สูงวัยไทย
ทำความสะอาดแผลให้แม่ทุกวันแล้ว แต่ทำไมยังหายช้าหรือกลับมาเป็นซ้ำ
พิมพ์เมื่อ 5 สิงหาคม 2026
ทำความสะอาดแผลให้แม่ทุกวันแล้ว แต่ทำไมยังหายช้าหรือกลับมาเป็นซ้ำ
ครอบครัวหลายบ้านตั้งใจดูแลแผลทั่วไปของผู้สูงอายุอย่างสม่ำเสมอ แต่ยังพบว่าแผลหายช้าหรือเกิดซ้ำที่เดิม บทความนี้ชี้ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการดูแลผิวหนังและแผลเล็กในชีวิตประจำวันที่มักถูกมองข้าม
ตรวจสอบล่าสุด 6 สิงหาคม 2026

รูปภาพโดย Roger Brown / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- การทำความสะอาดแผลสม่ำเสมอเป็นสิ่งที่ดี แต่หลายครอบครัวพลาดตรงที่ไม่ได้แก้ต้นเหตุที่ทำให้เกิดแผลซ้ำที่เดิม เช่น จุดกดทับหรือแรงเสียดสีที่ยังคงเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ทุกวันโดยไม่ได้รับการแก้ไข
- ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการปิดแผลแน่นเกินไปหรือใช้ผ้าปิดแผลที่ไม่ระบายอากาศ ทำให้แผลอับชื้นและหายช้ากว่าที่ควร ทั้งที่ตั้งใจดูแลอย่างดีแล้ว
- การใช้แอลกอฮอล์หรือไอโอดีนเข้มข้นทำความสะอาดแผลทุกวันโดยไม่จำเป็น ก็เป็นความผิดพลาดที่พบบ่อย เพราะสารเหล่านี้อาจทำลายเนื้อเยื่อใหม่ที่กำลังสร้างขึ้นและทำให้แผลหายช้าลงแทนที่จะเร็วขึ้น
- หลายครอบครัวยังมองข้ามการเปลี่ยนท่านั่งหรือนอนเป็นระยะ ทำให้แม้จะทำความสะอาดแผลกดทับดีเพียงใด แผลก็ไม่มีทางหายสนิทได้ตราบใดที่ยังมีแรงกดจุดเดิมซ้ำทุกวัน
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับครอบครัวที่ทำความสะอาดแผลทั่วไปของผู้สูงอายุอย่างสม่ำเสมอแล้ว แต่ยังพบว่าแผลหายช้าหรือเกิดซ้ำที่เดิม
- เหมาะกับผู้ดูแลที่อยากทบทวนวิธีการปิดแผลและการทำความสะอาดว่ามีจุดที่ควรปรับหรือไม่
- ไม่เหมาะกับแผลผ่าตัดที่มีไหมหรือลวดเย็บซึ่งต้องปฏิบัติตามคำแนะนำเฉพาะของแพทย์หรือพยาบาลที่ดูแลผ่าตัดโดยตรง
- เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อช่วยทบทวนแนวทางดูแล ไม่ใช่คำแนะนำแทนการประเมินจากแพทย์หรือพยาบาล
สิ่งที่ควรรู้
พลาด: ทำความสะอาดแผลดี แต่ไม่แก้ต้นเหตุที่ทำให้เกิดซ้ำ
หลายครอบครัวทำความสะอาดแผลอย่างสม่ำเสมอทุกวัน แต่ไม่ได้สังเกตว่าแผลนั้นเกิดซ้ำที่ตำแหน่งเดิมเพราะอะไร เช่น แผลถลอกที่ข้อศอกที่เกิดจากการเสียดสีกับที่กั้นเตียงทุกครั้งที่พลิกตัว หรือรอยแดงที่ก้นกบที่กลับมาทุกครั้งเพราะนั่งท่าเดิมนานเกินไป การทำความสะอาดอย่างเดียวจึงไม่พอหากต้นเหตุยังไม่ได้รับการแก้ไข
แก้พลาด: สังเกตว่าแผลเกิดขึ้นซ้ำที่ตำแหน่งเดิมหรือไม่ และหาสาเหตุของแรงเสียดสีหรือแรงกดที่ตำแหน่งนั้น เช่น ใช้ผ้านุ่มรองบริเวณที่เสียดสี หรือเปลี่ยนท่านั่งนอนให้บ่อยขึ้นเพื่อลดแรงกดจุดเดิม
