สูงวัยไทย
ผิวผู้สูงอายุบาง เลือกเทปแต่งแผลแบบไหนไม่ให้ผิวฉีกตอนแกะ
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
ผิวผู้สูงอายุบาง เลือกเทปแต่งแผลแบบไหนไม่ให้ผิวฉีกตอนแกะ
เทปแต่งแผลที่เหนียวเกินไปทำให้ผิวบางของผู้สูงอายุฉีกตอนแกะ เลือกเทปซิลิโคนหรือเทปกระดาษ ติดแบบไม่ดึงตึง แกะช้าแบบถูกวิธี และรู้ว่าแผลแบบไหนต้องพบพยาบาล
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย cottonbro studio / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ผิวผู้สูงอายุบางลง แห้ง และยืดหยุ่นน้อย เทปที่เหนียวแรงเมื่อดึงออกอาจลอกหนังกำพร้าไปด้วย เกิดเป็นแผลฉีกที่เจ็บและหายช้ากว่าแผลเดิม การเลือกเทปที่อ่อนโยน ติดโดยไม่ดึงตึง และแกะช้า ๆ ขนานกับผิว ลดความเสี่ยงนี้ได้มาก
- เทปสองกลุ่มที่นิยมใช้กับผิวบางคือเทปซิลิโคนที่ยึดเบา ลอกออกแล้วไม่ดึงผิว และเทปกระดาษที่ระบายอากาศดีและเหนียวไม่มาก เทปผ้าหรือเทปกันน้ำที่เหนียวมากเหมาะกับผิวแข็งแรงกว่า และไม่ควรใช้ตรงจุดที่ผิวบางชัดเจน
- แผลที่เลือดไหลไม่หยุดหลังกดนาน ๆ แผลลึก หรือแผลที่มีหนองและบวมแดงร้อน ต้องให้พยาบาลหรือแพทย์ดู เทปไม่ใช่เครื่องมือรักษาแผลเหล่านี้ และถ้าเลือดออกมากจนหยุดไม่ได้ให้โทร 1669
เหมาะกับใคร
- เขียนสำหรับผู้สูงอายุและผู้ดูแลที่ต้องแปะผ้าก๊อซหรือแผ่นปิดแผลที่บ้าน เช่น รอยถลอกที่แขน แผลที่ขาจากการชน หรือรอยเข็มที่ต้องปิด และเคยเห็นผิวฉีกตอนแกะเทป
- ผิวบางและเปราะเป็นลักษณะของภาวะเปราะบางในผู้สูงอายุ ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิด ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือใช้ยาสเตียรอยด์ระยะยาวมีผิวที่ฉีกง่ายยิ่งขึ้น
สิ่งที่ควรรู้
ทำไมผิวผู้สูงอายุฉีกเพราะเทป
ผิวหนังชั้นนอกบางลงตามวัย ไขมันใต้ผิวและคอลลาเจนลดลง ผิวจึงไม่ยึดติดกับชั้นล่างแน่นเท่าเดิม เมื่อเทปเหนียวติดแน่นกว่าแรงยึดของผิวกับชั้นล่าง การดึงเทปออกจะลอกผิวไปด้วย ภาวะนี้เรียกในวงการพยาบาลว่าการบาดเจ็บของผิวจากแผ่นกาวทางการแพทย์ เจอได้บ่อยในผู้สูงอายุที่ผิวแห้ง ผิวบางจากสเตียรอยด์ และผู้ที่ผิวเคยฉีกมาก่อน
ปัจจัยอื่นที่เพิ่มความเสี่ยงคือผิวชื้นหรือเหงื่อขณะติด การติดเทปซ้ำตำแหน่งเดิมหลายครั้ง การดึงเทปตึงข้ามข้อที่ขยับ และการแกะเร็ว ๆ แบบกระชาก เมื่อผิวฉีกแล้ว ขอบแผลจะเป็นแผ่นบาง ๆ ที่หายยาก ถ้าเป็นขาที่มีเส้นเลือดดำคั่งหรือผู้ป่วยเบาหวานยิ่งต้องระวัง
เทปซิลิโคนและเทปกระดาษ ข้อดีและข้อจำกัด
เทปซิลิโคนติดแบบเบา ยึดผิวพอให้อยู่กับที่ แกะแล้วแทบไม่ลอกผิว และติดซ้ำได้บางรุ่น เหมาะกับผิวบางที่ต้องเปลี่ยนแผ่นปิดแผลบ่อย ข้อจำกัดคือยึดติดไม่แน่นเท่าเทปอื่น ถ้าผิวมีเหงื่อหรือครีมก็หลุดง่าย และอาจไม่ทนตรงข้อที่ขยับมาก
