ก่อนตัดสินใจเรื่องใดก็ตาม ควรเริ่มจากการมองภาพรวมสี่เรื่องคือ สุขภาพปัจจุบันของผู้ใกล้เกษียณ จำนวนคนที่จะช่วยดูแลได้จริงเมื่อจำเป็น ระยะทางและความสะดวกในการเข้าถึงบริการสุขภาพ และงบประมาณที่มีจริงต่อเดือนและต่อปี การเริ่มจากการซื้อแพ็กเกจตรวจสุขภาพหรือประกันก่อนโดยไม่ประเมินสี่เรื่องนี้ มักได้แผนที่ไม่ตรงความต้องการจริง

ครอบครัวที่มีคู่สมรสสูงอายุดูแลกันเองสองคน มีความเสี่ยงต่างจากครอบครัวที่มีลูกหลานหลายคนอยู่ใกล้ ๆ เพราะเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งป่วย อีกฝ่ายอาจไม่มีกำลังพอช่วยเหลือได้เต็มที่ กรณีนี้ต้องวางแผนเรื่องผู้ดูแลสำรองไว้ล่วงหน้าให้ชัดเจนกว่าครอบครัวที่มีคนช่วยหลายคน

การประเมินความสามารถพื้นฐาน ADL (activities of daily living คือกิจวัตรพื้นฐาน เช่น กินข้าว อาบน้ำ แต่งตัว) และ IADL (กิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้น เช่น จัดยา จัดการเงิน เดินทาง) ควรทำเป็นจุดเริ่มต้นของทุกบ้าน เพราะเป็นตัวชี้วัดที่บอกว่าตอนนี้ต้องการความช่วยเหลือมากน้อยแค่ไหน มากกว่าการดูแค่ชื่อโรค

ครอบครัวในเมืองใหญ่ที่มีโรงพยาบาลหลายแห่งใกล้บ้าน อาจให้ความสำคัญกับการเลือกโรงพยาบาลประจำที่มีประวัติการรักษาต่อเนื่อง และวางแผนการเดินทางในชั่วโมงเร่งด่วนไว้ล่วงหน้า เพราะแม้โรงพยาบาลจะอยู่ใกล้ในระยะทาง แต่การจราจรอาจทำให้ไปถึงช้ากว่าที่คิด

ครอบครัวในต่างจังหวัดที่ห่างไกลโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ต้องให้ความสำคัญกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหรือหน่วยบริการปฐมภูมิใกล้บ้านเป็นด่านแรก พร้อมวางแผนการเดินทางไปโรงพยาบาลใหญ่สำหรับกรณีฉุกเฉินหรือโรคที่ต้องรักษาเฉพาะทาง รวมถึงเตรียมเบอร์รถฉุกเฉินในพื้นที่ไว้ให้พร้อม

ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด ทุกบ้านควรรู้ล่วงหน้าว่าหากเกิดเหตุฉุกเฉินระดับที่ต้องโทร 1669 จะไปโรงพยาบาลใดตามสิทธิ และมีเส้นทางสำรองหากเส้นทางหลักติดขัดหรือใช้ไม่ได้

หากงบประมาณจำกัด ควรให้ความสำคัญกับการใช้สิทธิรักษาพยาบาลของรัฐที่มีอยู่แล้วให้เต็มที่ก่อน เช่น สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือสิทธิประกันสังคม แล้วเก็บเงินสำรองฉุกเฉินไว้สำหรับค่าใช้จ่ายที่สิทธิไม่ครอบคลุม เช่น ค่าเดินทาง หรืออุปกรณ์ที่จำเป็นเฉพาะกรณี

หากมีงบพอเพิ่มความคุ้มครอง อาจพิจารณาประกันสุขภาพเสริมที่ครอบคลุมโรงพยาบาลเอกชนหรือค่าห้องพิเศษ แต่ควรอ่านเงื่อนไขความคุ้มครองผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวอยู่ก่อนแล้วอย่างละเอียด เพราะกรมธรรม์ส่วนใหญ่มีข้อยกเว้นหรือระยะเวลารอคอยสำหรับโรคที่เป็นอยู่ก่อนทำประกัน และเงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงตามแต่ละบริษัท ควรตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดกับบริษัทประกันหรือสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยก่อนตัดสินใจ

ไม่ว่างบจะมากหรือน้อย ค่าใช้จ่ายที่มักถูกลืมคือค่าใช้จ่ายแฝง เช่น ค่าเดินทางไปโรงพยาบาลบ่อยครั้ง ค่าอุปกรณ์ช่วยเดิน หรือค่าจ้างผู้ดูแลชั่วคราวเมื่อผู้ดูแลหลักไม่สบายหรือมีธุระ ควรกันงบส่วนนี้ไว้ล่วงหน้าแม้จะยังไม่เกิดขึ้นจริง