สูงวัยไทย

ผิวผู้สูงอายุบาง เลือกเทปแต่งแผลแบบไหนไม่ให้ผิวฉีกตอนแกะ

เทปแต่งแผลที่เหนียวเกินไปทำให้ผิวบางของผู้สูงอายุฉีกตอนแกะ เลือกเทปซิลิโคนหรือเทปกระดาษ ติดแบบไม่ดึงตึง แกะช้าแบบถูกวิธี และรู้ว่าแผลแบบไหนต้องพบพยาบาล

10 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

A medical professional carefully wrapping a bandage around an injured person's hand.

รูปภาพโดย cottonbro studio / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • ผิวผู้สูงอายุบางลง แห้ง และยืดหยุ่นน้อย เทปที่เหนียวแรงเมื่อดึงออกอาจลอกหนังกำพร้าไปด้วย เกิดเป็นแผลฉีกที่เจ็บและหายช้ากว่าแผลเดิม การเลือกเทปที่อ่อนโยน ติดโดยไม่ดึงตึง และแกะช้า ๆ ขนานกับผิว ลดความเสี่ยงนี้ได้มาก
  • เทปสองกลุ่มที่นิยมใช้กับผิวบางคือเทปซิลิโคนที่ยึดเบา ลอกออกแล้วไม่ดึงผิว และเทปกระดาษที่ระบายอากาศดีและเหนียวไม่มาก เทปผ้าหรือเทปกันน้ำที่เหนียวมากเหมาะกับผิวแข็งแรงกว่า และไม่ควรใช้ตรงจุดที่ผิวบางชัดเจน
  • แผลที่เลือดไหลไม่หยุดหลังกดนาน ๆ แผลลึก หรือแผลที่มีหนองและบวมแดงร้อน ต้องให้พยาบาลหรือแพทย์ดู เทปไม่ใช่เครื่องมือรักษาแผลเหล่านี้ และถ้าเลือดออกมากจนหยุดไม่ได้ให้โทร 1669

เหมาะกับใคร

  • เขียนสำหรับผู้สูงอายุและผู้ดูแลที่ต้องแปะผ้าก๊อซหรือแผ่นปิดแผลที่บ้าน เช่น รอยถลอกที่แขน แผลที่ขาจากการชน หรือรอยเข็มที่ต้องปิด และเคยเห็นผิวฉีกตอนแกะเทป
  • ผิวบางและเปราะเป็นลักษณะของภาวะเปราะบางในผู้สูงอายุ ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิด ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือใช้ยาสเตียรอยด์ระยะยาวมีผิวที่ฉีกง่ายยิ่งขึ้น

สิ่งที่ควรรู้

ทำไมผิวผู้สูงอายุฉีกเพราะเทป

ผิวหนังชั้นนอกบางลงตามวัย ไขมันใต้ผิวและคอลลาเจนลดลง ผิวจึงไม่ยึดติดกับชั้นล่างแน่นเท่าเดิม เมื่อเทปเหนียวติดแน่นกว่าแรงยึดของผิวกับชั้นล่าง การดึงเทปออกจะลอกผิวไปด้วย ภาวะนี้เรียกในวงการพยาบาลว่าการบาดเจ็บของผิวจากแผ่นกาวทางการแพทย์ เจอได้บ่อยในผู้สูงอายุที่ผิวแห้ง ผิวบางจากสเตียรอยด์ และผู้ที่ผิวเคยฉีกมาก่อน

ปัจจัยอื่นที่เพิ่มความเสี่ยงคือผิวชื้นหรือเหงื่อขณะติด การติดเทปซ้ำตำแหน่งเดิมหลายครั้ง การดึงเทปตึงข้ามข้อที่ขยับ และการแกะเร็ว ๆ แบบกระชาก เมื่อผิวฉีกแล้ว ขอบแผลจะเป็นแผ่นบาง ๆ ที่หายยาก ถ้าเป็นขาที่มีเส้นเลือดดำคั่งหรือผู้ป่วยเบาหวานยิ่งต้องระวัง