เทปกระดาษ (เทปที่ใช้กระดาษเนื้อบาง) ระบายอากาศ นุ่ม ไม่เหนียวมาก ฉีกด้วยมือได้ เหมาะกับการยึดผ้าก๊อซบนผิวที่ไม่เปียกชื้น ข้อจำกัดคือเมื่อโดนน้ำหรือเหงื่อมาก จะหลุดหรือยุ่ย ติดบนผิวที่มีขนจะลอกขนตอนแกะและเจ็บ
ข้อควรระวังคือเทปที่ติดแน่นมากหรือเทปผ้าอาจแน่นเกินไปสำหรับผิวบางมากหรือผิวที่มีรอยช้ำ ไม่ว่าเทปจะเป็นชนิดไหน ถ้าผิวคันแดงหลังติด อาจแพ้กาว ควรเปลี่ยนชนิดและหยุดใช้ชนิดเดิม
ติดโดยไม่ดึงตึง ลดการฉีกตั้งแต่ต้น
วิธีติดสำคัญเท่ากับชนิดของเทป ผิวต้องสะอาดและแห้งสนิท วางผ้าก๊อซหรือแผ่นปิดแผลก่อน แล้วค่อยวางเทปบนขอบโดยไม่ยืดเทป วางลงเรียบแล้วลูบเบา ๆ ให้ติด ไม่ดึงข้ามแผลให้ตึง การดึงเทปตึงทำให้เกิดแรงตึงที่ผิวและเป็นสาเหตุที่ผิวพองเป็นตุ่มใต้เทป
ถ้าผิวขยับมาก เช่น ข้อศอก ใช้ผ้าพันแผลแบบยืดหรือตาข่ายคลุมแทนการแปะเทปตรงผิว ให้เทปติดบนผ้าพันมากกว่าติดบนผิว ปลายเทปควรติดเฉพาะบนผิวปกติ ไม่ทับรอยแดง รอยช้ำ หรือผิวที่บางจนมองเห็นเส้นเลือด
หมุนตำแหน่งที่ติดไม่ให้ซ้ำจุดเดิม ถ้าผิวมีขน ให้ใช้กรรไกรตัดสั้น ไม่โกน เพราะการโกนทำให้ผิวระคายและเกิดแผลเล็ก ๆ
แกะเทปช้า ๆ ต่ำและขนาน
ใช้มือหนึ่งกดผิวตรงขอบเทปไว้ อีกมือค่อย ๆ ลอกเทปกลับด้านเข้าหาตัวเอง ให้มุมของเทปขนานต่ำกับผิว ไม่ยกขึ้นตั้งฉาก ทำช้า ๆ ทีละนิดและเลื่อนมือกดผิวตามไป ถ้าเทปติดแน่น ให้ใช้สำลีชุบน้ำสะอาดหรือน้ำมันเด็กหรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวสำหรับผิวบาง ชโลมที่ขอบเทปให้ซึมเข้าไป รอสักครู่แล้วค่อยลอก
อย่าดึงทิศตรงข้ามกับการยึดของเทป อย่ากระชากแม้จะรีบ ถ้าแกะแล้วผิวเริ่มยกตามเทป ให้หยุดและทำให้กาวอ่อนตัวอีก ผู้ที่ผิวฉีกง่ายมากควรให้พยาบาลสอนวิธีแกะที่บ้านครั้งหนึ่งก่อน
เมื่อผิวฉีกไปแล้ว
ถ้าผิวฉีกเป็นแผ่นบาง ๆ ให้ห้ามเลือดด้วยการกดเบา ๆ ด้วยผ้าสะอาด ล้างด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือล้างแผล ถ้าแผ่นผิวยังเกาะอยู่ ให้พยายามวางกลับให้ปิดแผล อย่าดึงทิ้ง แล้วปิดด้วยแผ่นปิดแผลที่ไม่ติดแผล ห้ามใช้เทปทับลงบนผิวที่ฉีก ให้ใช้ผ้าพันแผลยึด
แผลลักษณะนี้ควรให้พยาบาลดู โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ยากันเลือดแข็ง เป็นเบาหวาน หรือแผลอยู่ที่หน้าแข้ง เพราะหายช้าและติดเชื้อง่าย

รูปภาพโดย RDNE Stock project / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ติดเทปบนผิวบางอย่างเบามือ
ทำตามลำดับ ไม่ต้องรีบ
- ล้างมือ ผิวรอบแผลสะอาดและแห้งสนิท
- วางผ้าก๊อซหรือแผ่นปิดแผลให้พอดีกับแผล
- ตัดเทปให้ยาวพอ ไม่ยืดเทป วางลงเรียบ ๆ
- ลูบเบา ๆ จากกลางออกขอบ ให้ติดโดยไม่ดึงตึง
- ใช้ผ้าพันยืดหรือตาข่ายคลุมถ้าอยู่ที่ข้อ
- เขียนวันที่ติดบนเทปหรือสมุด
แกะเทปและทำความสะอาดอย่างอ่อนโยน
