เมื่ออายุมากขึ้น รูม่านตามักเล็กลงและเลนส์ตาค่อย ๆ ขุ่นเหลือง แสงที่เข้าถึงจอประสาทตาจึงน้อยกว่าเดิม คนวัยสูงอายุบางคนต้องการแสงหลายเท่าของคนหนุ่มสาวจึงจะอ่านตัวอักษรขนาดเดียวกันได้ นี่เป็นเรื่องของการมองเห็นตามวัย ไม่ได้แปลว่าสายตาเสียเสมอไป

ขณะเดียวกัน ตาผู้สูงอายุก็ไวต่อแสงจ้ามากขึ้นด้วย เพราะเลนส์ที่ขุ่นกระจายแสง ทำให้เห็นเป็นฝ้าหรือวงแสงรอบหลอดไฟ โคมที่สว่างแต่ส่องเข้าตาตรง ๆ จึงทำให้อ่านแย่ลง ความสว่างที่ดีคือแสงที่ตกลงบนหน้ากระดาษ ไม่ใช่แสงที่เข้าตา

ด้วยเหตุนี้ การเพิ่มแสงต้องทำควบคู่กับการควบคุมแสงจ้า ไม่ใช่เปลี่ยนเป็นหลอดที่แรงกว่าอย่างเดียว

หลักง่ายที่สุดคือวางโคมด้านตรงข้ามมือที่ถนัด แสงจะตกลงบนหน้ากระดาษโดยไม่เกิดเงามือทับตัวหนังสือ หัวโคมควรอยู่ต่ำกว่าระดับสายตา เพื่อไม่ให้หลอดเข้าตา และมีโป๊ะหรือฝาครอบปิดบังหลอดจากมุมที่เรานั่ง

หนังสือพิมพ์เคลือบมัน นิตยสารกระดาษมัน และหน้าจอโทรศัพท์สะท้อนแสงได้ง่าย ถ้ามีแสงจ้าสะท้อนเข้าตา ให้ขยับโคมออกด้านข้างหรือเอียงหน้ากระดาษ ไม่ใช่เพิ่มความสว่าง

ตั้งโคมบนโต๊ะข้างเก้าอี้อ่านหนังสือ หรือใช้ชนิดหนีบ ฐานต้องมั่นคง ไม่ล้มเมื่อชนเบา ๆ สายไฟไม่พาดทางเดิน เพราะผู้สูงอายุอาจสะดุดตอนลุก

สีของแสงวัดเป็นอุณหภูมิสี หน่วยเคลวิน (K) ตัวเลขต่ำให้แสงอุ่นเหลืองส้ม ตัวเลขสูงให้แสงขาวเย็นอมฟ้า สำหรับอ่านหนังสือตอนเย็นหรือก่อนนอน แสงอุ่นอยู่ราว 2700 ถึง 3000K ช่วยให้ไม่ตื่นตัวเกิน ส่วนงานที่ต้องเห็นรายละเอียดมากตอนกลางวัน เช่น อ่านฉลากยาหรือถักลายเล็ก แสงที่ขาวขึ้นราว 4000 ถึง 5000K ให้ความคมชัดดีกว่า ตัวเลขเหล่านี้เป็นช่วงที่นิยมใช้ ไม่ใช่กฎตายตัว คนที่ไวต่อแสงอาจชอบอุ่นกว่านี้

ค่าความถูกต้องของสี (CRI) บอกว่าสีของวัตถุเห็นตรงแค่ไหนเมื่อเทียบกับแสงธรรมชาติ ค่าสูงช่วยให้แยกสีเม็ดยา ฉลาก และกรอบรูปได้ชัดขึ้น สำคัญสำหรับคนที่ต้องจัดยาเอง ควรดูว่าฉลากระบุค่านี้หรือไม่ และเทียบกับรุ่นอื่น

ความสว่างบนฉลากมักเป็นลูเมน (lumen) แต่ตัวเลขเดียวไม่บอกว่าแสงตกบนหน้ากระดาษเท่าไร ขึ้นกับระยะ มุม และโป๊ะ จึงควรทดลองในที่ที่จะใช้จริงแทนการเชื่อสเปก

หลอดหรือโคมราคาถูกบางชนิดกะพริบเร็วจนตามองไม่เห็นแต่ทำให้ปวดศีรษะหรือเมื่อยตาได้ วิธีเช็กง่าย ๆ คือเปิดกล้องโทรศัพท์โหมดสโลว์โมชันถ่ายที่โคม ถ้าเห็นแถบมืดวิ่งหรือภาพกะพริบ แสดงว่าแสงกะพริบ ควรเปลี่ยนรุ่น วิธีนี้ไม่ใช่การวัดทางวิทยาศาสตร์ แต่พอใช้คัดกรองเบื้องต้น

ควรเลือกโคมที่หรี่แสงได้ เพราะความต้องการแต่ละคนและแต่ละช่วงเวลาไม่เท่ากัน โคมที่ร้อนมากไม่ควรอยู่ใกล้ผ้าม่านหรือกระดาษ ความร้อนสะสมใต้โป๊ะผ้าเป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม

สุดท้าย โคมไม่ใช่ตัวแก้ปัญหาตา ผู้ที่อ่านเริ่มลำบาก ต้องใช้แสงมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือเห็นภาพบิดเบี้ยว ควรตรวจตา โรคตาในผู้สูงอายุหลายโรคเริ่มเงียบ ๆ