สูงวัยไทย

เพื่อนทักไลน์ขอยืมเงินกะทันหัน กับบัญชีทางการปลอม: ผู้สูงอายุตรวจสอบอย่างไรให้ทัน

คู่มือสังเกตและรับมือบัญชีไลน์ปลอมสามแบบที่พบบ่อยกับผู้สูงอายุไทย ตั้งแต่บัญชีทางการปลอม บัญชีเพื่อนที่ถูกแฮ็ก ไปจนถึงกลุ่มลงทุนปลอม พร้อมขั้นตอนตรวจสอบก่อนโอนเงินทุกครั้ง

16 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 5 สิงหาคม 2026

Senior woman in white jacket having a phone conversation in an outdoor park setting.

รูปภาพโดย Kampus Production / Pexels

คำตอบสั้น ๆ

  • บัญชีไลน์ปลอมที่พบบ่อยกับผู้สูงอายุมีสามแบบหลัก คือบัญชีทางการปลอมที่อ้างเป็นธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ บัญชีเพื่อนหรือญาติที่ถูกแฮ็กแล้วมาขอยืมเงิน และกลุ่มชักชวนลงทุนหรือขายของที่ถูกดึงเข้าโดยไม่รู้ตัว
  • วิธีตรวจสอบที่ใช้ได้กับทั้งสามแบบคือไม่เชื่อจากรูปโปรไฟล์หรือชื่อเพียงอย่างเดียว แต่ต้องยืนยันตัวตนอีกช่องทางหนึ่งก่อนเสมอ เช่น โทรคุยด้วยเสียงจริง
  • บัญชีเพื่อนหรือญาติที่ถูกแฮ็กอันตรายกว่าบัญชีทางการปลอม เพราะใช้ชื่อและรูปของคนที่ผู้สูงอายุไว้ใจจริง ทำให้ความระแวงตามธรรมชาติลดลงไปมาก
  • การถูกดึงเข้ากลุ่มไลน์ลงทุนหรือขายของที่ไม่รู้จักที่มา เป็นสัญญาณเตือนที่ควรออกจากกลุ่มทันทีโดยไม่ต้องรอดูว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นต่อ
  • ถ้าไม่แน่ใจว่าข้อความในไลน์เป็นของจริงหรือปลอม การหยุดรอก่อนตอบกลับหรือโอนเงินไม่มีผลเสียใด ๆ แต่การรีบโอนไปก่อนแล้วค่อยตรวจสอบอาจทำให้เงินหายทันที

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับผู้สูงอายุที่ใช้ไลน์เป็นช่องทางหลักในการติดต่อครอบครัวและเพื่อน และเริ่มมีการทักทายจากบัญชีที่ไม่แน่ใจว่าเป็นตัวจริงหรือไม่
  • เหมาะกับผู้ดูแลที่อยากมีวิธีอธิบายให้ผู้สูงอายุเข้าใจง่าย โดยไม่ต้องอาศัยศัพท์เทคนิคเรื่องความปลอดภัยไซเบอร์
  • เหมาะกับครอบครัวที่มีผู้สูงอายุเคยถูกทักไลน์ขอยืมเงินหรือถูกชวนเข้ากลุ่มลงทุนมาก่อน แม้จะยังไม่เสียเงินก็ตาม
  • ไม่ครอบคลุมขั้นตอนทางเทคนิคเชิงลึกของการกู้คืนบัญชีไลน์ที่ถูกแฮ็ก ซึ่งควรติดต่อฝ่ายช่วยเหลือของไลน์โดยตรงเพิ่มเติม

สิ่งที่ควรรู้

บัญชีทางการปลอมที่อ้างเป็นธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ

มิจฉาชีพมักสร้างบัญชีไลน์ที่ตั้งชื่อและใช้รูปโปรไฟล์คล้ายธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ แล้วทักมาแจ้งว่าบัญชีมีปัญหาหรือมีสิทธิได้รับเงินคืน จากนั้นขอให้กดลิงก์หรือส่งข้อมูลส่วนตัวเพื่อ "ยืนยันตัวตน" บัญชีทางการจริงของธนาคารและหน่วยงานส่วนใหญ่จะมีเครื่องหมายยืนยันตัวตนสีเขียวหรือฟ้าติดอยู่ข้างชื่อบัญชี แต่มิจฉาชีพก็เลียนแบบไอคอนและชื่อให้คล้ายที่สุดเช่นกัน จึงไม่ควรเชื่อจากหน้าตาบัญชีเพียงอย่างเดียว