พลาด: ปิดแผลแน่นเกินไปหรือใช้ผ้าปิดแผลที่ไม่ระบายอากาศ
ด้วยความตั้งใจป้องกันไม่ให้แผลสัมผัสสิ่งสกปรก ครอบครัวหลายบ้านปิดแผลแน่นเกินไปหรือใช้ผ้าปิดแผลชนิดที่ไม่ระบายอากาศทิ้งไว้นานหลายวันโดยไม่เปลี่ยน ทำให้บริเวณแผลอับชื้น ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เชื้อโรคเจริญเติบโตได้ดีและทำให้แผลหายช้าลงแทนที่จะเร็วขึ้น
แก้พลาด: เลือกผ้าปิดแผลที่ระบายอากาศได้เหมาะกับขนาดและตำแหน่งแผล และเปลี่ยนตามความถี่ที่เหมาะสม ไม่แน่นจนเกินไปแต่พอปกป้องแผลจากสิ่งสกปรกภายนอกได้
พลาด: ใช้แอลกอฮอล์หรือไอโอดีนเข้มข้นทำความสะอาดแผลทุกวัน
หลายครอบครัวเข้าใจว่ายิ่งฆ่าเชื้อแรงเท่าไรยิ่งดี จึงใช้แอลกอฮอล์หรือน้ำยาไอโอดีนเข้มข้นทำความสะอาดแผลทุกวันอย่างต่อเนื่อง โดยไม่รู้ว่าสารเหล่านี้อาจทำลายเนื้อเยื่อใหม่ที่กำลังสร้างขึ้นบริเวณขอบแผล ทำให้แผลหายช้าลงกว่าการทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาดตามปกติ
แก้พลาด: ใช้น้ำสะอาดทำความสะอาดแผลทั่วไปในชีวิตประจำวัน และปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้น้ำยาฆ่าเชื้อชนิดใดเป็นประจำ โดยเฉพาะกับแผลที่ดูจะหายช้ากว่าปกติอยู่แล้ว ผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน (polypharmacy) ยิ่งควรแจ้งรายการยาทั้งหมดให้เภสัชกรทราบเมื่อแผลหายช้ากว่าที่ควร เพราะยาบางตัวมีผลข้างเคียงที่ทำให้การสร้างเนื้อเยื่อใหม่ช้าลงโดยที่ครอบครัวไม่ทันสังเกต
พลาด: ไม่ปรับตำแหน่งหรือเปลี่ยนท่าเมื่อแผลกดทับยังไม่ดีขึ้น
เมื่อพบแผลกดทับ ครอบครัวมักโฟกัสที่การทำแผลโดยตรง เช่น ทำความสะอาดและปิดแผล แต่ลืมว่าตราบใดที่ยังมีแรงกดที่ตำแหน่งเดิมทุกวันจากการนั่งหรือนอนท่าเดิม แผลกดทับก็ไม่มีทางหายสนิทได้ไม่ว่าจะทำแผลดีเพียงใด
แก้พลาด: เปลี่ยนท่านั่งหรือนอนเป็นระยะอย่างสม่ำเสมอ และพิจารณาใช้อุปกรณ์ลดแรงกด เช่น เบาะรองหรือหมอนพิเศษที่จุดเสี่ยง ควบคู่กับการทำความสะอาดแผล เพื่อให้แผลมีโอกาสหายสนิทจริง การเปลี่ยนท่าเป็นระยะควรกลายเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรประจำวันในการดูแล เช่น ทำพร้อมกับการพลิกตัวหรือเปลี่ยนเสื้อผ้า ไม่ใช่แค่ทำเป็นครั้งคราวเมื่อนึกได้เท่านั้น

รูปภาพโดย Roger Brown / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
หาต้นเหตุของแผลที่เกิดซ้ำก่อนทำความสะอาด
ก่อนทำความสะอาดแผลในแต่ละครั้ง สังเกตว่าแผลนี้เกิดซ้ำที่ตำแหน่งเดิมหรือไม่ และหาสาเหตุของแรงเสียดสีหรือแรงกดที่จุดนั้น เพื่อแก้ที่ต้นเหตุควบคู่กับการดูแลแผลโดยตรง
