ครอบครัวจำนวนมากมองว่าการปฏิเสธความช่วยเหลือคือการดื้อหรือประชดประชัน ทั้งที่ในความเป็นจริงมักซ่อนความรู้สึกกลัวหรือความอับอายที่ไม่ได้พูดออกมา การตีความผิดนี้นำไปสู่วิธีรับมือที่ผิด เช่น การบังคับหรือการตัดพ้อ ซึ่งยิ่งทำให้ผู้สูงอายุต่อต้านหนักขึ้น

ในทางกลับกัน บางครอบครัวมองข้ามความเป็นไปได้ว่าการปฏิเสธอาจมาจากสาเหตุทางการแพทย์ เช่น ภาวะซึมเศร้าที่ทำให้ไม่อยากทำอะไรเลย หรือภาวะสมองเสื่อมระยะแรกที่ทำให้ไม่เข้าใจว่าทำไมต้องรับความช่วยเหลือ

ผู้สูงอายุจำนวนมากเชื่อมโยงการยอมรับความช่วยเหลือกับความกลัวว่าจะถูกย้ายออกจากบ้านไปอยู่สถานดูแล แม้ครอบครัวจะไม่ได้มีแผนนั้นเลยก็ตาม ความกลัวนี้ทำให้ท่านปฏิเสธความช่วยเหลือแม้เพียงเล็กน้อยเพื่อพิสูจน์ว่ายังดูแลตัวเองได้

การพูดคุยเรื่องแผนระยะยาวอย่างตรงไปตรงมาและสม่ำเสมอ แทนที่จะปล่อยให้ท่านคาดเดาไปเอง ช่วยลดความกลัวนี้ได้มากกว่าการหลีกเลี่ยงพูดถึงเรื่องนี้

การถูกปฏิเสธความช่วยเหลือซ้ำแล้วซ้ำเล่าส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของผู้ดูแลเองไม่น้อยกว่าผลกระทบต่อผู้สูงอายุ หลายคนรู้สึกหมดหวัง โกรธ หรือรู้สึกผิดที่ไม่สามารถช่วยพ่อแม่ได้ ทั้งที่ตั้งใจดี

การดูแลสุขภาพจิตของผู้ดูแลเองจึงเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหานี้ ไม่ใช่เรื่องแยกต่างหาก เพราะผู้ดูแลที่เหนื่อยล้าเกินไปมักตอบสนองต่อการปฏิเสธด้วยอารมณ์มากกว่าด้วยเหตุผล

หากการปฏิเสธมาพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอื่น เช่น น้ำหนักลดลงโดยไม่ได้ตั้งใจ เดินช้าลงชัดเจน หรือดูอ่อนล้าง่ายกว่าเดิมมาก อาจเป็นสัญญาณของภาวะเปราะบางที่ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ ไม่ใช่เพียงปัญหาด้านการสื่อสารในครอบครัว

ในกรณีที่การปฏิเสธเกิดขึ้นฉับพลันร่วมกับความสับสน ควรสงสัยภาวะสับสนเฉียบพลันซึ่งต่างจากภาวะสมองเสื่อมที่ค่อยเป็นค่อยไป และต้องได้รับการตรวจโดยเร็วเพราะมักมีสาเหตุที่รักษาได้

ครอบครัวควรแยกให้ชัดว่าท่านปฏิเสธความช่วยเหลือในกิจวัตรพื้นฐานอย่าง ADL เช่น อาบน้ำหรือแต่งตัว หรือปฏิเสธความช่วยเหลือในกิจกรรมที่ซับซ้อนกว่าอย่าง IADL เช่น การจัดการเงินหรือการเดินทาง เพราะทั้งสองกลุ่มมักมีสาเหตุทางอารมณ์ต่างกันและต้องใช้วิธีพูดคุยที่ต่างกัน

หากสังเกตว่าความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันโดยรวมลดลงเร็วกว่าที่คาดควบคู่ไปกับการปฏิเสธที่มากขึ้น ควรพาไปพบแพทย์เพื่อประเมินภาวะเปราะบางอย่างเป็นระบบ แทนที่จะสรุปว่าเป็นเพียงปัญหาด้านทัศนคติของผู้สูงอายุเอง