สูงวัยไทย

ง่วงกลางวันในผู้สูงอายุ: เมื่อการงีบกลายเป็นตัวการทำลายการนอนกลางคืน

ง่วงกลางวันบางครั้งเป็นผลจากการงีบที่ไม่สมดุลกับการนอนกลางคืน แต่บางครั้งก็เป็นสัญญาณของสาเหตุอื่น บทความนี้อธิบายกลไกความดันการนอนและวิธีแยกสาเหตุที่เป็นไปได้

16 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 20 กันยายน 2026

A senior woman asleep on an armchair in a cozy indoor setting, surrounded by plants and a table with a glass.

รูปภาพโดย https://kaboompics.com/ / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • ง่วงกลางวันในผู้สูงอายุมักเป็นผลของวงจรที่งีบกลางวันมากหรือนานเกินไป ทำให้ความดันการนอน หรือแรงผลักดันตามธรรมชาติที่ทำให้ง่วงตอนกลางคืน ลดลงเมื่อถึงเวลาเข้านอนจริง กลายเป็นนอนกลางคืนหลับไม่สนิท แล้วง่วงกลางวันมากขึ้นในวันถัดไปเป็นวงจรซ้ำ
  • การจัดการที่ต้นเหตุมักไม่ใช่การพยายามอดหลับทั้งวัน แต่คือการจำกัดเวลาและช่วงเวลาของการงีบให้ไม่ไปแย่งความดันการนอนของกลางคืน เช่น งีบสั้นในช่วงต้นบ่ายแทนการงีบยาวตอนบ่ายแก่
  • ง่วงกลางวันไม่ได้มาจากการงีบเสมอไป สาเหตุอื่นที่ควรพิจารณาร่วมด้วย ได้แก่ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ยาบางกลุ่มที่มีฤทธิ์กดประสาท ภาวะซึมเศร้าที่แสดงออกเป็นความเหนื่อยล้ามากกว่าอารมณ์เศร้า ภาวะสมองเสื่อมระยะต้นที่รบกวนวงจรหลับตื่น และภาวะทางกาย เช่น ไทรอยด์ทำงานน้อยหรือภาวะซีด
  • การแยกว่าง่วงกลางวันเป็นเรื่องปกติจากพฤติกรรมการงีบ หรือเป็นสัญญาณของสาเหตุอื่น ต้องอาศัยการสังเกตรูปแบบและอาการร่วมอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่การเดาจากความรู้สึกว่า "ดูง่วงกว่าปกติ" เพียงอย่างเดียว

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับผู้ดูแลที่สังเกตว่าผู้สูงอายุง่วงกลางวันมากขึ้นเรื่อย ๆ และสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการงีบหรือเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพอื่น
  • เหมาะกับครอบครัวที่ต้องการวิธีจัดตารางงีบและกิจกรรมกลางวันให้สมดุลกับการนอนกลางคืน โดยไม่ต้องรีบพาไปตรวจทุกครั้งที่ง่วงมากขึ้น
  • ไม่เหมาะกับกรณีง่วงมากผิดปกติจนหลับในระหว่างพูดคุยหรือรับประทานอาหาร ร่วมกับซึมลงเฉียบพลันหรือปลุกยาก ซึ่งต้องรีบพบแพทย์ ไม่ใช่รอปรับพฤติกรรมการงีบก่อน

สิ่งที่ควรรู้

กลไกความดันการนอนและทำไมการงีบผิดเวลาถึงทำร้ายการนอนกลางคืน

ร่างกายมีกลไกที่เรียกว่าความดันการนอน หรือ sleep pressure ซึ่งสะสมมากขึ้นเรื่อย ๆ ตลอดช่วงตื่นและถึงจุดสูงสุดเมื่อใกล้เวลานอนกลางคืน ทำให้รู้สึกง่วงและหลับได้สนิท เมื่อมีการงีบกลางวันที่ยาวเกินไปหรือช้าเกินไป ความดันการนอนที่สะสมไว้จะถูกระบายออกไปบางส่วน ทำให้เมื่อถึงเวลานอนกลางคืนจริง ความง่วงไม่มากพอจะหลับสนิท เกิดเป็นการนอนตื่นบ่อยหรือหลับตื้น