จุดสังเกตที่สำคัญกว่ารูปลักษณ์คือพฤติกรรมของบัญชี ธนาคารและหน่วยงานรัฐจริงแทบไม่เคยทักหาผู้ใช้ก่อนเพื่อขอข้อมูลส่วนตัวหรือรหัสผ่านผ่านไลน์ หากมีบัญชีใดทักมาลักษณะนี้ ให้ถือเป็นสัญญาณผิดปกติทันที

  • บัญชีทางการปลอมมักทักก่อนเพื่อแจ้งปัญหาบัญชีหรือสิทธิพิเศษ
  • มีลิงก์ให้กดเพื่อ "ยืนยันตัวตน" หรือ "ป้องกันบัญชีถูกระงับ"
  • อาจมีเครื่องหมายยืนยันตัวตนปลอมที่คล้ายของจริงมาก

บัญชีเพื่อนหรือญาติที่ถูกแฮ็กแล้วมาขอยืมเงิน

รูปแบบนี้อันตรายที่สุดเพราะใช้ชื่อ รูปโปรไฟล์ และประวัติแชทเดิมของคนที่ผู้สูงอายุรู้จักจริง หลังจากมิจฉาชีพเข้าควบคุมบัญชีของคนคนนั้นได้ ก็จะทักไปหาเพื่อนในลิสต์ทีละคนเพื่อขอยืมเงินด่วนโดยอ้างเหตุฉุกเฉิน เช่น ต้องผ่าตัดกะทันหันหรือรถเสียกลางทาง แล้วขอให้โอนเงินเข้าบัญชีอื่นที่ไม่ใช่บัญชีเดิมของคนคนนั้น

เหตุผลที่ผู้สูงอายุหลงเชื่อง่ายคือความคุ้นเคยทำให้ความระแวงตามธรรมชาติลดลงไปมาก สมองมักประมวลผลข้อความจากคนที่รู้จักต่างจากข้อความจากคนแปลกหน้า แม้เนื้อหาจะผิดปกติก็ตาม ยิ่งผู้สูงอายุที่มีการได้ยินลดลงตามวัยหรือภาวะที่เรียกว่าประสาทหูเสื่อมตามอายุ (presbycusis) อาจไม่ทันสังเกตความผิดปกติของน้ำเสียงหากมิจฉาชีพใช้ฟีเจอร์โทรผ่านไลน์แทนการพิมพ์ข้อความ

  • ขอยืมเงินด่วนอ้างเหตุฉุกเฉินที่ฟังดูสมเหตุสมผล
  • ขอให้โอนเข้าบัญชีที่ไม่คุ้นเคยหรือไม่ใช่ชื่อคนคนนั้น
  • หลีกเลี่ยงการคุยโทรศัพท์จริง หรืออ้างว่าพูดไม่สะดวก

กลุ่มลงทุนหรือขายของปลอมที่ถูกดึงเข้าโดยไม่รู้ตัว

อีกรูปแบบที่พบบ่อยคือการถูกเพิ่มเข้ากลุ่มไลน์ที่ชักชวนลงทุนผลตอบแทนสูง หรือขายสินค้าราคาถูกผิดปกติ โดยผู้สูงอายุอาจไม่ได้กดยินยอมด้วยตัวเอง แต่ถูกดึงเข้าผ่านลิงก์เชิญกลุ่มที่มากับ SMS หรือโพสต์ในโซเชียลมีเดีย ภายในกลุ่มมักมีสมาชิกปลอมจำนวนมากคอยโพสต์ภาพผลกำไรหรือรีวิวสินค้าเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ

จุดที่ครอบครัวควรรู้คือการอยู่ในกลุ่มเฉย ๆ โดยไม่ได้โต้ตอบยังไม่ทำให้เสียเงิน แต่ความเสี่ยงจะเกิดเมื่อผู้สูงอายุเริ่มพิมพ์คุยหรือกดลิงก์ที่แอดมินกลุ่มส่งมา ซึ่งมักนำไปสู่การขอให้โอนเงินเข้าร่วมลงทุนหรือชำระค่าสินค้าล่วงหน้า

  • ถูกเพิ่มเข้ากลุ่มโดยไม่เคยกดยินยอมหรือรู้จักแอดมิน
  • มีสมาชิกโพสต์ภาพผลกำไรหรือรีวิวสินค้าถี่ผิดปกติ
  • มีการเร่งให้โอนเงินหรือลงทะเบียนภายในเวลาจำกัด
Elderly man using smartphone and laptop for video call at home, engaging with technology.

รูปภาพโดย Helena Lopes / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

ตรวจสอบก่อนเชื่อทุกครั้งที่มีการขอเงินหรือข้อมูล

ไม่ว่าข้อความจะมาจากบัญชีทางการหรือบัญชีที่หน้าตาเหมือนคนรู้จัก ให้ยึดหลักเดียวกันคือไม่เชื่อจากสิ่งที่เห็นบนหน้าจอเพียงอย่างเดียว หากเป็นบัญชีอ้างเป็นธนาคาร ให้เปิดแอปธนาคารหรือโทรเบอร์ทางการที่หาเองแทนการกดลิงก์ในแชท หากเป็นบัญชีเพื่อนหรือญาติที่ขอยืมเงิน ให้โทรคุยด้วยเสียงจริงหรือวิดีโอคอลก่อนโอนทุกครั้ง เพราะมิจฉาชีพที่แฮ็กบัญชีมักไม่กล้าคุยด้วยเสียงจริง

ครอบครัวที่มีสมาชิกหลายคนอาจตกลงกัน "คำรหัสลับ" ประจำบ้านที่ใช้ถามยืนยันตัวตนเวลามีการขอเงินฉุกเฉินผ่านข้อความ เช่น ถามชื่อสัตว์เลี้ยงหรือเรื่องที่รู้กันเฉพาะในครอบครัว หากอีกฝ่ายตอบไม่ได้หรือหลีกเลี่ยงคำถาม ให้ถือว่าน่าสงสัยทันที

  • โทรคุยด้วยเสียงจริงก่อนโอนเงินทุกครั้งที่มีการขอผ่านข้อความ
  • ใช้คำรหัสลับประจำครอบครัวสำหรับยืนยันตัวตนในสถานการณ์ฉุกเฉิน
  • ไม่กดลิงก์ที่มากับข้อความขอเงินหรือขอข้อมูลส่วนตัว

จัดการเมื่อสงสัยแต่ยังไม่แน่ใจว่าเป็นของปลอม

หากได้รับข้อความที่ดูน่าสงสัยแต่ยังไม่แน่ใจ ไม่จำเป็นต้องตอบกลับหรือตัดสินใจทันที การเงียบไว้ก่อนไม่มีผลเสียใด ๆ ผู้สูงอายุสามารถพิมพ์บอกอีกฝ่ายง่าย ๆ ว่า "ขอโทรกลับก่อนนะ" แล้ววางสายหรือหยุดแชทไว้ เพื่อไปตรวจสอบกับคนในครอบครัวหรือโทรหาคนคนนั้นด้วยเบอร์เดิมที่บันทึกไว้แต่แรก ไม่ใช่เบอร์ที่ส่งมาใหม่ในแชท

ถ้าเป็นกลุ่มลงทุนหรือขายของที่ถูกดึงเข้าโดยไม่รู้ตัว วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือออกจากกลุ่มทันทีโดยไม่ต้องพิมพ์โต้ตอบหรือกดลิงก์ใด ๆ ในกลุ่มก่อน เพราะการโต้ตอบแม้เพียงเล็กน้อยอาจทำให้แอดมินกลุ่มรู้ว่าบัญชีนี้ยังใช้งานอยู่จริงและส่งข้อความตามมาอีก