เลือกวิธีปิดแผลที่ระบายอากาศได้เหมาะสม
เลือกผ้าปิดแผลที่ระบายอากาศได้และเปลี่ยนตามความถี่ที่เหมาะสมกับขนาดแผล หลีกเลี่ยงการปิดแน่นเกินไปหรือทิ้งผ้าปิดแผลเดิมไว้นานเกินความจำเป็น
- เลือกผ้าปิดแผลที่ระบายอากาศได้และขนาดเหมาะสม
- เปลี่ยนผ้าปิดแผลตามความถี่ที่เหมาะสม ไม่ปล่อยทิ้งนานเกินไป
- สังเกตความชื้นหรือกลิ่นผิดปกติทุกครั้งที่เปลี่ยนผ้าปิดแผล
ลดแรงกดหรือแรงเสียดสีที่ตำแหน่งแผลควบคู่กับการทำแผล
เปลี่ยนท่านั่งหรือนอนเป็นระยะ และพิจารณาใช้อุปกรณ์ลดแรงกดหรือรองด้วยผ้านุ่มที่ตำแหน่งเสี่ยง เพื่อลดโอกาสเกิดแผลซ้ำในระหว่างที่แผลเดิมกำลังฟื้นตัว
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
IKEA อิเกีย ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน แบบบาง 3 ฟุต 90 x 200 ซม.TAGELSÄV ทอเกลเซฟ
IKEAผ้ารองกันเปื้อนที่นอนกันน้ำ ล้อมรอบทั้งหมด ผ้าปูที่นอนกันลื่น TPU 100%กันไรฝุ่น ปัสสาวะหลักฐาน 3ฟุต/5ฟุต/6ฟุต/6.5ฟุต
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอนโรงแรม ซึมซับคราบ ของเหลวได้ดี (ไม่กันน้ำ) แบรนด์บ้านมิลิน
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน รัดมุม360° ล้อมรอบทั้งหมด ผ้าปูที่นอนกันลื่น กันไรฝุ่น ผ้าปู 3ฟุต/3.5ฟุต/5ฟุต/6ฟุต/6.5ฟุต
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าทำความสะอาดแผลอย่างเดียวโดยไม่หาสาเหตุของแรงกดหรือแรงเสียดสีที่ทำให้เกิดซ้ำ
- อย่าปิดแผลแน่นเกินไปหรือใช้ผ้าปิดแผลที่ไม่ระบายอากาศทิ้งไว้นานหลายวัน
- อย่าใช้แอลกอฮอล์หรือไอโอดีนเข้มข้นทำความสะอาดแผลเป็นประจำโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
- อย่าโฟกัสแค่การทำแผลโดยไม่ปรับตำแหน่งหรือเปลี่ยนท่าเมื่อแผลกดทับยังไม่ดีขึ้น
- อย่าปล่อยให้แผลที่ไม่ดีขึ้นภายในสามถึงห้าวันดำเนินต่อไปโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาล
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือพาไปห้องฉุกเฉินทันที หากแผลมีเลือดออกไม่หยุด บวมแดงลามเร็วมาก หรือมีไข้สูงร่วมกับซึมลงมากผิดปกติ
- ติดต่อสถานพยาบาลภายในวันเดียวกัน หากแผลมีหนอง มีกลิ่นผิดปกติ หรือแผลกดทับลึกขึ้นแม้เปลี่ยนท่าและลดแรงกดแล้ว
- นัดพบแพทย์หรือพยาบาลภายในสัปดาห์นี้ หากแผลเกิดซ้ำที่ตำแหน่งเดิมหลายครั้งแม้พยายามลดแรงเสียดสีหรือแรงกดแล้ว
- ปรึกษาเภสัชกร หากไม่แน่ใจว่าน้ำยาฆ่าเชื้อที่ใช้อยู่เหมาะกับแผลทั่วไปในชีวิตประจำวันหรือไม่
- ปรึกษาพยาบาลเรื่องอุปกรณ์ลดแรงกด หากแผลกดทับยังไม่ดีขึ้นแม้เปลี่ยนท่าเป็นระยะแล้ว