ผลที่ตามมาคือคืนถัดไปตื่นมาแล้วไม่สดชื่น ร่างกายจึงพยายามชดเชยด้วยการงีบกลางวันอีก และวนกลับเป็นวงจรเดิม ผู้สูงอายุหลายคนไม่รู้ตัวว่าตัวเองติดอยู่ในวงจรนี้ เพราะรู้สึกเพียงว่า "นอนกลางคืนไม่ค่อยหลับ กลางวันเลยง่วง" โดยไม่เชื่อมโยงว่าการงีบกลางวันเองก็เป็นส่วนหนึ่งของปัญหา

ความง่วงที่ทับซ้อนกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

หากผู้สูงอายุกรนเสียงดัง มีช่วงเงียบสลับสำลักตอนหลับ หรือปากแห้งปวดหัวตอนเช้าบ่อย ความง่วงกลางวันอาจไม่ได้มาจากพฤติกรรมการงีบเลย แต่มาจากคุณภาพการนอนกลางคืนที่ถูกรบกวนซ้ำโดยที่ผู้สูงอายุเองไม่รู้ตัว กรณีนี้การปรับตารางงีบเพียงอย่างเดียวจะไม่ช่วยแก้ที่ต้นเหตุ

ควรสอบถามคนที่นอนข้างหรือนอนห้องเดียวกันว่าสังเกตเห็นรูปแบบการกรนหรือหยุดหายใจหรือไม่ ก่อนจะสรุปว่าความง่วงกลางวันเกิดจากการงีบที่ไม่สมดุลเพียงอย่างเดียว

ยา ภาวะซึมเศร้า และภาวะสมองเสื่อมระยะต้นที่แสดงออกเป็นความง่วง

ยาหลายกลุ่มที่ผู้สูงอายุใช้อยู่ เช่น ยาแก้แพ้บางชนิด ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาบางตัวในกลุ่มควบคุมความดัน มีฤทธิ์กดประสาทที่ทำให้ง่วงมากกว่าปกติ การใช้ยาหลายชนิดร่วมกันหรือภาวะ polypharmacy ในผู้สูงอายุจึงเป็นอีกปัจจัยที่ควรทบทวนกับแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อความง่วงกลางวันเพิ่มขึ้นชัดเจน

ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุมักไม่แสดงออกเป็นความเศร้าชัดเจนแบบคนอายุน้อย แต่แสดงออกเป็นความเหนื่อยล้า ไม่อยากทำกิจกรรมที่เคยชอบ หรือง่วงตลอดวัน ซึ่งเป็นตัวอย่างของอาการแสดงไม่ตรงแบบที่ทำให้ครอบครัวมองข้ามไปว่าเป็นเรื่องของการนอนเพียงอย่างเดียว ในทำนองเดียวกัน ภาวะสมองเสื่อมระยะต้นบางรายก็มีวงจรหลับตื่นที่แปรปรวนก่อนจะเห็นความจำเสื่อมชัดเจน ทำให้ง่วงกลางวันมากขึ้นโดยยังไม่มีอาการอื่นที่สังเกตง่าย

สาเหตุทางกายอื่นที่ควรพิจารณาและเมื่อไรควรตรวจ

ภาวะไทรอยด์ทำงานน้อย ภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็กหรือวิตามินบี 12 และภาวะน้ำตาลในเลือดที่ควบคุมไม่ดีในผู้ป่วยเบาหวาน ล้วนทำให้เกิดความง่วงหรืออ่อนเพลียเรื้อรังได้ ภาวะเหล่านี้ตรวจพบได้ด้วยการตรวจเลือดพื้นฐานและรักษาได้เมื่อพบสาเหตุชัดเจน

อีกปัจจัยที่มักถูกมองข้ามคือการลดกิจกรรมประจำวันหรือ IADL ลงตามวัย เช่น เลิกทำงานบ้าน เลิกออกไปพบปะคน หรือมีกิจกรรมกระตุ้นสมองน้อยลง ความเบื่อหรือขาดการกระตุ้นก็ทำให้ดูง่วงหรือซึมมากขึ้นได้โดยไม่ได้มีสาเหตุทางการแพทย์เสมอไป การเพิ่มกิจกรรมที่มีความหมายในแต่ละวันจึงอาจช่วยได้เช่นกัน

An elderly man sleeping on a couch with a blanket and glass of water nearby.

