ก่อนเลือกแนวทาง ควรประเมินความถี่และความรุนแรงของสัญญาณเสี่ยงที่พบ ระดับ ADL และ IADL โดยรวมของท่าน เช่น ยังทำกิจวัตรประจำวันและกิจกรรมนอกบ้านได้ด้วยตัวเองมากน้อยแค่ไหน รวมถึงมีทางเลือกการเดินทางสำรองในพื้นที่ที่ท่านอยู่หรือไม่ ปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อว่าทางออกใดเหมาะสมที่สุด

ควรพิจารณาความเห็นของท่านเองด้วยว่ารู้สึกกังวลเรื่องการขับรถของตัวเองบ้างหรือไม่ ผู้สูงอายุหลายคนรับรู้ความเปลี่ยนแปลงของตัวเองอยู่แล้วเพียงแต่ไม่กล้าเปิดปากพูด การเปิดโอกาสให้ท่านมีส่วนร่วมในการเลือกทางออกจะเพิ่มโอกาสที่ท่านจะยอมรับและปฏิบัติตามจริง

อีกปัจจัยที่มักถูกมองข้ามคือสภาพยาที่ท่านใช้ประจำ ผู้สูงอายุที่มีภาวะใช้ยาหลายชนิดหรือ polypharmacy อาจมีความเสี่ยงจากฤทธิ์ยาที่ทำให้ง่วงซึมมากกว่าที่คิด ควรทบทวนรายการยาร่วมกับเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนตัดสินใจเลือกทางออก เพราะบางครั้งการปรับเวลาใช้ยาเพียงเล็กน้อยก็ช่วยลดความเสี่ยงได้โดยไม่ต้องถึงขั้นจำกัดการขับ

ควรพิจารณาภาวะสายตายาวตามวัยหรือ presbyopia และการมองเห็นตอนกลางคืนที่ลดลงตามอายุร่วมด้วย เพราะเป็นสาเหตุแฝงของอุบัติเหตุที่ครอบครัวมักไม่ทันสังเกตจนกว่าจะเกิดเหตุการณ์จริง การพาไปตรวจวัดสายตาเป็นประจำทุกปีและปรับแว่นให้เหมาะกับการขับตอนกลางคืนโดยเฉพาะ อาจช่วยลดความเสี่ยงลงได้มากโดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการขับเลย นอกจากนี้ควรสังเกตด้วยว่าท่านเริ่มมีอาการมองแสงจ้าแล้วแสบตานานผิดปกติหรือไม่ ซึ่งเป็นสัญญาณของปัญหาสายตาที่ควรได้รับการตรวจโดยจักษุแพทย์โดยเร็ว

เหมาะกับกรณีที่สัญญาณเสี่ยงยังไม่รุนแรงมาก เช่น จำกัดให้ขับเฉพาะเส้นทางกลางวันที่คุ้นเคย งดขับตอนกลางคืน ฝนตก หรือช่วงเวลาเร่งด่วนที่การจราจรหนาแน่น ข้อดีคือท่านยังคงความเป็นอิสระบางส่วน แต่ควรมีการทบทวนสถานการณ์เป็นระยะเพื่อดูว่าความเสี่ยงเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่

ทางเลือกนี้เหมาะกับครอบครัวที่มีทางเลือกการเดินทางเสริมในบางช่วงเวลา เช่น มีคนในบ้านว่างพอจะรับส่งตอนกลางคืนหรือวันฝนตก การจำกัดแบบนี้ยังช่วยให้ครอบครัวมีเวลาสังเกตพัฒนาการของความเสี่ยงต่อไปว่าคงที่ ดีขึ้น หรือแย่ลง ก่อนตัดสินใจขั้นต่อไป

เหมาะกับกรณีที่ครอบครัวไม่แน่ใจว่าความเสี่ยงอยู่ระดับไหน หรือต้องการความเห็นที่เป็นกลางมากกว่าความรู้สึกของคนในบ้าน แพทย์สามารถประเมินความจำด้วยเครื่องมืออย่าง Mini-Cog หรือ MoCA ร่วมกับการประเมินสายตา การได้ยิน และความแข็งแรงของร่างกายโดยรวม ผลการประเมินจะช่วยให้ทั้งครอบครัวและผู้สูงอายุยอมรับข้อสรุปได้ง่ายขึ้น เพราะไม่ใช่ความเห็นของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

ข้อดีอีกประการของการให้แพทย์ประเมินคือได้รับคำแนะนำเฉพาะบุคคลที่ครอบครัวอาจนึกไม่ถึง เช่น การฝึกทักษะการขับเพิ่มเติม การปรับแว่นตาให้เหมาะสมกับการขับกลางคืน หรือการรักษาภาวะสุขภาพบางอย่างที่ส่งผลต่อการขับโดยตรง ซึ่งอาจช่วยให้ท่านขับต่อได้อย่างปลอดภัยมากขึ้นโดยไม่ต้องหยุดขับทันที

เหมาะกับกรณีที่พบความเสี่ยงร้ายแรงชัดเจน เช่น อุบัติเหตุซ้ำในระยะเวลาสั้น ความจำเสื่อมที่ส่งผลต่อความปลอดภัยชัดเจน หรือแพทย์ประเมินแล้วว่าไม่ปลอดภัยที่จะขับต่อ ทางเลือกนี้จำเป็นต้องมีแผนการเดินทางสำรองที่ชัดเจนรองรับทันที เพื่อไม่ให้ท่านรู้สึกถูกตัดขาดจากโลกภายนอกกะทันหัน

แม้จะเป็นทางเลือกที่ยากที่สุดในการยอมรับ แต่หากความเสี่ยงถึงระดับที่อาจเป็นอันตรายต่อชีวิตของท่านเองหรือผู้อื่นบนท้องถนน การหยุดขับทันทีคือทางเลือกที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเป็นอันดับแรก ครอบครัวควรสื่อสารด้วยความเห็นอกเห็นใจและช่วยหาทางเลือกอื่นมาทดแทนความรู้สึกสูญเสียอิสระที่เกิดขึ้น

ครอบครัวจำนวนมากพบว่าการหยุดขับทันทีมักตามมาด้วยความรู้สึกไร้ค่าหรือเป็นภาระของท่าน โดยเฉพาะในช่วง 2-3 สัปดาห์แรกหลังหยุดขับ จึงควรเตรียมกิจกรรมทดแทนที่ทำให้ท่านยังรู้สึกมีบทบาทและมีอิสระในระดับหนึ่ง เช่น ให้ท่านเป็นคนวางแผนเส้นทางหรือเลือกเวลานัดหมายเอง แม้จะไม่ได้ขับเองก็ตาม การให้ท่านยังคงมีสิทธิ์ตัดสินใจในรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของการเดินทางช่วยลดความรู้สึกสูญเสียการควบคุมชีวิตของตัวเองได้มาก