ผู้สูงอายุไทยส่วนใหญ่มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติที่ผูกกับหน่วยบริการใกล้ทะเบียนบ้าน บางคนที่เคยทำงานในระบบมีสิทธิประกันสังคมหรือสวัสดิการข้าราชการเพิ่มเติม และบางคนยังมีกรมธรรม์ประกันชีวิตหรือประกันสุขภาพส่วนตัวที่ซื้อไว้เองในช่วงวัยทำงาน การมีสิทธิซ้อนกันหลายชั้นเช่นนี้เป็นเรื่องปกติ แต่ปัญหาคือครอบครัวมักไม่รู้ว่ามีอะไรบ้างจนกว่าจะถึงวันที่ต้องใช้จริง

สถานการณ์ที่พบบ่อยคือเมื่อผู้สูงอายุต้องเข้ารักษาพยาบาลฉุกเฉิน ครอบครัวรีบเลือกโรงพยาบาลใกล้ที่สุดโดยไม่รู้ว่าท่านมีประกันสุขภาพเอกชนที่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายบางส่วนอยู่ ทำให้พลาดโอกาสใช้สิทธิที่ควรได้รับ หรือต้องมาย้อนดำเนินการเบิกจ่ายทีหลังซึ่งอาจยุ่งยากกว่าการแจ้งใช้สิทธิตั้งแต่ต้น

สำหรับกรมธรรม์ประกันชีวิตหรือประกันสุขภาพส่วนตัว ครอบครัวควรรู้อย่างน้อยว่ามีกับบริษัทใด เลขกรมธรรม์คืออะไร และมีช่องทางติดต่อตัวแทนหรือบริษัทอย่างไร โดยไม่จำเป็นต้องจดจำรายละเอียดวงเงินคุ้มครองทั้งหมด เพราะสามารถสอบถามจากบริษัทได้เมื่อถึงเวลาต้องใช้จริง ข้อมูลพื้นฐานเหล่านี้ช่วยให้ครอบครัวติดต่อขอรายละเอียดเพิ่มเติมได้เร็วขึ้นมากเมื่อเกิดเหตุจำเป็น

สำหรับสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติและสิทธิประกันสังคม ควรทราบว่าหน่วยบริการประจำของท่านคือที่ไหน เพราะการเข้ารับบริการนอกหน่วยที่ลงทะเบียนไว้ในกรณีไม่ฉุกเฉินอาจมีขั้นตอนหรือเงื่อนไขต่างจากการใช้สิทธิที่หน่วยบริการประจำ

ผู้สูงอายุบางคนซื้อกรมธรรม์ไว้นานหลายสิบปีจนจำรายละเอียดไม่ได้ หรือมีปัญหาความจำที่ทำให้นึกไม่ออกว่าเคยทำประกันอะไรไว้บ้าง ในกรณีนี้ครอบครัวอาจต้องช่วยค้นหาจากเอกสารเก่าที่บ้าน ใบเสร็จการชำระเบี้ยประกันในอดีต หรือสอบถามธนาคารที่ท่านใช้หักบัญชีชำระเบี้ยประกันเป็นประจำ เพื่อตามหากรมธรรม์ที่อาจถูกลืมไป

หากพบเอกสารกรมธรรม์เก่าที่ไม่แน่ใจว่ายังมีผลคุ้มครองอยู่หรือไม่ ควรติดต่อบริษัทประกันโดยตรงเพื่อสอบถามสถานะ แทนการสันนิษฐานเองว่ากรมธรรม์หมดอายุหรือยกเลิกไปแล้ว

แม้ครอบครัวจะช่วยจัดระบบข้อมูลประกันให้ แต่ควรตระหนักว่าข้อมูลสุขภาพและการเงินที่เกี่ยวข้องกับกรมธรรม์ยังเป็นข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุ ควรพูดคุยขอความยินยอมจากท่านก่อนเก็บรวบรวมหรือแชร์ข้อมูลนี้ให้คนอื่นในครอบครัวทราบ และควรเก็บเอกสารในที่ปลอดภัยที่ไม่เปิดเผยต่อบุคคลภายนอกโดยไม่จำเป็น

จุดที่ผู้ดูแลมักพลาดคือทำรายการสรุปข้อมูลประกันไว้ครั้งเดียวแล้วไม่กลับมาทบทวนอีกเลย ทั้งที่สิทธิและกรมธรรม์ของผู้สูงอายุอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามเวลา เช่น มีการต่ออายุกรมธรรม์ใหม่ เปลี่ยนหน่วยบริการประจำ หรือได้รับสิทธิเพิ่มเติมจากหน่วยงานอื่น หากไม่มีจุดเตือนให้ทบทวนเป็นระยะ ข้อมูลที่เคยถูกต้องอาจล้าสมัยไปโดยไม่มีใครรู้ตัว

วิธีที่ช่วยได้คือผูกการทบทวนรายการประกันเข้ากับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นประจำอยู่แล้ว เช่น ช่วงที่ไปตรวจสุขภาพประจำปี หรือช่วงต้นปีที่ครอบครัวมักรวมตัวกัน แทนที่จะพึ่งความจำว่าต้องทบทวนเมื่อใด วิธีนี้ช่วยให้ข้อมูลที่บันทึกไว้ยังใช้ได้จริงเมื่อถึงเวลาต้องใช้