การนอนโรงพยาบาลนานทำให้กล้ามเนื้อทั่วร่างกายอ่อนแรงลง รวมถึงกล้ามเนื้อที่ใช้ในการเคี้ยวและกลืน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยตามวัย หรือ sarcopenia ที่ทำให้แรงเคี้ยวและความไวในการกลืนลดลงกว่าปกติชั่วคราวหรือถาวรได้ ขึ้นอยู่กับสาเหตุและโรคประจำตัว

นอกจากนี้ยาบางกลุ่มที่ผู้สูงอายุได้รับระหว่างรักษาตัวอาจทำให้ปากแห้งหรือง่วงซึม ซึ่งส่งผลต่อการเคี้ยวและการควบคุมอาหารในปากโดยตรง หากผู้สูงอายุกินยาหลายชนิดพร้อมกัน หรือมีภาวะที่เรียกว่าการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน (polypharmacy) ควรสอบถามแพทย์หรือเภสัชกรว่ายาตัวใดมีผลข้างเคียงเรื่องปากแห้งหรือกลืนลำบากบ้าง

สัญญาณที่ควรสังเกตระหว่างมื้ออาหารมีทั้งแบบที่เห็นชัดและแบบที่แอบแฝง สัญญาณที่เห็นชัดคือไอขณะกินหรือหลังกลืนทันที ส่วนสัญญาณแอบแฝงที่ครอบครัวมักมองข้ามคือเสียงพูดเปลี่ยนไปเป็นเสียงแหบพร่าหลังกลืน หรือใช้เวลากินนานผิดปกติเพราะต้องกลืนซ้ำหลายครั้งกว่าจะหมดคำ

อีกสัญญาณที่พบบ่อยคือมีเศษอาหารค้างในกระพุ้งแก้มหลังกินเสร็จ หรือหลีกเลี่ยงอาหารบางประเภทโดยไม่บอกเหตุผล ซึ่งอาจเป็นเพราะกลืนอาหารประเภทนั้นลำบากแต่ไม่อยากบอกให้ครอบครัวกังวล

การปรับเนื้อสัมผัสอาหารควรทำเป็นขั้น ไม่ใช่ข้ามจากอาหารปกติไปอาหารปั่นละเอียดในครั้งเดียว เพราะการเคี้ยวช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อช่องปากและสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการกลืน หากลดระดับมากเกินจำเป็นอาจทำให้ความสามารถถดถอยเร็วกว่าที่ควร

ระดับที่พบบ่อยไล่จากอาหารปกติ ไปอาหารนิ่มหั่นชิ้นเล็ก อาหารบดหยาบ และอาหารปั่นละเอียด สำหรับของเหลวก็มีระดับความข้นต่างกันเช่นกัน ตั้งแต่ของเหลวใสไปจนถึงของเหลวข้นแบบน้ำเชื่อม การเลือกระดับที่เหมาะสมควรอิงจากการประเมินจริง ไม่ใช่การเดาจากความรู้สึกของครอบครัว