สูงวัยไทย
ทำไมงานที่ให้จ่ายเงินก่อนเริ่มงานถึงมักเป็นกลลวง และควรตอบอย่างไรเมื่อถูกขอ
พิมพ์เมื่อ 15 กันยายน 2026
ทำไมงานที่ให้จ่ายเงินก่อนเริ่มงานถึงมักเป็นกลลวง และควรตอบอย่างไรเมื่อถูกขอ
เจาะลึกรูปแบบกลลวงจ่ายก่อนได้งานทีหลัง ที่มักมาในชื่อค่าสมัคร ค่าฝึกอบรม หรือค่าชุดอุปกรณ์ พร้อมวิธีแยกแยะค่าใช้จ่ายที่สมเหตุสมผลจากค่าใช้จ่ายที่เป็นสัญญาณของการหลอกลวง
เผยแพร่เมื่อ 12 กันยายน 2026
รูปภาพโดย Markus Winkler / Pexels
คำตอบสั้น ๆ
- หลักการพื้นฐานที่ควรจำไว้คืองานที่ถูกต้องตามกฎหมายจะจ่ายเงินให้ท่าน ไม่ใช่ให้ท่านจ่ายเงินก่อนเพื่อแลกกับโอกาสได้ทำงาน ไม่ว่าจะเรียกชื่อค่าใช้จ่ายนั้นว่าอะไรก็ตาม
- รูปแบบที่พบบ่อยคือการขอค่าสมัคร ค่าฝึกอบรม ค่าชุดยูนิฟอร์ม หรือค่าอุปกรณ์ก่อนเริ่มงาน โดยอ้างว่าจะได้เงินคืนพร้อมเงินเดือนงวดแรก ซึ่งในหลายกรณีเงินที่จ่ายไปไม่ได้คืนมา และงานที่สัญญาไว้ก็ไม่เกิดขึ้นจริง
- ค่าใช้จ่ายที่สมเหตุสมผลในการทำงานบางประเภท เช่น ค่าตรวจสุขภาพหรือค่าอุปกรณ์เฉพาะทางที่จำเป็นจริง มักมีใบเสร็จจากหน่วยงานภายนอกที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่โอนเงินตรงให้ตัวบุคคลหรือบัญชีส่วนตัวของผู้ประกาศรับสมัคร
- เมื่อถูกขอเงินก่อนเริ่มงานในลักษณะใดก็ตาม ควรหยุดและตรวจสอบให้แน่ใจก่อนโอน เพราะเงินที่โอนไปแล้วมักเรียกคืนได้ยากมากหรือแทบเป็นไปไม่ได้เลย
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับคนก่อนเกษียณหรือวัยเกษียณที่กำลังพิจารณาข้อเสนองานที่มีการขอเงินหรือค่าใช้จ่ายใด ๆ ก่อนเริ่มงานจริง
- เหมาะกับผู้ที่เคยเจอข้อเสนองานที่ฟังดูดีเกินจริง เช่น รายได้สูงมากสำหรับงานที่ใช้เวลาน้อย
- ไม่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายที่เป็นส่วนหนึ่งของการเริ่มต้นธุรกิจของตัวเองอย่างแท้จริง เช่น การลงทุนเปิดร้านค้าที่ท่านเป็นเจ้าของเอง ซึ่งมีลักษณะความเสี่ยงต่างจากการถูกจ้างงานโดยสิ้นเชิง
สิ่งที่ควรรู้
หลักการพื้นฐาน: ทิศทางเงินที่ถูกต้องคือใครจ่ายใคร
ในความสัมพันธ์การจ้างงานที่ถูกต้อง นายจ้างเป็นฝ่ายจ่ายเงินให้ลูกจ้างเพื่อแลกกับแรงงานหรือบริการ ไม่ใช่ในทางกลับกัน หากข้อเสนองานใดมีขั้นตอนที่ต้องการให้ท่านจ่ายเงินก่อนเพื่อแลกกับโอกาสทำงาน นั่นคือการพลิกทิศทางเงินที่ผิดปกติจากหลักการพื้นฐานของการจ้างงาน
การอ้างว่าเงินที่จ่ายไปจะได้คืนพร้อมเงินเดือนงวดแรกเป็นกลลวงที่พบบ่อย เพราะเมื่อถึงเวลาที่ควรได้เงินคืน มักมีข้ออ้างใหม่เกิดขึ้นเรื่อย ๆ เช่น ต้องผ่านช่วงทดลองงานเพิ่ม หรือมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมอีก
รูปแบบค่าใช้จ่ายที่มักถูกใช้บังหน้า
ค่าสมัครงานหรือค่าลงทะเบียนเป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุด มักอ้างว่าเป็นค่าดำเนินการตรวจสอบประวัติหรือค่าเอกสาร ทั้งที่งานทั่วไปไม่มีการเก็บค่าใช้จ่ายลักษณะนี้จากผู้สมัคร
