อาหารร้อนจัดหรือเย็นจัดเกินไปมักกระตุ้นความเจ็บของแผลในปากและเหงือกที่อักเสบ ควรเช็กว่าอาหารอุ่นพอดีก่อนเสิร์ฟทุกครั้ง โดยเฉพาะเมื่อผู้ดูแลหลายคนผลัดกันทำอาหาร ควรมีมาตรฐานเดียวกันว่าอุณหภูมิระดับใดถือว่าเหมาะสม

เช็กรสชาติว่าเปรี้ยวจัด เผ็ดจัด หรือเค็มจัดเกินไปหรือไม่ เพราะรสจัดมักระคายเคืองเยื่อบุช่องปากที่บอบบางจากแผลหรือการอักเสบ หากไม่แน่ใจว่ารสชาติที่ปรุงจัดเกินไปหรือไม่ ให้ลองชิมเองก่อนเสิร์ฟทุกครั้ง

เช็กว่าเนื้อสัมผัสของอาหารเหมาะกับตำแหน่งแผลหรือเหงือกที่อักเสบหรือไม่ เช่น หากมีแผลด้านในกระพุ้งแก้ม อาหารที่มีเศษแข็งเล็ก ๆ อาจเข้าไปติดและระคายเคืองได้ ควรเลือกอาหารที่เนื้อสัมผัสสม่ำเสมอมากกว่าอาหารที่มีทั้งส่วนนิ่มและส่วนแข็งปนกัน

เช็กว่าผู้สูงอายุเคี้ยวฝั่งใดฝั่งหนึ่งมากกว่าอีกฝั่งหรือไม่ ซึ่งอาจบ่งบอกว่ามีจุดเจ็บที่ยังไม่ได้บอกตรง ๆ การสังเกตพฤติกรรมการเคี้ยวช่วยให้ปรับเมนูได้ตรงจุดกว่าการถามอาการเพียงอย่างเดียว

เช็กว่าแต่ละมื้อมีแหล่งโปรตีนนุ่มอยู่จริง เช่น ไข่ตุ๋น ปลาเนื้อขาว หรือเต้าหู้นิ่ม ไม่ใช่แค่มีข้าวกับผักเป็นหลัก เพราะการงดโปรตีนต่อเนื่องเพิ่มความเสี่ยงภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยหรือ sarcopenia ในผู้สูงอายุที่กินได้จำกัดอยู่แล้ว

เช็กว่าอาหารมีความชุ่มชื้นเพียงพอ เช่น มีน้ำซุปหรือน้ำแกงร่วมด้วย โดยเฉพาะเมื่อมีภาวะปากแห้งจากการใช้ยาหลายชนิดร่วมด้วย เพราะอาหารแห้งล้วนจะกลืนยากขึ้นเมื่อน้ำลายมีน้อย

หลังปรับเมนูตามหลักการข้างต้นแล้ว ควรเช็กว่าผู้สูงอายุกินได้มากขึ้นกว่าเดิมหรือไม่ในแต่ละมื้อ หากยังกินได้น้อยเท่าเดิมแม้ปรับอาหารแล้ว อาจต้องพิจารณาสาเหตุอื่นนอกเหนือจากเมนูอาหาร เช่น ความเจ็บที่ยังไม่ดีขึ้นหรือปัจจัยทางจิตใจที่ทำให้ไม่อยากกิน ควรสังเกตด้วยว่าอารมณ์หรือความเหนื่อยล้าในแต่ละวันมีผลต่อความอยากอาหารร่วมด้วยหรือไม่

การจดบันทึกปริมาณที่กินได้ในแต่ละมื้อสั้น ๆ ช่วยให้เห็นแนวโน้มชัดเจนกว่าการจำจากความรู้สึก และเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์เมื่อนำไปปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารหากยังไม่ดีขึ้น การบันทึกไม่จำเป็นต้องละเอียดมาก เพียงจดคร่าว ๆ ว่ากินได้ครึ่งจานหรือเต็มจานก็เพียงพอสำหรับดูแนวโน้มในแต่ละสัปดาห์