  • ตอบกลับสั้น ๆ ว่าจะขอตรวจสอบก่อน แล้วหยุดแชทไว้ก่อนตัดสินใจ
  • โทรยืนยันด้วยเบอร์เดิมที่บันทึกไว้ ไม่ใช่เบอร์ใหม่ที่ส่งมาในแชท
  • ออกจากกลุ่มลงทุนหรือขายของที่ไม่รู้จักที่มาทันที

รับมือเมื่อยืนยันแล้วว่าเป็นบัญชีปลอมหรือถูกแฮ็ก

เมื่อแน่ใจแล้วว่าบัญชีนั้นเป็นของปลอมหรือบัญชีเพื่อนถูกแฮ็ก ให้บล็อกและรายงานบัญชีนั้นผ่านฟังก์ชันในแอปไลน์ทันที จากนั้นแจ้งเตือนคนอื่นในครอบครัวหรือกลุ่มเพื่อนร่วมกันว่าบัญชีนี้ถูกแฮ็กแล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้คนอื่นถูกหลอกซ้ำด้วยชื่อและรูปเดิม หากเป็นบัญชีของตัวเองที่ถูกแฮ็ก ให้รีบเปลี่ยนรหัสผ่านและติดต่อฝ่ายช่วยเหลือของไลน์เพื่อกู้คืนบัญชีโดยเร็วที่สุด

หากมีการโอนเงินไปแล้วก่อนรู้ตัวว่าเป็นของปลอม ต้องรีบติดต่อธนาคารเพื่อขออายัดหรือระงับธุรกรรมทันที เพราะโอกาสระงับเงินจะลดลงเรื่อย ๆ ตามเวลาที่ผ่านไป

  • บล็อกและรายงานบัญชีปลอมผ่านฟังก์ชันในแอปไลน์
  • แจ้งเตือนครอบครัวและเพื่อนร่วมกลุ่มว่าบัญชีถูกแฮ็ก
  • เปลี่ยนรหัสผ่านและเปิดใช้การยืนยันตัวตนสองขั้นตอนทันทีหากเป็นบัญชีของตัวเอง

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าโอนเงินให้ "เพื่อนในไลน์" ก่อนโทรคุยด้วยเสียงจริงยืนยันตัวตน ไม่ว่าจะรู้จักกันมานานแค่ไหน
  • อย่าเปิดเผยคำรหัสลับประจำครอบครัวให้คนนอกรู้ เพราะจะทำให้วิธีตรวจสอบนี้ใช้ไม่ได้ผลอีกต่อไป
  • อย่ากดลิงก์ยืนยันตัวตนหรือลิงก์รับสิทธิพิเศษที่มากับข้อความจากบัญชีทางการในไลน์ ให้เข้าแอปธนาคารหรือเว็บไซต์หน่วยงานเองแทน
  • อย่าอยู่เฉยในกลุ่มลงทุนหรือขายของที่ไม่รู้จักที่มาโดยคิดว่าไม่เป็นไรถ้าไม่โต้ตอบ ควรออกจากกลุ่มให้เร็วที่สุด
  • อย่าลบแชทหรือบล็อกบัญชีปลอมทันทีโดยไม่แคปหน้าจอเก็บไว้ก่อน เพราะอาจต้องใช้เป็นหลักฐานแจ้งความ