เทปซิลิโคนและเทปกระดาษ ข้อดีและข้อจำกัด

เทปซิลิโคนติดแบบเบา ยึดผิวพอให้อยู่กับที่ แกะแล้วแทบไม่ลอกผิว และติดซ้ำได้บางรุ่น เหมาะกับผิวบางที่ต้องเปลี่ยนแผ่นปิดแผลบ่อย ข้อจำกัดคือยึดติดไม่แน่นเท่าเทปอื่น ถ้าผิวมีเหงื่อหรือครีมก็หลุดง่าย และอาจไม่ทนตรงข้อที่ขยับมาก

เทปกระดาษ (เทปที่ใช้กระดาษเนื้อบาง) ระบายอากาศ นุ่ม ไม่เหนียวมาก ฉีกด้วยมือได้ เหมาะกับการยึดผ้าก๊อซบนผิวที่ไม่เปียกชื้น ข้อจำกัดคือเมื่อโดนน้ำหรือเหงื่อมาก จะหลุดหรือยุ่ย ติดบนผิวที่มีขนจะลอกขนตอนแกะและเจ็บ

ข้อควรระวังคือเทปที่ติดแน่นมากหรือเทปผ้าอาจแน่นเกินไปสำหรับผิวบางมากหรือผิวที่มีรอยช้ำ ไม่ว่าเทปจะเป็นชนิดไหน ถ้าผิวคันแดงหลังติด อาจแพ้กาว ควรเปลี่ยนชนิดและหยุดใช้ชนิดเดิม

ติดโดยไม่ดึงตึง ลดการฉีกตั้งแต่ต้น

วิธีติดสำคัญเท่ากับชนิดของเทป ผิวต้องสะอาดและแห้งสนิท วางผ้าก๊อซหรือแผ่นปิดแผลก่อน แล้วค่อยวางเทปบนขอบโดยไม่ยืดเทป วางลงเรียบแล้วลูบเบา ๆ ให้ติด ไม่ดึงข้ามแผลให้ตึง การดึงเทปตึงทำให้เกิดแรงตึงที่ผิวและเป็นสาเหตุที่ผิวพองเป็นตุ่มใต้เทป

ถ้าผิวขยับมาก เช่น ข้อศอก ใช้ผ้าพันแผลแบบยืดหรือตาข่ายคลุมแทนการแปะเทปตรงผิว ให้เทปติดบนผ้าพันมากกว่าติดบนผิว ปลายเทปควรติดเฉพาะบนผิวปกติ ไม่ทับรอยแดง รอยช้ำ หรือผิวที่บางจนมองเห็นเส้นเลือด

หมุนตำแหน่งที่ติดไม่ให้ซ้ำจุดเดิม ถ้าผิวมีขน ให้ใช้กรรไกรตัดสั้น ไม่โกน เพราะการโกนทำให้ผิวระคายและเกิดแผลเล็ก ๆ

แกะเทปช้า ๆ ต่ำและขนาน

ใช้มือหนึ่งกดผิวตรงขอบเทปไว้ อีกมือค่อย ๆ ลอกเทปกลับด้านเข้าหาตัวเอง ให้มุมของเทปขนานต่ำกับผิว ไม่ยกขึ้นตั้งฉาก ทำช้า ๆ ทีละนิดและเลื่อนมือกดผิวตามไป ถ้าเทปติดแน่น ให้ใช้สำลีชุบน้ำสะอาดหรือน้ำมันเด็กหรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวสำหรับผิวบาง ชโลมที่ขอบเทปให้ซึมเข้าไป รอสักครู่แล้วค่อยลอก

อย่าดึงทิศตรงข้ามกับการยึดของเทป อย่ากระชากแม้จะรีบ ถ้าแกะแล้วผิวเริ่มยกตามเทป ให้หยุดและทำให้กาวอ่อนตัวอีก ผู้ที่ผิวฉีกง่ายมากควรให้พยาบาลสอนวิธีแกะที่บ้านครั้งหนึ่งก่อน