ค่าฝึกอบรมและค่าชุดอุปกรณ์เป็นอีกรูปแบบที่พบบ่อย โดยเฉพาะงานที่อ้างว่าต้องใช้ชุดยูนิฟอร์มหรืออุปกรณ์เฉพาะที่ต้องซื้อจากบริษัทเท่านั้น ทั้งที่งานลักษณะเดียวกันในตลาดทั่วไปมักจัดหาอุปกรณ์ให้พนักงานโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายล่วงหน้า
ทำไมกลลวงนี้ได้ผลดีกับผู้ที่กำลังหางานอย่างเร่งด่วน
ผู้ที่ต้องการรายได้เพิ่มหลังเกษียณมักอยู่ในสถานะที่อยากได้งานเร็ว จึงเสี่ยงต่อการรีบตัดสินใจโดยไม่ตรวจสอบให้รอบคอบ มิจฉาชีพมักใช้ประโยชน์จากความเร่งด่วนนี้ด้วยการเสนอเงื่อนไขที่ดูน่าสนใจมาก เช่น เริ่มงานได้ทันทีหรือรายได้สูงกว่าตลาดทั่วไปมาก
การตระหนักว่าความเร่งด่วนของตัวเองเป็นจุดที่ถูกใช้ประโยชน์ได้ง่าย ช่วยให้ชะลอการตัดสินใจและตรวจสอบให้รอบคอบมากขึ้นก่อนโอนเงินใด ๆ
รูปภาพโดย Helena Lopes / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นที่ 1: ตั้งคำถามทันทีเมื่อถูกขอเงินก่อนเริ่มงาน
เมื่อใดก็ตามที่ถูกขอให้จ่ายเงินก่อนเริ่มงานในรูปแบบใด ให้หยุดและถามตัวเองก่อนว่างานลักษณะเดียวกันในตลาดทั่วไปมีการเก็บค่าใช้จ่ายลักษณะนี้จากผู้สมัครหรือไม่
- สอบถามรายละเอียดค่าใช้จ่ายที่ขอให้ชัดเจน รวมถึงเหตุผลและใบเสร็จที่จะได้รับ
- เปรียบเทียบกับงานลักษณะเดียวกันที่เคยรู้จักหรือคุ้นเคยว่ามีขั้นตอนแบบนี้หรือไม่
- ไม่โอนเงินทันทีแม้จะถูกเร่งให้ตัดสินใจเร็ว
ขั้นที่ 2: ตรวจสอบว่าใครเป็นผู้รับเงินและช่องทางการรับเงิน
หากมีค่าใช้จ่ายที่ดูสมเหตุสมผล เช่น ค่าตรวจสุขภาพจากหน่วยงานภายนอก ให้ตรวจสอบว่าช่องทางการจ่ายเงินเป็นบัญชีของหน่วยงานที่มีตัวตนตรวจสอบได้ ไม่ใช่บัญชีส่วนตัวของผู้ประกาศรับสมัคร
- ตรวจสอบว่าบัญชีที่ให้โอนเงินเป็นชื่อบุคคลหรือชื่อนิติบุคคล
- ขอใบเสร็จหรือหลักฐานการชำระเงินที่ระบุรายละเอียดชัดเจน
- หากบัญชีที่ให้โอนเป็นชื่อบุคคลธรรมดาที่ไม่เกี่ยวข้องกับบริษัทที่อ้างถึง ให้หยุดทันที
ขั้นที่ 3: ปรึกษาครอบครัวก่อนตัดสินใจโอนเงินทุกครั้ง
ก่อนโอนเงินใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงาน ควรปรึกษาคนในครอบครัวหรือคนที่ไว้ใจได้ก่อนเสมอ โดยเฉพาะเมื่อรู้สึกถูกเร่งให้ตัดสินใจเร็ว
- เล่าเงื่อนไขงานและค่าใช้จ่ายที่ถูกขอให้ครอบครัวฟังก่อนตัดสินใจ
- ขอความเห็นที่สองจากคนที่ไม่ได้อยู่ในสถานการณ์เร่งด่วนเดียวกัน
- หากครอบครัวเห็นว่าผิดปกติ ให้เชื่อสัญญาณเตือนนั้นมากกว่าความอยากได้งานเร็ว
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าจ่ายเงินใด ๆ ก่อนเริ่มงานเพื่อแลกกับโอกาสได้ทำงาน ไม่ว่าจะเรียกชื่อค่าใช้จ่ายว่าอะไร
- อย่าเชื่อคำสัญญาว่าเงินที่จ่ายไปจะได้คืนพร้อมเงินเดือนงวดแรก