เตรียมสำลีชุบน้ำสะอาดหรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวสำหรับผิวบาง ชโลมขอบเทปรอสักครู่ จับผิวเบา ๆ แล้วลอกเทปขนานกับผิวช้า ๆ ตรวจดูผิวด้านล่าง ถ้าแดงหรือเจ็บ ให้พักตำแหน่งนั้นหนึ่งถึงสองวัน และจดไว้ว่าเทปชนิดไหนทำให้เกิดอาการ
วางแผนล่วงหน้าไม่ให้ต้องแกะบ่อย
ถ้าแผลต้องเปลี่ยนแผ่นปิดทุกวัน ลองใช้แผ่นปิดแผลที่ติดแน่นได้หลายวัน เพื่อลดจำนวนครั้งที่ต้องแกะ ผู้ดูแลควรจดว่าครั้งล่าสุดเปลี่ยนเมื่อไรและผิวเป็นอย่างไร เครื่องมือค้นหาอุปกรณ์ดูแลในเว็บนี้ช่วยเปรียบเทียบประเภทอุปกรณ์ก่อนซื้อได้ ส่วนแผลที่ต้องดูแลต่อเนื่องให้ถามพยาบาลว่าวัสดุชนิดไหนเหมาะกับผิวคนนั้น
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- ใช้เทปผ้าหรือเทปกันน้ำเหนียวแรงบนผิวบางที่มองเห็นเส้นเลือด
- ดึงเทปให้ตึงข้ามแผลหรือข้อ เพราะทำให้ผิวพองและฉีก
- กระชากเทปออกเร็ว ๆ หรือยกตั้งฉากกับผิว
- โกนขนบริเวณที่จะติดเทป
- ติดเทปทับผิวที่ฉีกไปแล้ว
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที เมื่อเลือดออกไม่หยุดหลังกดแผลต่อเนื่องนานสิบนาทีขึ้นไป เลือดพุ่งหรือซึมผ่านผ้าหนาอย่างรวดเร็ว แผลลึกเห็นไขมันหรือกล้ามเนื้อ หน้ามืดเป็นลมจากการเสียเลือด หรือแผลเกิดร่วมกับกระดูกหัก ผู้ที่ใช้ยากันเลือดแข็งต้องไปเร็วขึ้น
- ติดต่อแพทย์หรือพยาบาลภายในวันเดียวกัน เมื่อแผลมีหนอง แดงร้อนบวมลาม ปวดมากขึ้น มีกลิ่น มีไข้ หรือแผลอยู่ที่เท้าและขาของผู้ป่วยเบาหวาน หรือผิวฉีกเป็นแผ่นใหญ่ที่ปิดเองไม่ได้
- นัดพบพยาบาลหรือแพทย์ในช่วงใกล้ เมื่อแผลไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน ผิวรอบแผลคันเป็นผื่นหลังติดเทป หรือผิวฉีกซ้ำบ่อย เพื่อประเมินผิวและเลือกวัสดุที่เหมาะ
- เฝ้าสังเกตและจดบันทึก เมื่อแผลถลอกเล็กน้อยไม่ลึก ไม่เลือดออก ให้เปลี่ยนแผ่นปิดตามรอบ ดูว่าขอบแผลแห้งดีขึ้นหรือไม่
เช็กลิสต์สรุป
- เลือกเทปซิลิโคนหรือเทปกระดาษสำหรับผิวบาง
- ผิวสะอาดและแห้งก่อนติดเสมอ
- ติดโดยไม่ยืดเทปและไม่ดึงตึง
- ใช้ผ้าพันยืดหรือตาข่ายที่ข้อต่อแทนเทปติดตรง
- แกะช้า ๆ ขนานต่ำกับผิว มือกดผิวไว้
- ใช้สำลีชุบน้ำหรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวเมื่อเทปติดแน่น
- ตัดขนด้วยกรรไกร ไม่โกน และหมุนจุดที่ติด
คำถามที่พบบ่อย
เทปแต่งแผลแบบไหนเหมาะกับผิวบางที่สุด
เทปซิลิโคนและเทปกระดาษมักเบากับผิวกว่าเทปผ้าหรือเทปกันน้ำเหนียวแรง ซิลิโคนลอกง่ายกว่าแต่ยึดไม่แน่น กระดาษระบายอากาศแต่ไม่ทนเปียก ให้เลือกตามตำแหน่งแผลและขอคำแนะนำจากพยาบาล
แกะเทปแล้วผิวแดงหรือคัน แพ้เทปหรือเปล่า
เป็นไปได้ทั้งแพ้กาว ระคายจากการดึง หรือผิวชื้นใต้เทป ให้พักตำแหน่งนั้น ล้างด้วยน้ำสะอาด เปลี่ยนไปเทปชนิดอื่น และถ้าแดงลาม ปวด หรือมีตุ่มน้ำ ให้ให้พยาบาลหรือแพทย์ดู
ใช้เบนซินหรือแอลกอฮอล์เช็ดกาวเทปได้ไหม
ไม่แนะนำสำหรับผิวบางเพราะระคายและแห้ง ใช้สำลีชุบน้ำสะอาด หรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวที่ออกแบบสำหรับผิวบอบบาง และลอกช้า ๆ ถ้าไม่แน่ใจให้ถามเภสัชกรหรือพยาบาล