เมื่อผิวฉีกไปแล้ว

ถ้าผิวฉีกเป็นแผ่นบาง ๆ ให้ห้ามเลือดด้วยการกดเบา ๆ ด้วยผ้าสะอาด ล้างด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือล้างแผล ถ้าแผ่นผิวยังเกาะอยู่ ให้พยายามวางกลับให้ปิดแผล อย่าดึงทิ้ง แล้วปิดด้วยแผ่นปิดแผลที่ไม่ติดแผล ห้ามใช้เทปทับลงบนผิวที่ฉีก ให้ใช้ผ้าพันแผลยึด

แผลลักษณะนี้ควรให้พยาบาลดู โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ยากันเลือดแข็ง เป็นเบาหวาน หรือแผลอยู่ที่หน้าแข้ง เพราะหายช้าและติดเชื้อง่าย

A healthcare professional in gloves applying a bandage to an injured arm, focusing on first aid care.

รูปภาพโดย RDNE Stock project / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

ติดเทปบนผิวบางอย่างเบามือ

ทำตามลำดับ ไม่ต้องรีบ

  • ล้างมือ ผิวรอบแผลสะอาดและแห้งสนิท
  • วางผ้าก๊อซหรือแผ่นปิดแผลให้พอดีกับแผล
  • ตัดเทปให้ยาวพอ ไม่ยืดเทป วางลงเรียบ ๆ
  • ลูบเบา ๆ จากกลางออกขอบ ให้ติดโดยไม่ดึงตึง
  • ใช้ผ้าพันยืดหรือตาข่ายคลุมถ้าอยู่ที่ข้อ
  • เขียนวันที่ติดบนเทปหรือสมุด

แกะเทปและทำความสะอาดอย่างอ่อนโยน

เตรียมสำลีชุบน้ำสะอาดหรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวสำหรับผิวบาง ชโลมขอบเทปรอสักครู่ จับผิวเบา ๆ แล้วลอกเทปขนานกับผิวช้า ๆ ตรวจดูผิวด้านล่าง ถ้าแดงหรือเจ็บ ให้พักตำแหน่งนั้นหนึ่งถึงสองวัน และจดไว้ว่าเทปชนิดไหนทำให้เกิดอาการ

วางแผนล่วงหน้าไม่ให้ต้องแกะบ่อย

ถ้าแผลต้องเปลี่ยนแผ่นปิดทุกวัน ลองใช้แผ่นปิดแผลที่ติดแน่นได้หลายวัน เพื่อลดจำนวนครั้งที่ต้องแกะ ผู้ดูแลควรจดว่าครั้งล่าสุดเปลี่ยนเมื่อไรและผิวเป็นอย่างไร เครื่องมือค้นหาอุปกรณ์ดูแลในเว็บนี้ช่วยเปรียบเทียบประเภทอุปกรณ์ก่อนซื้อได้ ส่วนแผลที่ต้องดูแลต่อเนื่องให้ถามพยาบาลว่าวัสดุชนิดไหนเหมาะกับผิวคนนั้น

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • ใช้เทปผ้าหรือเทปกันน้ำเหนียวแรงบนผิวบางที่มองเห็นเส้นเลือด
  • ดึงเทปให้ตึงข้ามแผลหรือข้อ เพราะทำให้ผิวพองและฉีก
  • กระชากเทปออกเร็ว ๆ หรือยกตั้งฉากกับผิว
  • โกนขนบริเวณที่จะติดเทป
  • ติดเทปทับผิวที่ฉีกไปแล้ว

