สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือที่เรียกกันทั่วไปว่าบัตรทอง ครอบคลุมค่ารักษาพยาบาลหลักในสถานพยาบาลที่ขึ้นทะเบียนตามสิทธิของผู้ใช้บริการ ทั้งการตรวจรักษาโรคทั่วไป การรักษาโรคเรื้อรัง และบริการฉุกเฉินตามเงื่อนไขที่กำหนด อย่างไรก็ตาม การใช้สิทธิมักมีขั้นตอนเรื่องสถานพยาบาลต้นสังกัดหรือการส่งต่อที่ต้องทำความเข้าใจล่วงหน้า เพื่อไม่ให้เสียสิทธิเมื่อต้องการใช้บริการจริง

ค่าใช้จ่ายที่มักไม่ได้อยู่ในความครอบคลุมของสิทธิพื้นฐานคือค่าห้องพิเศษที่เลือกเองนอกเหนือจากห้องรวมตามสิทธิ อุปกรณ์ทางการแพทย์บางประเภทที่ไม่อยู่ในบัญชีสิทธิประโยชน์ และยาบางรายการที่แพทย์อาจแนะนำเป็นทางเลือกเสริมนอกบัญชียาหลัก ครอบครัวจึงควรสอบถามรายละเอียดกับสถานพยาบาลหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบก่อนตัดสินใจใช้บริการส่วนเสริมเหล่านี้

นอกจากค่ารักษาในโรงพยาบาล ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นต่อเนื่องและมักไม่ถูกนับรวมในงบสุขภาพคือค่าเดินทางไปพบแพทย์ตามนัด โดยเฉพาะครอบครัวที่อยู่ต่างจังหวัดและต้องเดินทางไกลไปโรงพยาบาลใหญ่ ค่าใช้จ่ายนี้อาจสะสมเป็นจำนวนมากเมื่อมีนัดติดตามอาการหลายครั้งต่อเดือน

อีกส่วนคือค่าอุปกรณ์ช่วยเหลือที่ต้องเปลี่ยนหรือเพิ่มเติมตามความสามารถที่เปลี่ยนไป เช่น ไม้เท้า อุปกรณ์ช่วยเดิน หรือเตียงปรับระดับ ซึ่งบางประเภทอยู่ในสิทธิประโยชน์และบางประเภทต้องซื้อเอง รวมถึงค่าจ้างผู้ช่วยดูแลชั่วคราวในช่วงพักฟื้นหลังผ่าตัดหรือออกจากโรงพยาบาล ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายที่ครอบครัวมักไม่ได้เตรียมใจไว้ล่วงหน้าเพราะไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

ผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง มักมีค่าใช้จ่ายต่อเนื่องที่สะสมไปเรื่อย ๆ ตามเวลา ทั้งค่ายาที่ต้องกินต่อเนื่อง ค่าตรวจเลือดหรือตรวจติดตามอาการเป็นระยะ และความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ต้องใช้จ่ายเพิ่มเติม เช่น ปัญหาไตหรือปัญหาหลอดเลือดที่อาจตามมาหากควบคุมโรคได้ไม่ดี

การวางแผนค่าใช้จ่ายสำหรับโรคเรื้อรังจึงต้องมองเป็นค่าใช้จ่ายระยะยาวที่ค่อย ๆ เพิ่มขึ้นตามระยะเวลาและความรุนแรงของโรค ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายก้อนเดียวที่จ่ายครั้งเดียวแล้วจบ ครอบครัวที่มีคนสูงอายุหลายคนเป็นโรคเรื้อรังพร้อมกันควรเผื่องบส่วนนี้ไว้มากกว่าครอบครัวที่ยังไม่มีโรคประจำตัว

นอกจากค่าใช้จ่ายที่คาดการณ์ได้จากโรคเรื้อรังเดิม ยังมีค่าใช้จ่ายแบบไม่คาดคิดที่เกิดจากเหตุการณ์เฉียบพลัน เช่น การหกล้มจนกระดูกหัก การติดเชื้อรุนแรง หรือภาวะฉุกเฉินทางหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งมักต้องใช้เงินก้อนใหญ่ในเวลาสั้น ๆ และอาจมีค่าใช้จ่ายต่อเนื่องหลังจากนั้น เช่น ค่ากายภาพบำบัดหรือค่าอุปกรณ์ช่วยฟื้นฟู

การเผื่องบสำหรับส่วนนี้ต่างจากการเผื่องบสำหรับโรคเรื้อรัง เพราะไม่สามารถคาดเวลาที่แน่นอนได้ แนวทางที่เหมาะสมกว่าคือจัดเป็นเงินสำรองฉุกเฉินแยกต่างหาก มากกว่าการรวมเข้ากับงบรายเดือนปกติ