทางที่ช่วยได้คือให้พี่น้องนัดคุยกันเองก่อนเพื่อหาจุดร่วม แล้วจึงไปคุยกับพ่อแม่ด้วยท่าทีเดียวกัน แทนที่จะให้แต่ละคนไปพูดคนละแบบซึ่งจะยิ่งสร้างความกังวลให้ผู้สูงอายุมากขึ้น