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที เมื่อเลือดออกไม่หยุดหลังกดแผลต่อเนื่องนานสิบนาทีขึ้นไป เลือดพุ่งหรือซึมผ่านผ้าหนาอย่างรวดเร็ว แผลลึกเห็นไขมันหรือกล้ามเนื้อ หน้ามืดเป็นลมจากการเสียเลือด หรือแผลเกิดร่วมกับกระดูกหัก ผู้ที่ใช้ยากันเลือดแข็งต้องไปเร็วขึ้น
  • ติดต่อแพทย์หรือพยาบาลภายในวันเดียวกัน เมื่อแผลมีหนอง แดงร้อนบวมลาม ปวดมากขึ้น มีกลิ่น มีไข้ หรือแผลอยู่ที่เท้าและขาของผู้ป่วยเบาหวาน หรือผิวฉีกเป็นแผ่นใหญ่ที่ปิดเองไม่ได้
  • นัดพบพยาบาลหรือแพทย์ในช่วงใกล้ เมื่อแผลไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน ผิวรอบแผลคันเป็นผื่นหลังติดเทป หรือผิวฉีกซ้ำบ่อย เพื่อประเมินผิวและเลือกวัสดุที่เหมาะ
  • เฝ้าสังเกตและจดบันทึก เมื่อแผลถลอกเล็กน้อยไม่ลึก ไม่เลือดออก ให้เปลี่ยนแผ่นปิดตามรอบ ดูว่าขอบแผลแห้งดีขึ้นหรือไม่

เช็กลิสต์สรุป

  • เลือกเทปซิลิโคนหรือเทปกระดาษสำหรับผิวบาง
  • ผิวสะอาดและแห้งก่อนติดเสมอ
  • ติดโดยไม่ยืดเทปและไม่ดึงตึง
  • ใช้ผ้าพันยืดหรือตาข่ายที่ข้อต่อแทนเทปติดตรง
  • แกะช้า ๆ ขนานต่ำกับผิว มือกดผิวไว้
  • ใช้สำลีชุบน้ำหรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวเมื่อเทปติดแน่น
  • ตัดขนด้วยกรรไกร ไม่โกน และหมุนจุดที่ติด

คำถามที่พบบ่อย

เทปแต่งแผลแบบไหนเหมาะกับผิวบางที่สุด

เทปซิลิโคนและเทปกระดาษมักเบากับผิวกว่าเทปผ้าหรือเทปกันน้ำเหนียวแรง ซิลิโคนลอกง่ายกว่าแต่ยึดไม่แน่น กระดาษระบายอากาศแต่ไม่ทนเปียก ให้เลือกตามตำแหน่งแผลและขอคำแนะนำจากพยาบาล

แกะเทปแล้วผิวแดงหรือคัน แพ้เทปหรือเปล่า

เป็นไปได้ทั้งแพ้กาว ระคายจากการดึง หรือผิวชื้นใต้เทป ให้พักตำแหน่งนั้น ล้างด้วยน้ำสะอาด เปลี่ยนไปเทปชนิดอื่น และถ้าแดงลาม ปวด หรือมีตุ่มน้ำ ให้ให้พยาบาลหรือแพทย์ดู

ใช้เบนซินหรือแอลกอฮอล์เช็ดกาวเทปได้ไหม

ไม่แนะนำสำหรับผิวบางเพราะระคายและแห้ง ใช้สำลีชุบน้ำสะอาด หรือผลิตภัณฑ์ลอกกาวที่ออกแบบสำหรับผิวบอบบาง และลอกช้า ๆ ถ้าไม่แน่ใจให้ถามเภสัชกรหรือพยาบาล

ผิวฉีกตอนแกะเทป ควรปิดแผลอย่างไร

กดห้ามเลือดเบา ๆ ล้างด้วยน้ำสะอาด วางแผ่นผิวที่ยังเกาะอยู่กลับให้ปิดแผล แล้วปิดด้วยแผ่นปิดแผลที่ไม่ติดแผล ไม่ใช้เทปติดตรงผิวที่ฉีก ผู้ใช้ยากันเลือดแข็งหรือเป็นเบาหวานควรให้พยาบาลดู

ควรเปลี่ยนเทปทุกกี่วัน

ขึ้นกับชนิดแผ่นปิดแผลและสภาพแผล ให้ถามพยาบาลที่ดูแล ถ้าเทปหลุด เปียก หรือสกปรก ต้องเปลี่ยนทันที ถ้ามีหนองหรือแผลบวมแดง ไม่ควรรอรอบ

