รูปแบบนี้คือการพูดคุยตกลงกันด้วยวาจาโดยไม่เขียนเป็นเอกสาร เช่น ตกลงว่าลูกแต่ละคนจะช่วยสมทบค่าใช้จ่ายดูแลพ่อแม่เดือนละเท่าไร หรือใครจะรับผิดชอบดูแลเรื่องใดเป็นหลัก ข้อดีคือทำได้ง่ายและรวดเร็ว ไม่ต้องมีขั้นตอนซับซ้อน เหมาะกับครอบครัวที่มีความไว้ใจสูงและสื่อสารกันสม่ำเสมออยู่แล้ว

ข้อจำกัดคือความเข้าใจด้วยวาจาอาจคลาดเคลื่อนได้ง่ายเมื่อเวลาผ่านไป โดยเฉพาะหากมีการเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ เช่น ลูกคนใดคนหนึ่งมีรายได้ลดลงกะทันหัน ความเข้าใจเดิมอาจไม่ชัดเจนพอที่จะปรับเปลี่ยนได้อย่างราบรื่น และหากเกิดความขัดแย้งขึ้นในภายหลัง จะไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนไว้อ้างอิง

รูปแบบนี้คือการเขียนรายละเอียดข้อตกลงลงเป็นเอกสาร แม้จะไม่ใช่สัญญาทางกฎหมายที่มีผลผูกพันเต็มรูปแบบ แต่เป็นการบันทึกความเข้าใจร่วมกันอย่างชัดเจน เช่น จำนวนเงินที่แต่ละคนจะสมทบ ความถี่ในการสมทบ และแผนสำรองหากมีการเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ การเขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรช่วยลดโอกาสความเข้าใจผิดและใช้เป็นจุดอ้างอิงเมื่อต้องทบทวนข้อตกลงในอนาคต

ข้อจำกัดคือการเขียนข้อตกลงอาจทำให้บางครอบครัวรู้สึกเป็นทางการเกินไปในช่วงแรก และต้องอาศัยการพูดคุยอย่างละเอียดก่อนจะเขียนออกมาได้ครบถ้วน ควรให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการร่างข้อตกลง ไม่ใช่ให้คนใดคนหนึ่งเขียนแล้วให้คนอื่นเซ็นตามเพียงอย่างเดียว

สำหรับครอบครัวที่มีความคิดเห็นแตกต่างกันมากหรือมีทรัพย์สินและแหล่งรายได้ซับซ้อน การให้นักวางแผนการเงินที่มีใบอนุญาตเข้ามาช่วยเป็นคนกลางในการวางแผนและอธิบายตัวเลขต่างๆ ช่วยให้บทสนทนาเป็นกลางมากขึ้น เพราะนักวางแผนไม่มีผลประโยชน์ส่วนตัวเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจของครอบครัวโดยตรง

ข้อจำกัดคือมีค่าใช้จ่ายในการใช้บริการ และต้องเลือกนักวางแผนที่มีใบอนุญาตและมีประสบการณ์ทำงานกับครอบครัวลักษณะนี้จริง ควรตรวจสอบใบอนุญาตและสอบถามค่าธรรมเนียมให้ชัดเจนก่อนตัดสินใจใช้บริการ

จุดเริ่มต้นที่ควรพิจารณาคือจำนวนสมาชิกครอบครัวที่เกี่ยวข้องและระดับความซับซ้อนของภาระการเงิน หากมีเพียงลูกคนเดียวหรือสมาชิกไม่กี่คนและสื่อสารกันดีอยู่แล้ว ความเข้าใจแบบพูดคุยกันอาจเพียงพอ แต่หากมีลูกหลายคนที่อาจมีมุมมองต่างกันเรื่องภาระที่ควรรับผิดชอบ การเขียนข้อตกลงไว้ชัดเจนจะช่วยลดความขัดแย้งได้มากกว่า

กรมกิจการผู้สูงอายุแนะนำให้ครอบครัวทบทวนข้อตกลงที่เลือกใช้เป็นระยะ เพราะสถานการณ์ทางการเงินของสมาชิกแต่ละคนเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ข้อตกลงที่เหมาะสมในวันนี้อาจต้องปรับเปลี่ยนเมื่อมีการเปลี่ยนงาน มีลูกเพิ่ม หรือมีค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพที่เพิ่มขึ้น