หลายคนตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอเพราะที่ทำงานจัดตรวจสุขภาพประจำปีให้ฟรีหรือมีประกันกลุ่มครอบคลุม เมื่อพ้นจากงาน สิทธิเหล่านี้มักหยุดไปพร้อมกับวันสุดท้ายของการทำงาน ทำให้ช่วง 1-2 ปีสุดท้ายก่อนเกษียณเป็นโอกาสสุดท้ายที่จะตรวจร่างกายแบบครบถ้วนโดยไม่ต้องเริ่มหาสิทธิใหม่กลางคัน

อีกเหตุผลหนึ่งคือช่วงวัยนี้เป็นจุดที่ความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน หรือ ADL (กิจวัตรประจำวันพื้นฐาน เช่น การกินอาหาร อาบน้ำ แต่งตัว เข้าห้องน้ำ และเคลื่อนย้ายตัวเอง) และกิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้น หรือ IADL (กิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้น เช่น จัดการยาเอง ใช้โทรศัพท์ จ่ายบิล และเดินทางด้วยตัวเอง) เริ่มมีความสำคัญมากขึ้นในการวางแผนชีวิตระยะยาว การรู้ว่าตัวเองยังทำอะไรได้คล่องแคล่วแค่ไหนตั้งแต่ตอนนี้ ช่วยให้วางแผนบ้าน งาน และกิจกรรมหลังเกษียณได้ตรงกับความเป็นจริงมากขึ้น

การเริ่มต้นตั้งแต่ตอนที่ยังแข็งแรงดีไม่ใช่การมองโลกในแง่ร้าย แต่เป็นการใช้ช่วงเวลาที่ยังมีพลังและมีระบบสนับสนุนจากที่ทำงานให้เกิดประโยชน์สูงสุด ก่อนที่ทุกอย่างจะต้องเริ่มจัดการเองทั้งหมด

คนทำงานประจำส่วนใหญ่ใช้สิทธิประกันสังคมหรือสวัสดิการของนายจ้างระหว่างทำงาน เมื่อพ้นสภาพการเป็นลูกจ้าง สิทธิเหล่านี้จะเปลี่ยนรูปแบบ เช่น อาจต้องย้ายไปใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือสิทธิข้าราชการ ขึ้นอยู่กับสถานะและประวัติการทำงานของแต่ละคน โดยทั่วไปควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับสำนักงานประกันสังคมหรือสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติโดยตรง เพราะรายละเอียดสิทธิและขั้นตอนอาจเปลี่ยนแปลงได้

จุดที่มักถูกมองข้ามคือช่วงรอยต่อระหว่างสิทธิเดิมหมดกับสิทธิใหม่เริ่ม ถ้าไม่ได้ตรวจสอบล่วงหน้า อาจมีช่วงที่ไม่แน่ใจว่าใช้สิทธิใดได้ ซึ่งเป็นปัญหาโดยเฉพาะกับผู้ที่มีโรคเรื้อรังต้องพบแพทย์และรับยาต่อเนื่อง การติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องล่วงหน้าอย่างน้อยสองสามเดือนก่อนวันเกษียณ ช่วยลดความเสี่ยงที่การรักษาจะสะดุด

ตั้งแต่วัยกลางคนเป็นต้นไป มวลกล้ามเนื้อของร่างกายจะค่อยๆ ลดลงตามธรรมชาติ ภาวะนี้เรียกว่าภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (sarcopenia) ซึ่งเป็นกระบวนการที่ค่อยเป็นค่อยไปและมักไม่มีอาการชัดเจนในช่วงแรก แต่ถ้าไม่ได้เคลื่อนไหวร่างกายหรือได้รับโปรตีนเพียงพอ ความเร็วในการเดิน กำลังในการลุกจากเก้าอี้ และการทรงตัว จะลดลงเร็วกว่าคนที่ยังคงออกกำลังกายสม่ำเสมอ

ช่วงก่อนเกษียณจึงเป็นจังหวะที่เหมาะสำหรับเริ่มออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน เช่น การยกน้ำหนักเบาหรือใช้ยางยืดออกกำลังกาย ควบคู่กับการเดินหรือกิจกรรมแอโรบิกเบาๆ เพราะร่างกายยังมีความแข็งแรงพื้นฐานพอที่จะปรับตัวได้ดีกว่าการเริ่มต้นเมื่ออายุมากขึ้นและมีข้อจำกัดด้านสุขภาพมากขึ้นแล้ว

นอกจากกล้ามเนื้อ การมองเห็นและการได้ยินก็เริ่มเปลี่ยนแปลงในช่วงวัยนี้เช่นกัน การตรวจตาและตรวจการได้ยินอย่างน้อยหนึ่งครั้งก่อนเกษียณ ช่วยแยกความเปลี่ยนแปลงตามวัยทั่วไปออกจากปัญหาที่ควรได้รับการรักษา

คนวัยก่อนเกษียณจำนวนไม่น้อยเริ่มมีโรคเรื้อรังมากกว่าหนึ่งโรค เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง และอาจพบแพทย์หลายคนในหลายโรงพยาบาลตามความเชี่ยวชาญของแต่ละโรค เมื่อยาจากหลายที่มารวมกัน ความเสี่ยงของการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน หรือ polypharmacy ก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ซึ่งอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงจากยาตีกันโดยที่ผู้ป่วยเองไม่รู้ตัว

การรวบรวมรายการยาทั้งหมดที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ทั้งยาที่แพทย์สั่ง ยาที่ซื้อเอง และอาหารเสริม ไว้ในเอกสารเดียว เป็นก้าวแรกที่ทำได้ตั้งแต่ตอนนี้ และเป็นข้อมูลสำคัญที่จะพกติดตัวไปพบแพทย์คนใหม่หรือใช้สิทธิใหม่หลังเกษียณ