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

ขั้นที่ 1: จดตารางงีบและการนอนกลางคืนหนึ่งสัปดาห์

เพื่อดูว่าการงีบกลางวันสัมพันธ์กับคุณภาพการนอนกลางคืนอย่างไร

  • จดเวลาเริ่มและระยะเวลาการงีบแต่ละครั้งในแต่ละวัน
  • จดเวลาเข้านอนและตื่นกลางคืน รวมถึงจำนวนครั้งที่ตื่น
  • จดระดับความง่วงกลางวันแบบคร่าว ๆ ในแต่ละช่วงเวลา

ขั้นที่ 2: ปรับเวลาและระยะเวลาการงีบทีละน้อย

ทดลองปรับให้การงีบไม่ไปแย่งความดันการนอนของกลางคืนมากเกินไป

  • จำกัดการงีบให้อยู่ในช่วงต้นบ่ายและไม่เกินสั้น ๆ ต่อครั้ง
  • หลีกเลี่ยงการงีบยาวช่วงบ่ายแก่ใกล้เย็น
  • เพิ่มกิจกรรมเบา ๆ ในช่วงที่เคยงีบเพื่อให้ตื่นตัวแทน

ขั้นที่ 3: สังเกตอาการร่วมและปรึกษาแพทย์เมื่อจำเป็น

หากปรับตารางงีบแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรพิจารณาสาเหตุอื่นร่วมด้วย

  • สอบถามคนนอนข้างว่าสังเกตเห็นการกรนหรือหยุดหายใจหรือไม่
  • สังเกตอารมณ์และความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบว่าเปลี่ยนไปหรือไม่
  • นำบันทึกตารางงีบและรายการยาไปให้แพทย์พิจารณาร่วมกัน

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าห้ามงีบโดยสิ้นเชิงเพื่อพยายามแก้ปัญหา เพราะการงีบสั้นในเวลาที่เหมาะสมมีประโยชน์ ปัญหาอยู่ที่ระยะเวลาและช่วงเวลาไม่ใช่การงีบเอง
  • อย่าให้กาแฟหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนมากขึ้นเพื่อฝืนความง่วง เพราะอาจรบกวนการนอนกลางคืนซ้ำเติมวงจรเดิม
  • อย่าสรุปว่าง่วงกลางวันเป็นเรื่องปกติของวัยเสมอไปโดยไม่สังเกตอาการร่วมอื่น เช่น กรนผิดปกติหรืออารมณ์เปลี่ยนแปลง
  • อย่าปรับหรือหยุดยาที่สงสัยว่าทำให้ง่วงด้วยตัวเอง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
  • อย่าปล่อยให้ผู้สูงอายุอยู่นิ่งเฉยทั้งวันโดยไม่มีกิจกรรม เพราะความเบื่อหรือขาดการกระตุ้นเองก็ทำให้ดูง่วงซึมมากขึ้นได้

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที หากง่วงซึมมากผิดปกติจนปลุกยาก พูดสับสนเฉียบพลัน หรือหมดสติชั่วขณะ
  • ติดต่อสถานพยาบาลภายในวันเดียวกัน หากง่วงมากจนหลับในระหว่างพูดคุยหรือรับประทานอาหารซ้ำหลายครั้งในวันเดียว
  • นัดพบแพทย์ภายในสัปดาห์นี้ หากปรับตารางงีบแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการร่วม เช่น กรนผิดปกติ อารมณ์เปลี่ยนแปลง หรือความจำแย่ลง
  • เฝ้าสังเกตและบันทึกไว้ หากง่วงกลางวันอยู่ในระดับเดิมและดีขึ้นเมื่อปรับตารางงีบ

