เลนส์ตาของมนุษย์จะหนาและขุ่นขึ้นเล็กน้อยตามอายุแม้จะยังไม่ถึงขั้นเป็นต้อกระจก ทำให้แสงที่ผ่านเข้าไปถึงจอตาลดลงเรื่อยๆ ภาวะนี้ส่วนหนึ่งเกี่ยวข้องกับภาวะสายตายาวตามวัย (presbyopia) ที่พบได้แทบทุกคนเมื่ออายุมากขึ้น งานวิจัยด้านจักษุวิทยาผู้สูงอายุพบว่าผู้ที่มีอายุมากต้องการปริมาณแสงมากกว่าคนวัยหนุ่มสาวหลายเท่าเพื่อมองเห็นความชัดเจนในระดับเดียวกัน

การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นทีละน้อยจนผู้สูงอายุเองก็ไม่ทันสังเกต และมักปรับตัวโดยไม่รู้ตัว เช่น เดินช้าลงหรือคลำหาสิ่งของมากขึ้น ซึ่งครอบครัวอาจเข้าใจผิดว่าเป็นเรื่องปกติของวัยที่ไม่ต้องแก้ไขอะไร

ต้อกระจกที่พบได้บ่อยตามวัยไม่ได้แค่ทำให้มองเห็นมัวลง แต่ยังทำให้แสงจ้ากระจายเป็นแสงฟุ้งรบกวนสายตาแทนที่จะช่วยให้มองเห็นชัดขึ้น สถานการณ์ที่พบบ่อยคือผู้สูงอายุเปิดไฟห้องน้ำที่สว่างจ้าตอนกลางคืนแล้วรู้สึกแสบตาจนต้องหลับตาชั่วขณะ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เสี่ยงเสียหลักที่สุด

ปัญหานี้แก้ไม่ได้ด้วยการเพิ่มความสว่างเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเลือกโคมไฟที่มีฝาครอบกระจายแสงและจัดตำแหน่งไม่ให้แสงส่องเข้าตาโดยตรง

นอกจากปริมาณแสงและความไวต่อแสงจ้า ผู้สูงอายุยังมีความสามารถแยกแยะความต่างของสีและความคมชัดของภาพ (contrast sensitivity) ลดลงตามวัย ทำให้มองเห็นขอบเขตของพื้นเปียก ขั้นบันได หรือรอยต่อระหว่างพื้นกับผนังได้ยากขึ้นแม้แสงจะเพียงพอในภาพรวม

ปัญหานี้รุนแรงขึ้นเมื่อวัสดุในห้องน้ำเป็นสีใกล้เคียงกันทั้งพื้นและผนัง เพราะไม่มีความต่างของสีให้ดวงตาที่ความคมชัดลดลงแล้วช่วยแยกแยะขอบเขตได้

ภาวะนอคทูเรียหรือปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนพบได้ทั่วไปในผู้สูงอายุ ทำให้ต้องเดินไปห้องน้ำหลายรอบต่อคืนในสภาพที่ร่างกายยังไม่ตื่นเต็มที่และดวงตายังไม่ปรับตัวจากความมืด นี่คือเหตุผลที่แสงสว่างในห้องน้ำและเส้นทางเดินสำคัญกว่าที่คิดมาก ยิ่งไปกว่านั้น จังหวะที่ลุกจากเตียงกะทันหันตอนกลางดึกยังเป็นช่วงที่เสี่ยงเกิดภาวะความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า (orthostatic hypotension) ได้ง่ายกว่าปกติ ทำให้ผู้สูงอายุต้องเผชิญทั้งความมืดและความไม่มั่นคงของความดันโลหิตไปพร้อมกันในช่วงเวลาเดียว

หากพบว่าผู้สูงอายุปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนผิดปกติจนกระทบการนอนหลับอย่างมาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุที่แท้จริง เพราะอาจเกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพอื่นที่ต้องได้รับการดูแลควบคู่ไปกับการปรับแสงสว่าง