- เฝ้าสังเกตและดูแลต่อเนื่อง หากแผลดีขึ้นตามลำดับหลังปรับวิธีปิดแผลและลดแรงกดที่ต้นเหตุ
เช็กลิสต์สรุป
- สังเกตว่าแผลเกิดซ้ำที่ตำแหน่งเดิมหรือไม่ก่อนทำความสะอาดทุกครั้ง
- เลือกผ้าปิดแผลที่ระบายอากาศได้และเปลี่ยนตามความถี่ที่เหมาะสม
- ใช้น้ำสะอาดทำความสะอาดแผลทั่วไป หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์เข้มข้นโดยไม่ปรึกษาแพทย์
- เปลี่ยนท่านั่งหรือนอนเป็นระยะเพื่อลดแรงกดที่ตำแหน่งแผล
- พิจารณาอุปกรณ์ลดแรงกดสำหรับจุดเสี่ยงที่เกิดแผลซ้ำ
- ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลหากแผลไม่ดีขึ้นภายในสามถึงห้าวัน
คำถามที่พบบ่อย
ทำความสะอาดแผลของแม่ทุกวัน แต่แผลกลับมาเป็นซ้ำที่เดิมตลอด ผิดตรงไหน
อาจเป็นเพราะยังไม่ได้แก้ต้นเหตุของแรงกดหรือแรงเสียดสีที่ตำแหน่งนั้น ควรสังเกตว่าแผลเกิดจากการเสียดสีกับที่กั้นเตียงหรือการนั่งท่าเดิมนานเกินไปหรือไม่ แล้วปรับแก้ที่ต้นเหตุควบคู่กับการทำความสะอาดแผล
ปิดแผลของพ่อด้วยผ้าปิดแผลแน่น ๆ ทุกวันเพื่อป้องกันสิ่งสกปรก ดีไหม
การปิดแผลแน่นเกินไปหรือใช้ผ้าปิดแผลที่ไม่ระบายอากาศทิ้งไว้นาน อาจทำให้แผลอับชื้นและหายช้าลง ควรเลือกผ้าปิดแผลที่ระบายอากาศได้และเปลี่ยนตามความถี่ที่เหมาะสมแทน
ใช้แอลกอฮอล์เช็ดแผลของแม่ทุกวันเพื่อฆ่าเชื้อ ทำแบบนี้ถูกต้องไหม
การใช้แอลกอฮอล์หรือไอโอดีนเข้มข้นทำความสะอาดแผลเป็นประจำอาจทำลายเนื้อเยื่อใหม่ที่กำลังสร้างขึ้น ทำให้แผลหายช้าลง ควรใช้น้ำสะอาดทำความสะอาดแผลทั่วไปและปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้น้ำยาฆ่าเชื้อเป็นประจำ
ทำแผลกดทับที่ก้นกบของพ่ออย่างดีแล้ว แต่ทำไมยังไม่หายสักที
อาจเป็นเพราะยังมีแรงกดที่ตำแหน่งเดิมทุกวันจากการนั่งหรือนอนท่าเดิม ควรเปลี่ยนท่าเป็นระยะและพิจารณาใช้อุปกรณ์ลดแรงกด เช่น เบาะรองหรือหมอนพิเศษ ควบคู่กับการทำความสะอาดแผล เพื่อให้แผลมีโอกาสหายสนิทจริง
แผลของแม่ไม่ดีขึ้นมาห้าวันแล้วแม้ทำความสะอาดทุกวัน ควรทำอย่างไร
ควรนัดพบแพทย์หรือพยาบาลเพื่อประเมิน เพราะแผลที่ไม่ดีขึ้นภายในสามถึงห้าวันแม้ดูแลอย่างสม่ำเสมอ อาจต้องการการประเมินเพิ่มเติมว่ามีปัจจัยอื่นที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข เช่น แรงกดต่อเนื่องหรือวิธีปิดแผลที่ไม่เหมาะสม
ควรเปลี่ยนผ้าปิดแผลบ่อยแค่ไหนถึงจะเหมาะสม
ควรเปลี่ยนตามความถี่ที่เหมาะสมกับขนาดและตำแหน่งแผล โดยสังเกตความชื้นหรือกลิ่นผิดปกติทุกครั้งที่เปลี่ยน หากไม่แน่ใจความถี่ที่เหมาะสมสำหรับแผลของท่าน ควรปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลเพื่อความมั่นใจ
สรุป
- การทำความสะอาดแผลสม่ำเสมออย่างเดียวไม่พอ หากไม่แก้ต้นเหตุของแรงกดหรือแรงเสียดสีที่ทำให้แผลเกิดซ้ำที่ตำแหน่งเดิม