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที — หากผู้สูงอายุที่เพิ่งรู้ตัวว่าถูกหลอกโอนเงินให้บัญชีปลอมมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เป็นลม หรือแสดงความคิดทำร้ายตัวเองจากความเครียดรุนแรง ให้พาไปห้องฉุกเฉินทันที ไม่ใช่รอดูอาการเองที่บ้าน
  • ติดต่อธนาคารและ AOC 1441 ภายในวันเดียวกัน — หากโอนเงินไปยังบัญชีปลอมแล้ว ต้องรีบโทรอายัดธุรกรรมกับธนาคารและแจ้งศูนย์ AOC 1441 ทันทีในวันที่พบเหตุ ควรตรวจสอบเบอร์และช่องทางแจ้งเหตุล่าสุดจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนใช้งานจริง
  • ติดต่อฝ่ายช่วยเหลือของไลน์ภายในวันเดียวกัน — หากบัญชีไลน์ของตัวเองถูกแฮ็กและเข้าใช้งานไม่ได้ ควรรีบติดต่อช่องทางช่วยเหลืออย่างเป็นทางการของไลน์เพื่อกู้คืนบัญชีก่อนที่มิจฉาชีพจะใช้หลอกคนอื่นต่อ
  • นัดคุยกับธนาคารภายในสัปดาห์นี้ — หากไม่แน่ใจว่าข้อมูลส่วนตัวรั่วไหลไปมากแค่ไหนจากการกดลิงก์ปลอม ควรนัดตรวจสอบบัญชีกับธนาคารและพิจารณาแจ้งความไว้เป็นหลักฐาน
  • เฝ้าสังเกตและบันทึกไว้คุยกับครอบครัว — หากได้รับข้อความน่าสงสัยแต่ยังไม่ได้ตอบกลับหรือโอนเงิน ให้แคปหน้าจอเก็บไว้และเล่าให้คนในบ้านฟังในโอกาสถัดไป

เช็กลิสต์สรุป

  • ตกลงคำรหัสลับประจำครอบครัวสำหรับยืนยันตัวตนเวลาขอเงินฉุกเฉินผ่านข้อความ
  • บันทึกเบอร์โทรจริงของคนในครอบครัวไว้ในโทรศัพท์ ไม่พึ่งเบอร์ที่ส่งมาใหม่ในแชท
  • เปิดใช้การยืนยันตัวตนสองขั้นตอนในบัญชีไลน์ของผู้สูงอายุ
  • ทบทวนรายชื่อกลุ่มไลน์ที่เข้าร่วมอยู่ แล้วออกจากกลุ่มที่ไม่รู้จักที่มา
  • เก็บเบอร์ธนาคารทางการและเบอร์ AOC 1441 ไว้ในที่หาง่าย
  • พูดคุยล่วงหน้าว่าถ้าเผลอโอนเงินให้บัญชีปลอม จะไม่มีการตำหนิ แต่จะรีบช่วยกันแก้ไข
  • ทดลองใช้คำรหัสลับสมมติกับผู้สูงอายุสักครั้งเพื่อให้คุ้นเคยก่อนเกิดเหตุจริง

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าเพื่อนสนิทในไลน์ทักมาขอยืมเงินและพูดคุยได้ปกติทางเสียง ยังต้องระวังหรือไม่

ยังควรระวัง เพราะการคุยด้วยเสียงเป็นเพียงจุดเริ่มต้นที่ช่วยกรองมิจฉาชีพส่วนใหญ่ออกไปได้ แต่หากยังลังเลอยู่ ควรถามคำถามที่รู้กันเฉพาะในกลุ่มเพื่อนหรือครอบครัว หรือรอสักวันแล้วนัดเจอตัวจริงก่อนโอนเงินก้อนใหญ่ หากอีกฝ่ายเร่งให้โอนทันทีโดยไม่ให้เวลาคิด ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน

บัญชีไลน์ทางการที่มีเครื่องหมายยืนยันตัวตนสีเขียว ปลอมได้หรือไม่

เครื่องหมายยืนยันตัวตนของแพลตฟอร์มช่วยลดความเสี่ยงได้มาก แต่ไม่ใช่การรับประกันความปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ เพราะมิจฉาชีพบางรายเลียนแบบไอคอนให้คล้ายมากจนแยกด้วยตาเปล่ายาก วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือไม่กดลิงก์หรือให้ข้อมูลผ่านแชทเลย แต่เข้าแอปธนาคารหรือเว็บไซต์ทางการโดยตรงแทน

ถูกดึงเข้ากลุ่มไลน์ลงทุนโดยไม่รู้ตัว ต้องออกจากกลุ่มทันทีหรือรอดูก่อน

ควรออกจากกลุ่มทันทีโดยไม่ต้องรอดู เพราะการอยู่ในกลุ่มนานขึ้นเพิ่มโอกาสที่จะเห็นข้อความชักชวนซ้ำ ๆ จนเริ่มเชื่อ การออกจากกลุ่มไม่มีผลเสียใด ๆ แต่การอยู่ต่อมีแต่ความเสี่ยง