- อย่าโอนเงินเข้าบัญชีส่วนตัวของบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องกับบริษัทที่อ้างถึงโดยตรง
- อย่าตัดสินใจโอนเงินเพียงลำพังโดยไม่ปรึกษาครอบครัวเมื่อรู้สึกถูกเร่งให้ตัดสินใจเร็ว
- อย่ามองข้ามความรู้สึกไม่สบายใจของตัวเองเพียงเพราะอยากได้งานเร็ว
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- หากโอนเงินไปแล้วและสงสัยว่าถูกหลอก ควรแจ้งความกับตำรวจทันทีและติดต่อธนาคารเพื่อสอบถามความเป็นไปได้ในการระงับหรือติดตามเงิน แม้โอกาสได้เงินคืนอาจต่ำ
- หากยังไม่ได้โอนเงินแต่ถูกกดดันหนักให้ตัดสินใจเร็ว ควรหยุดการติดต่อและปรึกษาครอบครัวทันที
- หากไม่แน่ใจว่าค่าใช้จ่ายที่ถูกขอสมเหตุสมผลหรือไม่ ควรปรึกษาคนที่มีประสบการณ์เรื่องการทำงานหรือที่ปรึกษาอาชีพก่อนตัดสินใจ
- หากข้อเสนองานผ่านการตรวจสอบทุกจุดแล้วและไม่มีการขอเงินล่วงหน้าใด ๆ ยังควรเฝ้าสังเกตในช่วงเริ่มงานจริงต่อไป
เช็กลิสต์สรุป
- ตั้งคำถามทันทีเมื่อถูกขอเงินก่อนเริ่มงานในรูปแบบใดก็ตาม
- เปรียบเทียบกับงานลักษณะเดียวกันว่ามีขั้นตอนเก็บเงินล่วงหน้าปกติหรือไม่
- ตรวจสอบว่าบัญชีที่ให้โอนเงินเป็นชื่อบุคคลหรือนิติบุคคล
- ขอใบเสร็จหรือหลักฐานการชำระเงินที่ระบุรายละเอียดชัดเจน
- ปรึกษาครอบครัวก่อนโอนเงินทุกครั้งโดยเฉพาะเมื่อถูกเร่งตัดสินใจ
- หยุดทันทีหากบัญชีรับเงินเป็นชื่อบุคคลธรรมดาที่ไม่เกี่ยวข้องกับบริษัท
คำถามที่พบบ่อย
ถ้างานนั้นให้ยืมชุดอุปกรณ์แทนการซื้อ ถือว่าปลอดภัยกว่าหรือไม่
โดยทั่วไปการให้ยืมอุปกรณ์โดยไม่มีค่าใช้จ่ายล่วงหน้าถือว่ามีความเสี่ยงต่ำกว่าการบังคับให้ซื้อ แต่ยังควรตรวจสอบเงื่อนไขการคืนอุปกรณ์และสัญญาที่เกี่ยวข้องให้ชัดเจนก่อนตกลง
ค่าตรวจสุขภาพก่อนเริ่มงานที่บางบริษัทเรียกเก็บ ถือว่าผิดปกติหรือไม่
ไม่ผิดปกติเสมอไปหากเป็นการจ่ายตรงให้สถานพยาบาลภายนอกและมีใบเสร็จที่ตรวจสอบได้ แต่หากบริษัทให้โอนเงินค่าตรวจสุขภาพเข้าบัญชีส่วนตัวของผู้ประกาศรับสมัครโดยตรง ควรระวังว่าอาจเป็นข้ออ้างบังหน้า
ถ้าจ่ายเงินไปจำนวนไม่มากและได้เริ่มงานจริงในเวลาต่อมา แปลว่าไม่ใช่กลลวงใช่หรือไม่
ไม่แน่เสมอไป มิจฉาชีพบางรายให้เริ่มงานจริงในช่วงแรกเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ ก่อนจะขอเงินเพิ่มในจำนวนที่มากขึ้นภายหลัง ควรระมัดระวังต่อเนื่องหากมีการขอเงินเพิ่มในลักษณะเดิมอีก
จะอธิบายให้ครอบครัวเข้าใจอย่างไรว่าทำไมถึงเกือบโอนเงินให้งานที่ไม่มีตัวตน
ไม่จำเป็นต้องรู้สึกอับอาย กลลวงลักษณะนี้ถูกออกแบบมาให้ดูน่าเชื่อถือโดยเฉพาะ การเล่าให้ครอบครัวฟังตรง ๆ ว่าเงื่อนไขเป็นอย่างไรและทำไมถึงเกือบตัดสินใจ ช่วยให้ครอบครัวเข้าใจสถานการณ์และช่วยตรวจสอบได้ดีขึ้นในครั้งต่อไป
มีวิธีใดที่ช่วยลดความเร่งด่วนในการอยากได้งานจนเสี่ยงตัดสินใจผิดพลาดหรือไม่
การวางแผนหางานล่วงหน้าและไม่รอจนถึงจุดที่จำเป็นต้องมีรายได้ทันที ช่วยลดความรู้สึกเร่งด่วนได้ระดับหนึ่ง นอกจากนี้การตั้งกฎกับตัวเองไว้ล่วงหน้าว่าจะไม่จ่ายเงินก่อนเริ่มงานไม่ว่ากรณีใด ช่วยให้ตัดสินใจได้เร็วขึ้นเมื่อเจอสถานการณ์จริง
ถ้าเพื่อนหรือญาติแนะนำงานที่มีการเก็บเงินล่วงหน้าแบบนี้ ควรเชื่อมากกว่าเจองานจากคนแปลกหน้าหรือไม่
การแนะนำจากคนรู้จักไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอไป เพราะบางครั้งคนที่แนะนำต่อกันมาก็ตกเป็นเหยื่อโดยไม่รู้ตัวเช่นกันและแนะนำต่อด้วยความหวังดี ควรตรวจสอบเงื่อนไขและช่องทางรับเงินด้วยหลักเกณฑ์เดียวกันไม่ว่าจะได้ยินข้อเสนอมาจากใคร
สรุป
- หลักการพื้นฐานคืองานที่ถูกต้องจะจ่ายเงินให้ท่าน ไม่ใช่ให้ท่านจ่ายเงินก่อนเพื่อแลกกับโอกาสได้ทำงาน
- รูปแบบที่พบบ่อยคือค่าสมัคร ค่าฝึกอบรม และค่าชุดอุปกรณ์ ที่มักอ้างว่าจะได้คืนพร้อมเงินเดือนงวดแรกแต่ไม่เป็นจริง
- การตรวจสอบว่าบัญชีรับเงินเป็นของใคร และการปรึกษาครอบครัวก่อนโอนเงิน เป็นด่านป้องกันสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยง
- ความเร่งด่วนในการอยากได้งานเป็นจุดที่มิจฉาชีพมักใช้ประโยชน์ การชะลอการตัดสินใจจึงสำคัญกว่าการรีบคว้าโอกาสที่ดูดีเกินจริง
แหล่งข้อมูล
- แนวทางป้องกันภัยทางการเงินสำหรับประชาชน — ธนาคารแห่งประเทศไทย (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-07-21)
- แนวทางความปลอดภัยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ — สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-07-21)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
บทความที่เกี่ยวข้อง
เช็กลิสต์ก่อนส่งสำเนาบัตรประชาชนหรือเลขบัญชีให้นายจ้างที่เพิ่งรู้จักทางออนไลน์
เช็กลิสต์เฉพาะจุดตัดสินใจก่อนส่งสำเนาบัตรประชาชน สมุดบัญชี หรือรหัส OTP ให้นายจ้างที่เพิ่งรู้จักผ่านช่องทางออนไลน์ เพื่อป้องกันการนำข้อมูลไปใช้ในทางที่ไม่ได้ตั้งใจ
วิธีตรวจสอบประกาศงานออนไลน์ก่อนสมัคร เมื่อผู้สูงอายุเจองานผ่านโซเชียลมีเดีย
ขั้นตอนตรวจสอบประกาศงานออนไลน์ที่ผู้สูงอายุพบผ่านโซเชียลมีเดียหรือแอปหางาน ตั้งแต่ตรวจสอบการจดทะเบียนธุรกิจของนายจ้าง ไปจนถึงสัญญาณที่บอกว่าประกาศนั้นอาจไม่ใช่ของจริง
คู่มือป้องกันมิจฉาชีพหางานสำหรับผู้สูงอายุ: เลือกวิธีป้องกันให้เหมาะกับแต่ละบ้าน
เปรียบเทียบวิธีป้องกันมิจฉาชีพหลอกหางานตามลักษณะครอบครัวที่ต่างกัน ทั้งผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียว ใช้สมาร์ทโฟนคล่องหรือไม่คล่อง และกำลังหางานเชิงรุกหรือรอถูกติดต่อมา พร้อมเกณฑ์ช่วยเลือกวิธีที่เหมาะกับบ้านตัวเอง
มิจฉาชีพหลอกหางานผู้สูงอายุ: กลลวงที่พบบ่อยและวิธีรับมือ
รวมกลลวงหลอกหางานที่พบบ่อยในกลุ่มผู้สูงอายุและคนก่อนเกษียณ ตั้งแต่งานพิมพ์เอกสารปลอม งานลงทุนแฝง ไปจนถึงงานรีวิวสินค้าออนไลน์ พร้อมวิธีสังเกตและรับมือแต่ละรูปแบบ