- การปิดแผลแน่นเกินไปหรือใช้ผ้าปิดแผลที่ไม่ระบายอากาศ อาจทำให้แผลอับชื้นและหายช้าลงแทนที่จะเร็วขึ้น
- การใช้แอลกอฮอล์หรือไอโอดีนเข้มข้นทำความสะอาดแผลเป็นประจำอาจทำลายเนื้อเยื่อใหม่ ควรใช้น้ำสะอาดเป็นหลักและปรึกษาแพทย์ก่อนใช้น้ำยาฆ่าเชื้อ
- แผลกดทับต้องได้รับการแก้ที่ต้นเหตุด้วยการเปลี่ยนท่าและลดแรงกด ควบคู่กับการทำความสะอาดแผล จึงจะมีโอกาสหายสนิทจริง
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน 150/180cm ผ้าปูที่นอน พร้อมหมอน 2PC ผ้าปูกันเปื้อน รัดมุม360° เป็นมิตรกับผิว bedsheets
ผ้าปูที่นอนกันไรฝุ่น ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน สารต้านจุลินทรีย์ ป้องกันแบคทีเรีย ระบายอากาศ สี่ฤดูทั่วไป
ผ้ารองกันเปื้อน ปลอกป้องกันที่นอน ที่นอน (กันน้ำได้ 100%) 6/5/4/3ฟุต มียางรัดมุม 4ด้าน ผ้าปูที่นอนกันน้ำ
[ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน] ยางยืด 4 มุม เชื่อมต่อที่นอนพร้อมกันเปื้อนในตัว 3.5/5/6/7/8/8.5/9.5/10 ฟุต
Kiss(คิส)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- แนวทางการดูแลผิวหนังและป้องกันแผลกดทับในผู้สูงอายุ — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-04)
- Ageing and health — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-04)
- แนวทางการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว — กรมกิจการผู้สูงอายุ (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-04)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

ผิวหนังพ่อบางลงมาก แค่กระแทกเบา ๆ ก็เป็นแผลได้ ต้องดูแลต่างจากเดิมไหม
ผิวหนังผู้สูงอายุที่บางและช้ำง่ายทำให้แผลเล็ก ๆ เกิดขึ้นได้บ่อยกว่าที่คิดในชีวิตประจำวัน คู่มือนี้เน้นการดูแลแผลทั่วไปและจุดผิวหนังเสี่ยงที่ต้องเฝ้าระวังตลอดช่วงพักฟื้น ไม่ใช่แค่แผลผ่าตัดใหญ่

ทำแผลให้ผู้สูงอายุที่บ้าน: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนแกะผ้าปิดแผลครั้งแรก
คู่มือทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านหลังออกจากโรงพยาบาล ตั้งแต่ข้อมูลที่ต้องขอจากพยาบาลก่อนกลับ การจัดมุมทำแผล การจดบันทึก ไปจนถึงสัญญาณติดเชื้อที่มักไม่เริ่มที่แผล

แม่พักฟื้นอยู่บ้าน ยังไม่เคยหกล้มเลย แต่ควรป้องกันไว้ก่อนไหม
ช่วงพักฟื้นเป็นช่วงที่ความเสี่ยงหกล้มสูงกว่าปกติ แม้ยังไม่เคยเกิดเหตุมาก่อน เพราะร่างกายอ่อนแรงชั่วคราวและสิ่งแวดล้อมในบ้านอาจไม่ทันได้ปรับให้เหมาะกับสภาพร่างกายใหม่ คู่มือนี้เน้นการป้องกันเชิงรุกเฉพาะช่วงพักฟื้น