ผ้าก๊อซกับแผ่นปิดแผล ต้องใช้เทปต่างกันหรือไม่

ผ้าก๊อซต้องมีเทปหรือผ้าพันยึด แผ่นปิดแผลบางชนิดมีขอบกาวในตัวจึงไม่ต้องใช้เทป สำหรับผิวบาง แผ่นที่ขอบกาวอ่อนโยนอาจเหมาะกว่า แต่ยังต้องแกะช้าเหมือนกัน

สรุป

  • ผิวผู้สูงอายุบางและเปราะ เทปเหนียวแรงลอกผิวได้ ให้เลือกเทปซิลิโคนหรือเทปกระดาษ
  • ติดโดยไม่ยืดและไม่ตึง แกะช้า ๆ ขนานผิว เปียกกาวก่อนถ้าติดแน่น
  • ผิวฉีกแล้วอย่าดึงแผ่นผิวทิ้ง ปิดด้วยแผ่นไม่ติดแผล และให้พยาบาลดูถ้าใช้ยากันเลือดแข็งหรือเป็นเบาหวาน
  • เลือดไม่หยุดหรือแผลลึกเรียก 1669 เทปไม่ใช่ทางแก้

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง

ทำแผลให้ผู้สูงอายุที่บ้าน: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนแกะผ้าปิดแผลครั้งแรก
home-care

ทำแผลให้ผู้สูงอายุที่บ้าน: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนแกะผ้าปิดแผลครั้งแรก

คู่มือทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านหลังออกจากโรงพยาบาล ตั้งแต่ข้อมูลที่ต้องขอจากพยาบาลก่อนกลับ การจัดมุมทำแผล การจดบันทึก ไปจนถึงสัญญาณติดเชื้อที่มักไม่เริ่มที่แผล

อัปเดตล่าสุด 4 สิงหาคม 2026อ่าน 25 นาที
แผ่นปิดแผลกันน้ำสำหรับแผลเล็ก ใช้ได้แค่ไหนและเปลี่ยนเมื่อไร
home-care

แผ่นปิดแผลกันน้ำสำหรับแผลเล็ก ใช้ได้แค่ไหนและเปลี่ยนเมื่อไร

แผ่นปิดแผลกันน้ำใช้กับแผลเล็กที่สะอาดของผู้สูงอายุได้ในกรณีใด ติดอย่างไรให้ขอบแนบ เปลี่ยนเมื่อไร และสัญญาณชื้นอับหรือติดเชื้อที่ต้องรีบไปพบแพทย์

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 13 นาที
ขั้นตอนทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านทุกวัน จากล้างมือถึงทิ้งผ้าปิดแผลเก่า
home-care

ขั้นตอนทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านทุกวัน จากล้างมือถึงทิ้งผ้าปิดแผลเก่า

ลำดับขั้นตอนทำแผลผู้สูงอายุที่บ้านแบบทำซ้ำได้ทุกวัน ตั้งแต่เตรียมของ ล้างมือ เปิดแผล ทำความสะอาด ปิดแผลใหม่ จนถึงทิ้งของเสียอย่างถูกวิธี

อัปเดตล่าสุด 5 สิงหาคม 2026อ่าน 13 นาที
ชุดปฐมพยาบาลประจำบ้านควรมีอะไรบ้าง เมื่อในบ้านมีผู้สูงอายุผิวบางและกินยาประจำ
safe-home

ชุดปฐมพยาบาลประจำบ้านควรมีอะไรบ้าง เมื่อในบ้านมีผู้สูงอายุผิวบางและกินยาประจำ

รายการของในชุดปฐมพยาบาลที่ปรับให้เหมาะกับผู้สูงอายุ ตั้งแต่เทปสำหรับผิวบาง น้ำเกลือล้างแผล ผ้าก๊อซหลายขนาด แหล่งน้ำตาล ไปจนถึงรายการยาและเบอร์ฉุกเฉิน

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 13 นาที