ผิวฉีกตอนแกะเทป ควรปิดแผลอย่างไร
กดห้ามเลือดเบา ๆ ล้างด้วยน้ำสะอาด วางแผ่นผิวที่ยังเกาะอยู่กลับให้ปิดแผล แล้วปิดด้วยแผ่นปิดแผลที่ไม่ติดแผล ไม่ใช้เทปติดตรงผิวที่ฉีก ผู้ใช้ยากันเลือดแข็งหรือเป็นเบาหวานควรให้พยาบาลดู
ควรเปลี่ยนเทปทุกกี่วัน
ขึ้นกับชนิดแผ่นปิดแผลและสภาพแผล ให้ถามพยาบาลที่ดูแล ถ้าเทปหลุด เปียก หรือสกปรก ต้องเปลี่ยนทันที ถ้ามีหนองหรือแผลบวมแดง ไม่ควรรอรอบ
ผ้าก๊อซกับแผ่นปิดแผล ต้องใช้เทปต่างกันหรือไม่
ผ้าก๊อซต้องมีเทปหรือผ้าพันยึด แผ่นปิดแผลบางชนิดมีขอบกาวในตัวจึงไม่ต้องใช้เทป สำหรับผิวบาง แผ่นที่ขอบกาวอ่อนโยนอาจเหมาะกว่า แต่ยังต้องแกะช้าเหมือนกัน
สรุป
- ผิวผู้สูงอายุบางและเปราะ เทปเหนียวแรงลอกผิวได้ ให้เลือกเทปซิลิโคนหรือเทปกระดาษ
- ติดโดยไม่ยืดและไม่ตึง แกะช้า ๆ ขนานผิว เปียกกาวก่อนถ้าติดแน่น
- ผิวฉีกแล้วอย่าดึงแผ่นผิวทิ้ง ปิดด้วยแผ่นไม่ติดแผล และให้พยาบาลดูถ้าใช้ยากันเลือดแข็งหรือเป็นเบาหวาน
- เลือดไม่หยุดหรือแผลลึกเรียก 1669 เทปไม่ใช่ทางแก้
แหล่งข้อมูล
- Skin changes and wound care in older adults — National Institute on Aging (NIA) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-05)
- แนวทางการดูแลแผลและการป้องกันการติดเชื้อ — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-05)
- Wound care and infection prevention in the home — US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-05)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

ทำแผลให้ผู้สูงอายุที่บ้าน: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนแกะผ้าปิดแผลครั้งแรก
คู่มือทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านหลังออกจากโรงพยาบาล ตั้งแต่ข้อมูลที่ต้องขอจากพยาบาลก่อนกลับ การจัดมุมทำแผล การจดบันทึก ไปจนถึงสัญญาณติดเชื้อที่มักไม่เริ่มที่แผล

แผ่นปิดแผลกันน้ำสำหรับแผลเล็ก ใช้ได้แค่ไหนและเปลี่ยนเมื่อไร
แผ่นปิดแผลกันน้ำใช้กับแผลเล็กที่สะอาดของผู้สูงอายุได้ในกรณีใด ติดอย่างไรให้ขอบแนบ เปลี่ยนเมื่อไร และสัญญาณชื้นอับหรือติดเชื้อที่ต้องรีบไปพบแพทย์

ขั้นตอนทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านทุกวัน จากล้างมือถึงทิ้งผ้าปิดแผลเก่า
ลำดับขั้นตอนทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านแบบทำซ้ำได้ทุกวัน ตั้งแต่เตรียมของ ล้างมือ เปิดแผล ทำความสะอาด ปิดแผลใหม่ จนถึงทิ้งของเสียอย่างถูกวิธี

ชุดปฐมพยาบาลประจำบ้านควรมีอะไรบ้าง เมื่อในบ้านมีผู้สูงอายุผิวบางและกินยาประจำ
รายการของในชุดปฐมพยาบาลที่ปรับให้เหมาะกับผู้สูงอายุ ตั้งแต่เทปสำหรับผิวบาง น้ำเกลือล้างแผล ผ้าก๊อซหลายขนาด แหล่งน้ำตาล ไปจนถึงรายการยาและเบอร์ฉุกเฉิน