เช็กลิสต์สรุป

  • จดเวลาและระยะเวลาการงีบแต่ละครั้งต่อเนื่องหนึ่งสัปดาห์
  • จดเวลาเข้านอน ตื่น และจำนวนครั้งที่ตื่นกลางคืน
  • จำกัดการงีบให้อยู่ในช่วงต้นบ่ายและไม่ยาวเกินไป
  • สอบถามคนนอนข้างเรื่องการกรนหรือหยุดหายใจขณะหลับ
  • สังเกตอารมณ์และความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบ
  • นำบันทึกและรายการยาไปให้แพทย์พิจารณาหากอาการไม่ดีขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

งีบกลางวันนานเท่าไรถึงจะไม่กระทบการนอนกลางคืน

โดยทั่วไปการงีบสั้นในช่วงต้นบ่ายมักส่งผลกระทบต่อการนอนกลางคืนน้อยกว่าการงีบยาวหรืองีบช่วงบ่ายแก่ใกล้เย็น แต่ระยะเวลาที่เหมาะสมแตกต่างกันในแต่ละคน ควรลองปรับและสังเกตผลต่อการนอนกลางคืนของตัวเองหรือผู้สูงอายุที่ดูแลอยู่

ง่วงกลางวันเกี่ยวข้องกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้อย่างไร

หากการนอนกลางคืนถูกรบกวนซ้ำ ๆ จากช่วงหยุดหายใจสั้น ๆ ที่ผู้สูงอายุเองไม่รู้ตัว คุณภาพการนอนโดยรวมจะแย่ลงแม้จะนอนครบชั่วโมง ทำให้ง่วงกลางวันมากขึ้นโดยไม่เกี่ยวกับพฤติกรรมการงีบเลย ควรสอบถามคนนอนข้างว่าสังเกตเห็นรูปแบบการกรนผิดปกติหรือไม่

ทำไมภาวะซึมเศร้าถึงทำให้ดูง่วงแทนที่จะดูเศร้า

ผู้สูงอายุที่มีภาวะซึมเศร้ามักแสดงออกด้วยความเหนื่อยล้า ไม่มีแรงจูงใจ หรือไม่อยากทำกิจกรรมที่เคยชอบ มากกว่าการร้องไห้หรือพูดถึงความเศร้าโดยตรง ทำให้ครอบครัวมองว่าเป็นเรื่องของการนอนหรือความชราเพียงอย่างเดียว การสังเกตความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบจึงเป็นข้อมูลสำคัญที่ควรแจ้งแพทย์

ต้องตรวจอะไรบ้างถ้าปรับตารางงีบแล้วยังไม่ดีขึ้น

แพทย์อาจพิจารณาตรวจเลือดพื้นฐาน เช่น การทำงานของไทรอยด์ ระดับน้ำตาล และภาวะซีด รวมถึงซักประวัติเรื่องยาและอาการนอนกรน การตรวจที่จำเป็นขึ้นอยู่กับอาการร่วมและดุลยพินิจของแพทย์แต่ละราย

ยาที่กินอยู่ทำให้ง่วงมากขึ้นได้จริงหรือไม่

ยาบางกลุ่มมีฤทธิ์กดประสาทที่ทำให้ง่วงมากกว่าปกติ โดยเฉพาะเมื่อใช้หลายชนิดร่วมกัน ควรนำรายการยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรพิจารณาแทนการสรุปหรือปรับยาเอง

ควรปลุกผู้สูงอายุไม่ให้งีบเลยหรือไม่

ไม่ควรห้ามงีบโดยสิ้นเชิง เพราะการงีบสั้นในเวลาที่เหมาะสมมีประโยชน์ต่อร่างกาย ควรปรับระยะเวลาและช่วงเวลาให้เหมาะสมแทนการห้ามงีบทั้งหมด