ถ้าไม่แน่ใจว่าบัญชีไลน์ของตัวเองถูกแฮ็กหรือไม่ ควรสังเกตอะไร

สังเกตได้จากการแจ้งเตือนล็อกอินจากอุปกรณ์ใหม่ที่ไม่คุ้นเคย เพื่อนทักมาถามว่าทำไมส่งข้อความขอยืมเงิน หรือไม่สามารถเข้าใช้งานบัญชีได้ทั้งที่ไม่เคยเปลี่ยนรหัสผ่าน หากพบสัญญาณเหล่านี้ควรรีบเปลี่ยนรหัสผ่านและติดต่อฝ่ายช่วยเหลือของไลน์ทันที

ผู้สูงอายุที่ใช้ไลน์ไม่คล่อง ควรตั้งการยืนยันตัวตนสองขั้นตอนเองหรือให้ลูกหลานช่วยตั้ง

แนะนำให้ลูกหลานนั่งอธิบายและช่วยตั้งค่าไปพร้อมกันในครั้งแรก เพื่อให้ผู้สูงอายุเข้าใจว่าทำไมต้องมีขั้นตอนนี้และจดรหัสสำรองไว้ในที่ปลอดภัย มากกว่าการให้ลูกหลานตั้งค่าให้เสร็จโดยผู้สูงอายุไม่รู้รายละเอียดเลย เพราะถ้าเกิดปัญหาภายหลังจะได้แก้ไขเองได้บ้าง

คำรหัสลับประจำครอบครัวควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน

ไม่มีความถี่ตายตัว แต่ควรเปลี่ยนทันทีหากสงสัยว่ามีคนนอกครอบครัวรู้คำรหัสนั้นแล้ว หรือเคยพูดถึงคำรหัสในที่ที่คนอื่นได้ยิน สำหรับการใช้งานทั่วไป การใช้คำเดิมต่อเนื่องได้นานตราบใดที่ยังเป็นความลับเฉพาะครอบครัว

SMS ปลอมกับ LINE ปลอม ต้องระวังต่างกันอย่างไร

หลักการป้องกันคล้ายกันคือไม่รีบเชื่อและตรวจสอบก่อนเสมอ แต่ LINE ปลอมมักอาศัยความไว้ใจจากรูปและชื่อคนรู้จักมากกว่า SMS ปลอมซึ่งอาศัยลิงก์และความเร่งรัดเป็นหลัก การป้องกันที่ดีที่สุดคือใช้หลักเดียวกันทั้งสองช่องทาง คือยืนยันตัวตนอีกทางหนึ่งก่อนตัดสินใจทุกครั้ง

สรุป

  • บัญชีไลน์ปลอมที่พบบ่อยกับผู้สูงอายุมีสามแบบ คือบัญชีทางการปลอม บัญชีเพื่อนหรือญาติที่ถูกแฮ็ก และกลุ่มลงทุนหรือขายของปลอม แต่ละแบบใช้ความไว้ใจคนละจุด
  • หลักตรวจสอบเดียวที่ใช้ได้กับทั้งสามแบบคือยืนยันตัวตนอีกช่องทางหนึ่งก่อนโอนเงินหรือให้ข้อมูลเสมอ ไม่เชื่อจากรูปหรือชื่อบนหน้าจอเพียงอย่างเดียว
  • คำรหัสลับประจำครอบครัวเป็นเครื่องมือง่าย ๆ ที่ช่วยแยกคนจริงจากมิจฉาชีพได้เร็วกว่าการพยายามสังเกตความผิดปกติของข้อความ
  • ความเร็วในการอายัดบัญชีและกู้คืนบัญชีไลน์ที่ถูกแฮ็กสำคัญกว่าความอับอาย ครอบครัวควรวางใจว่าจะช่วยกันแก้ไขโดยไม่ตำหนิกัน

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง