ร่างกายที่อายุมากขึ้นมีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างที่ส่งผลต่อความอยากอาหารและความกระหายน้ำโดยตรง ความรู้สึกกระหายน้ำจะเริ่มไวน้อยลงตามวัย ทำให้ผู้สูงอายุหลายคนไม่รู้สึกกระหายทั้งที่ร่างกายเริ่มขาดน้ำแล้ว นอกจากนี้การรับรู้กลิ่นและรสก็เปลี่ยนไป อาหารที่เคยอร่อยอาจจืดชืดในความรู้สึกของท่าน ทำให้กินได้น้อยลงโดยไม่ได้ตั้งใจ

ระบบย่อยอาหารที่ทำงานช้าลงตามวัยยังทำให้อิ่มเร็วและอิ่มนานขึ้น ประกอบกับปัญหาฟัน เหงือก หรือฟันปลอมที่ไม่พอดี ทำให้เคี้ยวลำบากและเลือกกินแต่อาหารนิ่ม ๆ ซ้ำ ๆ จนขาดสารอาหารบางชนิดได้ การเข้าใจกลไกเหล่านี้ช่วยให้ครอบครัวไม่ตำหนิผู้สูงอายุว่า 'ไม่ยอมกิน' ทั้งที่จริงเป็นการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย

การไอขณะกินหรือดื่ม เสียงเปลี่ยนไปหลังกลืน หรือรู้สึกว่ามีอาหารค้างในคอ เป็นสัญญาณของปัญหาการกลืนที่ต้องสังเกตอย่างจริงจัง เพราะการสำลักซ้ำ ๆ อาจนำไปสู่การติดเชื้อในปอดได้ ถ้าผู้สูงอายุเริ่มไอบ่อยขณะกินอาหารหรือหลีกเลี่ยงอาหารบางเนื้อสัมผัสโดยไม่บอกเหตุผล ควรสังเกตต่อและปรึกษาแพทย์หรือนักกิจกรรมบำบัดเพื่อประเมิน ไม่ควรปรับเนื้ออาหารเป็นอาหารบดเองโดยไม่มีการประเมิน เพราะบางกรณีต้องปรับความข้นของน้ำด้วยวิธีเฉพาะที่แตกต่างกันไปตามสาเหตุ

อีกจุดที่เชื่อมโยงกันคือการขับถ่าย ถ้ากินได้น้อยและดื่มน้ำน้อย มักตามมาด้วยท้องผูก ซึ่งจะยิ่งทำให้เบื่ออาหารมากขึ้นเป็นวงจร ควรมองทั้งการกิน การดื่ม และการขับถ่ายเป็นเรื่องเดียวกัน ไม่ใช่แก้แยกส่วน

ผู้สูงอายุจำนวนมากใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันหรือภาวะใช้ยาหลายชนิด (polypharmacy) ยาบางกลุ่มทำให้ปากแห้ง คลื่นไส้ หรือรู้สึกไม่อยากอาหาร โดยที่ครอบครัวอาจไม่ทันสังเกตว่าเป็นผลจากยา ไม่ใช่ความเบื่ออาหารเฉย ๆ การนำรายการยาทั้งหมดไปทบทวนกับแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อพบว่ากินได้น้อยลงต่อเนื่อง จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่มักถูกข้าม

ควรระวังด้วยว่าการกินได้น้อยลงอาจเป็นอาการแสดงไม่ตรงแบบของปัญหาสุขภาพอื่น เช่น ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุอาจแสดงออกเป็นไม่อยากกินข้าวมากกว่าอารมณ์เศร้าชัดเจน หรือการติดเชื้อบางชนิดอาจแสดงออกเป็นเบื่ออาหารและซึมลงก่อนมีไข้ด้วยซ้ำ

ภาวะขาดน้ำในผู้สูงอายุมักไม่แสดงอาการชัดเจนแบบคนหนุ่มสาว บางครั้งไม่มีอาการกระหายน้ำเลย แต่แสดงออกเป็นความสับสนเล็กน้อย อ่อนเพลีย เวียนหัว หรือความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่าจนหน้ามืดเวลาลุกยืน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงหกล้มอย่างมาก การสังเกตสีปัสสาวะที่เข้มขึ้น ปากแห้ง หรือผิวหนังที่ยืดตัวช้าเมื่อดึงเบา ๆ แล้วปล่อย เป็นสัญญาณเตือนง่าย ๆ ที่ทำได้ที่บ้าน

ในวันที่อากาศร้อนจัดหรือผู้สูงอายุไม่สบายเล็กน้อย ความเสี่ยงขาดน้ำจะยิ่งสูงขึ้น เพราะร่างกายควบคุมอุณหภูมิได้ไม่ดีเท่าคนหนุ่มสาว การกระตุ้นให้ดื่มน้ำเป็นระยะสม่ำเสมอตลอดวันจึงสำคัญกว่าการรอให้บอกว่ากระหาย