เมื่ออายุมากขึ้น ไตจะมีประสิทธิภาพในการเก็บกักน้ำและควบคุมจังหวะการผลิตปัสสาวะระหว่างวันกับกลางคืนลดลง ทำให้สัดส่วนปัสสาวะที่ผลิตตอนกลางคืนเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับตอนกลางวัน นอกจากนี้ ในผู้ที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวหรือหลอดเลือดดำที่ขาทำงานไม่ดี น้ำที่คั่งอยู่ที่ขาตอนกลางวันจะไหลกลับเข้าสู่กระแสเลือดมากขึ้นเมื่อนอนราบตอนกลางคืน ไตจึงต้องขับน้ำส่วนนี้ออกมาเป็นปัสสาวะ

ต่อมลูกหมากโตในผู้ชายและกระเพาะปัสสาวะบีบตัวไวเกินไปในทั้งสองเพศก็เป็นสาเหตุที่พบบ่อย ทำให้ปัสสาวะไม่สุดในแต่ละครั้งและรู้สึกปวดปัสสาวะถี่ขึ้นแม้ปริมาณน้ำที่ดื่มจะไม่มากนัก

การลุกจากเตียงกลางดึกเป็นช่วงเวลาที่เสี่ยงหกล้มสูงเป็นพิเศษ เพราะร่างกายเพิ่งตื่นจากการนอนและอาจมีภาวะความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า หรือ orthostatic hypotension ซึ่งทำให้หน้ามืดวูบเมื่อลุกขึ้นเร็วเกินไป ประกอบกับแสงสว่างในห้องที่มืดและสมองที่ยังไม่ตื่นเต็มที่ ทำให้การทรงตัวแย่กว่าตอนกลางวันมาก

การป้องกันหกล้มในช่วงนี้จึงสำคัญไม่แพ้การหาสาเหตุของปัสสาวะกลางคืน เพราะแม้จะหาสาเหตุทางการแพทย์ได้ในภายหลัง แต่การหกล้มระหว่างทางไปห้องน้ำอาจเกิดขึ้นก่อนแล้วและนำไปสู่การบาดเจ็บที่ร้ายแรงกว่าปัญหาการนอนหลับเสียอีก

ยาขับปัสสาวะที่ใช้ควบคุมความดันโลหิตหรือภาวะหัวใจล้มเหลว หากกินในช่วงเย็นอาจทำให้ปัสสาวะกลางคืนมากขึ้นชัดเจน การทบทวนเวลาที่กินยาร่วมกับแพทย์ ไม่ใช่การหยุดยาเอง จึงเป็นแนวทางที่ปลอดภัยกว่า เพราะยาบางชนิดจำเป็นต้องกินตามเวลาที่กำหนดเพื่อควบคุมโรคประจำตัวให้ได้ผล

เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ในช่วงเย็นก็มีฤทธิ์ขับปัสสาวะและกระตุ้นกระเพาะปัสสาวะ ผู้สูงอายุที่มีภาวะการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันหรือ polypharmacy ควรได้รับการทบทวนทั้งยาและเครื่องดื่มไปพร้อมกันเพื่อแยกสาเหตุให้ชัดเจน

การตื่นกลางดึกซ้ำ ๆ ส่งผลต่อคุณภาพการนอนโดยรวม ทำให้ตอนกลางวันรู้สึกอ่อนเพลีย ง่วงซึม และมีสมาธิลดลง ซึ่งอาจกระทบกิจวัตรประจำวันหรือ ADL อื่น เช่น การทำอาหารหรือการดูแลตัวเอง ควรสังเกตว่าความอ่อนเพลียตอนกลางวันเพิ่มขึ้นสอดคล้องกับจำนวนครั้งที่ตื่นกลางคืนหรือไม่

การอดนอนเรื้อรังในผู้สูงอายุยังเชื่อมโยงกับความเสี่ยงหกล้มตอนกลางวันเพิ่มขึ้นด้วย เพราะความอ่อนเพลียส่งผลต่อการทรงตัวและปฏิกิริยาตอบสนอง จึงควรให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาปัสสาวะกลางคืนเพื่อคุณภาพการนอนโดยรวม ไม่ใช่มองแยกส่วนกัน