บัญชีม้า หมายถึงบัญชีธนาคารที่ถูกใช้เป็นทางผ่านรับหรือโอนเงินที่เกี่ยวข้องกับการหลอกลวงหรือการกระทำผิดกฎหมาย โดยเจ้าของบัญชีอาจรู้เห็นเต็มที่ อาจถูกหลอกให้ทำโดยไม่รู้ตัว หรืออาจให้คนอื่นยืมบัญชีไปใช้โดยไม่ทันคิดถึงผลที่ตามมา

สิ่งที่ครอบครัวมักเข้าใจผิดคือคิดว่าถ้าตัวเองไม่ได้ตั้งใจทำผิด ก็จะไม่มีปัญหาอะไร ในความเป็นจริงระบบธนาคารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจอายัดบัญชีที่มีความเคลื่อนไหวต้องสงสัยไว้ก่อนเพื่อตรวจสอบ ซึ่งอาจส่งผลให้เจ้าของบัญชีใช้บัญชีไม่ได้ชั่วคราวหรือถูกเรียกสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม รายละเอียดกระบวนการและผลทางกฎหมายควรตรวจสอบล่าสุดจากธนาคารแห่งประเทศไทยหรือเจ้าหน้าที่ตำรวจโดยตรง เพราะอาจเปลี่ยนแปลงตามแต่ละกรณี

รูปแบบที่พบบ่อยคือการขอยืมบัตร ATM หรือสมุดบัญชีเป็นการชั่วคราวโดยอ้างเหตุผลต่าง ๆ เช่น ญาติที่อยู่ต่างจังหวัดขอให้ช่วยรับเงินแทน หรือคนรู้จักเสนองานพาร์ทไทม์ที่ต้อง ช่วยรับโอนเงิน แล้วโอนต่อให้อีกทอดหนึ่งเพื่อแลกค่าตอบแทนเล็กน้อย บางกรณีอาจมาในรูปแบบการขอสำเนาบัตรประชาชนไปเปิดบัญชีใหม่โดยอ้างว่าจะแบ่งผลประโยชน์ให้

สิ่งที่ทำให้ผู้สูงอายุตกเป็นเป้าหมายได้ง่ายคือความไว้ใจคนรู้จักมากกว่าคนแปลกหน้า และความรู้สึกอยากช่วยเหลือหรือไม่อยากปฏิเสธคนที่เคยรู้จักกันมานาน ครอบครัวจึงควรอธิบายให้ชัดว่าการให้ยืมบัญชีหรือสำเนาบัตรประชาชนแก่ใครก็ตามมีความเสี่ยงเสมอ ไม่ว่าคนที่ขอจะสนิทกันแค่ไหน

การจัดการเงินและบัญชีธนาคารด้วยตนเองถือเป็นหนึ่งใน IADL หรือกิจวัตรประจำวันที่ซับซ้อน ซึ่งต้องอาศัยการติดตามและตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง ผู้สูงอายุที่ไม่เคยใช้แอปธนาคารหรือไม่คุ้นเคยกับการดูรายการเดินบัญชีด้วยตนเองจะสังเกตความผิดปกติได้ยากกว่า และมักพึ่งพาคำอธิบายจากคนอื่นเพียงฝ่ายเดียว ครอบครัวจึงควรเป็นฝ่ายตรวจสอบบัญชีร่วมด้วยอย่างสม่ำเสมอ ไม่ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของผู้สูงอายุเพียงคนเดียว

อีกปัจจัยที่ทำให้พลาดง่ายขึ้นคือภาวะการได้ยินเสื่อมตามวัย หรือ presbycusis ซึ่งทำให้ผู้สูงอายุฟังรายละเอียดจากคนโทรมาชักชวนได้ไม่ครบถ้วน โดยเฉพาะเมื่อผู้พูดพูดเร็วหรือใช้ศัพท์ทางการเงินที่ไม่คุ้นเคย จึงมักตอบตกลงไปก่อนโดยยังไม่เข้าใจเงื่อนไขทั้งหมด

หากบัญชีถูกระบุว่าเกี่ยวข้องกับการกระทำผิด ธนาคารอาจอายัดบัญชีนั้นไว้ก่อนเพื่อตรวจสอบ ซึ่งอาจกระทบไปถึงบัญชีอื่นของเจ้าของคนเดียวกันในธนาคารต่าง ๆ ได้ด้วย เนื่องจากมีระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลความเสี่ยงระหว่างสถาบันการเงิน ผลคือผู้สูงอายุอาจใช้บัญชีรับเบี้ยยังชีพหรือเงินบำนาญไม่ได้ชั่วคราวจนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง

นอกจากผลกระทบทางการเงิน ความเครียดจากการถูกสอบถามหรือถูกมองว่าอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับคดีก็เป็นเรื่องที่กระทบจิตใจผู้สูงอายุได้มาก ครอบครัวจึงควรอยู่เคียงข้างและช่วยประสานงานกับธนาคารหรือตำรวจแทนการปล่อยให้ผู้สูงอายุรับมือคนเดียว รายละเอียดขั้นตอนปลดอายัดและระยะเวลาควรสอบถามจากธนาคารหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง เพราะแตกต่างกันไปตามแต่ละกรณี