เหงือกของผู้สูงอายุมักบางลงและไวต่อการระคายเคืองมากขึ้นตามวัย การใช้ขนแปรงแข็งหรือปานกลางอาจทำให้เหงือกร่นเร็วขึ้นหรือมีเลือดออกง่าย แม้แปรงด้วยแรงเท่าเดิม ขนแปรงชนิดนุ่มหรือนุ่มพิเศษจึงเหมาะกว่าสำหรับคนส่วนใหญ่ในวัยนี้ โดยเฉพาะผู้ที่มีเหงือกร่นหรือฟันสึกจากการแปรงแรงมาหลายสิบปี

ขนแปรงนุ่มไม่ได้แปลว่าทำความสะอาดได้น้อยกว่า หากใช้เทคนิคแปรงถูกวิธีและใช้เวลานานพอ ขนแปรงนุ่มยังช่วยลดความเสี่ยงบาดเจ็บเหงือกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดซึ่งพบบ่อยในผู้สูงอายุที่มีโรคหัวใจหรือหลอดเลือด เพราะเลือดออกจากเหงือกอาจหยุดยากกว่าคนทั่วไปหากใช้ขนแปรงแข็งเกินไป

หัวแปรงขนาดเล็กเข้าถึงซอกฟันด้านในและฟันซี่ท้ายได้ดีกว่าหัวแปรงขนาดใหญ่ ซึ่งสำคัญมากสำหรับผู้สูงอายุที่อ้าปากได้ไม่กว้างเท่าเดิมหรือมีข้อต่อขากรรไกรฝืด ส่วนด้ามจับควรมีขนาดใหญ่พอให้กำได้ถนัด ไม่ลื่นหลุดมือง่าย เพราะแรงบีบมือมักลดลงตามวัยจากภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยหรือ sarcopenia ที่เกิดกับกล้ามเนื้อมือได้เช่นเดียวกับกล้ามเนื้อขา

สำหรับผู้ที่มือสั่นจากโรคประจำตัวบางอย่างหรือมีอาการมือชาจากเบาหวาน ด้ามแปรงที่มีร่องยางกันลื่นหรือด้ามที่ใหญ่กว่าปกติช่วยให้ควบคุมทิศทางแปรงได้มั่นคงขึ้น บางบ้านดัดแปลงด้วยการพันผ้าหรือฟองน้ำรอบด้ามแปรงเดิมเพื่อเพิ่มขนาดให้จับง่ายขึ้นโดยไม่ต้องซื้อแปรงใหม่ทุกครั้ง

แปรงสีฟันไฟฟ้าช่วยลดภาระในการขยับแปรงเองสำหรับผู้ที่มือไม่มีแรงหรือทำท่าแปรงถูไปมาได้ไม่ทั่วถึง เพราะหัวแปรงหมุนหรือสั่นเองโดยผู้ใช้แค่เลื่อนตำแหน่ง แต่ไม่ใช่ทุกคนต้องการ ผู้สูงอายุบางคนคุ้นเคยกับแปรงธรรมดามาทั้งชีวิตและใช้ได้ดีอยู่แล้ว การเปลี่ยนเป็นแปรงไฟฟ้าโดยไม่จำเป็นอาจทำให้สับสนหรือรู้สึกไม่ถนัดจนแปรงฟันน้อยลงกว่าเดิม

สิ่งที่ควรพิจารณาก่อนซื้อแปรงไฟฟ้าคือเสียงและแรงสั่นที่บางรุ่นอาจดังหรือแรงเกินไปสำหรับผู้ที่ไวต่อเสียงหรือเพิ่งเริ่มมีปัญหาการทรงตัวของมือ ควรให้ทดลองใช้ก่อนตัดสินใจซื้อ และเลือกรุ่นที่มีปุ่มกดง่าย ไม่ต้องกดค้างหรือปรับโหมดซับซ้อนซึ่งอาจเป็นอุปสรรคสำหรับผู้ที่ความจำหรือการมองเห็นเริ่มลดลง

แปรงสีฟันที่ขนบานหรือใช้งานเกินสามเดือนทำความสะอาดได้ไม่มีประสิทธิภาพเท่าแปรงใหม่ แต่ผู้สูงอายุหลายคนมองไม่เห็นความบานของขนแปรงชัดเจนเนื่องจากสายตายาวตามวัยหรือ presbyopia ทำให้ใช้แปรงเดิมนานเกินไปโดยไม่รู้ตัว ผู้ดูแลจึงควรเป็นคนตรวจสภาพแปรงแทนแล้วเปลี่ยนให้ตามกำหนด

หากสังเกตว่าผู้สูงอายุแปรงฟันได้ไม่ทั่วถึงแม้เปลี่ยนแปรงที่เหมาะสมแล้ว เช่น ยังมีคราบสะสมด้านในฟันหรือเหงือกอักเสบซ้ำ อาจถึงจุดที่ต้องมีคนช่วยแปรงบางส่วนหรือทั้งหมด การช่วยแปรงควรทำอย่างให้เกียรติ ให้ผู้สูงอายุทำส่วนที่ยังทำเองได้ก่อน แล้วช่วยเฉพาะจุดที่เข้าถึงยาก ไม่ใช่แย่งทำแทนทั้งหมดทันที