ความเบื่อหรือไม่มีกิจกรรมทำเกี่ยวข้องกับความง่วงกลางวันหรือไม่

เกี่ยวข้องได้ เมื่อผู้สูงอายุมีกิจกรรมประจำวันน้อยลงหรือขาดการกระตุ้นทางสังคมและความคิด อาจดูง่วงหรือซึมมากขึ้นโดยไม่ได้มีสาเหตุทางการแพทย์เสมอไป การเพิ่มกิจกรรมที่มีความหมายในแต่ละวันอาจช่วยลดความง่วงที่ไม่ได้มาจากปัญหาการนอนโดยตรง

สรุป

  • การงีบกลางวันที่ยาวหรือช้าเกินไปลดความดันการนอนของกลางคืน กลายเป็นวงจรที่ทำให้ง่วงกลางวันมากขึ้นเรื่อย ๆ
  • การจัดการที่ต้นเหตุคือปรับเวลาและระยะเวลาการงีบให้เหมาะสม ไม่ใช่การห้ามงีบทั้งหมด
  • ง่วงกลางวันอาจมาจากสาเหตุอื่นที่ไม่เกี่ยวกับการงีบ เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ยา ภาวะซึมเศร้า หรือภาวะสมองเสื่อมระยะต้น
  • หากปรับตารางงีบแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการร่วมอื่น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงแทนการปล่อยผ่าน

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด →

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง

ง่วงตอนกลางวันในผู้สูงอายุ เกิดจากอะไรได้บ้าง และควรสังเกตอย่างไร
health-body

ง่วงตอนกลางวันในผู้สูงอายุ เกิดจากอะไรได้บ้าง และควรสังเกตอย่างไร

ง่วงตอนกลางวันในผู้สูงอายุมีได้ทั้งจากการนอนกลางคืนไม่พอ ผลข้างเคียงของยา และสัญญาณเจ็บป่วยเฉียบพลัน บทความนี้ช่วยแยกความง่วงที่สังเกตต่อได้ออกจากความง่วงที่ต้องรีบพาไปพบแพทย์

อัปเดตล่าสุด 5 สิงหาคม 2026อ่าน 14 นาที
เช็กลิสต์แยกแยะง่วงกลางวันแบบปกติ กับสัญญาณที่ควรพาไปพบแพทย์
health-body

เช็กลิสต์แยกแยะง่วงกลางวันแบบปกติ กับสัญญาณที่ควรพาไปพบแพทย์

เช็กลิสต์ช่วยแยกความง่วงตอนกลางวันที่พบได้ทั่วไปในผู้สูงอายุ ออกจากสัญญาณที่อาจเชื่อมโยงกับยา การนอนคืนก่อน หรือปัญหาสุขภาพที่ควรพบแพทย์

อัปเดตล่าสุด 6 สิงหาคม 2026อ่าน 11 นาที
ผู้สูงอายุง่วงตอนกลางวันบ่อย เป็นเรื่องปกติหรือควรพบแพทย์ เทียบแนวทางรับมือ
health-body

ผู้สูงอายุง่วงตอนกลางวันบ่อย เป็นเรื่องปกติหรือควรพบแพทย์ เทียบแนวทางรับมือ

ช่วยแยกแยะว่าอาการง่วงตอนกลางวันของผู้สูงอายุเป็นผลจากการนอนไม่พอในตอนกลางคืนที่ปรับเองได้ หรือเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ต้องพบแพทย์ พร้อมเทียบทางเลือกในการดูแลแต่ละแบบ

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 15 นาที
7 จุดพลาดที่ครอบครัวมักทำเมื่อผู้สูงอายุง่วงตอนกลางวันบ่อยผิดปกติ
health-body

7 จุดพลาดที่ครอบครัวมักทำเมื่อผู้สูงอายุง่วงตอนกลางวันบ่อยผิดปกติ

หลายครอบครัวปล่อยผ่านความง่วงกลางวันของผู้สูงอายุเพราะคิดว่าเป็นเรื่องของวัย บทความนี้รวมจุดพลาดที่พบบ่อยและวิธีแก้ไขที่ปลอดภัยกว่าเดิม

อัปเดตล่าสุด 5 สิงหาคม 2026อ่าน 11 นาที