ปลั๊กอัจฉริยะคือปลั๊กที่เสียบระหว่างเต้ารับบนผนังกับเครื่องใช้ไฟฟ้า มันเชื่อมไวไฟบ้านเข้ากับแอปบนโทรศัพท์ ลูกหลานจึงสั่งเปิดปิดจากที่ไกล ตั้งเวลาเป็นรายวัน หรือตั้งนับถอยหลังได้ เช่น "ตัดไฟใน 40 นาที" ตอนแม่เริ่มรีดผ้า ส่วนที่มีประโยชน์ที่สุดสำหรับบ้านขี้ลืมมักเป็นนับถอยหลังกับตั้งเวลาปิดประจำวัน เพราะคนลืมไม่ต้องทำอะไรเลย

สิ่งที่ปลั๊กไม่รู้มีอยู่หลายอย่าง มันไม่รู้ว่าเตารีดยังร้อนจัดอยู่หลังตัดไฟ ไม่รู้ว่าผ้าปูโต๊ะรีดวางทับหน้าเตารีดไหม ไม่รู้ว่ามีคนอยู่ในบ้านหรือเปล่า บางรุ่นแสดงปริมาณการใช้ไฟได้ ซึ่งช่วยให้พอเดาได้ว่าเครื่องกำลังทำงานอยู่ไหม แต่ฟังก์ชันนี้ขึ้นกับรุ่น ต้องอ่านรายละเอียดสินค้าเอง อย่าสันนิษฐานว่ามี

อีกเรื่องที่ครอบครัวมักไม่ถามก่อนซื้อคือเวลาไวไฟหลุดหรือไฟดับ ปลั๊กบางรุ่นเก็บตารางเวลาไว้ในตัว ตัดไฟตามเวลาได้แม้อินเทอร์เน็ตล่ม บางรุ่นต้องพึ่งเซิร์ฟเวอร์ของผู้ผลิต ถ้าต่อเน็ตไม่ได้ตารางอาจไม่ทำงาน ข้อมูลตรงนี้ดูได้จากคำอธิบายสินค้าหรือคู่มือ และควรทดสอบจริงด้วยการถอดสายอินเทอร์เน็ตของเราเตอร์ออกแล้วดูว่าปลั๊กยังตัดไฟตามเวลาไหม

กฎข้อแรกคืออ่านฉลากสองที่ ที่เครื่องใช้ไฟฟ้า (ดูกำลังไฟเป็นวัตต์หรือกระแสเป็นแอมป์) และที่ตัวปลั๊ก (ดูพิกัดที่รับได้) ตัวเลขของปลั๊กต้องมากกว่าตัวเลขของเครื่องอย่างเห็นได้ชัด เครื่องที่ให้ความร้อนอย่างเตารีด กาต้มน้ำไฟฟ้า ฮีตเตอร์ และไดร์เป่าผม กินไฟสูงกว่าพัดลมหรือโคมไฟหลายเท่า ปลั๊กราคาถูกที่รับไม่ไหวอาจร้อนจนหลอมได้ ซึ่งอันตรายกว่าการลืมปิดเตารีดเสียอีก

เครื่องที่ไม่ควรผ่านปลั๊กตั้งเวลาเลยมีสามกลุ่ม กลุ่มแรกคือเครื่องที่กินไฟสูงมากหรือเดินสายตรงเข้าผนัง เช่น เตาไฟฟ้า เตาแม่เหล็กไฟฟ้าแบบเสียบปลั๊กกำลังสูง เครื่องทำน้ำอุ่น และเครื่องปรับอากาศ กลุ่มที่สองคือตู้เย็นกับตู้แช่ เพราะไฟดับโดยไม่ตั้งใจแล้วอาหารและยาที่ต้องแช่เย็นเสียหาย กลุ่มที่สามคืออุปกรณ์การแพทย์ เช่น เครื่องผลิตออกซิเจน เครื่องดูดเสมหะ เตียงไฟฟ้าที่ผู้ป่วยพึ่งพา ห้ามตั้งเวลาหรือต่อผ่านปลั๊กที่ใครอาจสั่งตัดไฟได้เลย

ปลั๊กสามตาแบบมีสายดินก็ควรใช้กับเครื่องที่มีขาสายดินเสมอ ถ้าเต้ารับในบ้านเก่าเป็นแบบสองรูและหลวม ให้ช่างไฟตรวจเต้ารับก่อนเสียบอะไรที่กินไฟสูง เพราะปัญหาเกิดที่หน้าสัมผัสหลวมซึ่งปลั๊กอัจฉริยะแก้ให้ไม่ได้

ครอบครัวส่วนใหญ่นึกถึงปลั๊กตั้งเวลาในฐานะเครื่องเปิดไฟอัตโนมัติ เช่น เปิดโคมไฟตอนหกโมงเย็น พอเอามาใช้กับเครื่องใช้ที่ให้ความร้อนจึงเกิดช่องโหว่ เตารีดที่ผู้สูงอายุวางพักไว้โดยสวิตช์ยังค้างที่ตำแหน่งเปิด เมื่อปลั๊กตัดไฟไปแล้วจ่ายไฟกลับตามตารางหรือหลังไฟดับแล้วไฟมา เตารีดจะเริ่มร้อนอีกครั้งโดยไม่มีใครอยู่ข้าง ๆ

จึงมีหลักง่าย ๆ สำหรับเครื่องที่ให้ความร้อน ใช้เฉพาะคำสั่ง "ปิด" ตามเวลา หรือนับถอยหลังแล้วปิด ไม่ตั้งตาราง "เปิด" และเข้าไปดูในแอปว่าตั้งค่าพฤติกรรมเมื่อไฟกลับมา (ค่าเริ่มต้นหลังไฟดับ) เป็นปิด ไม่ใช่เปิดหรือจำสถานะเดิม รุ่นที่ไม่มีตัวเลือกนี้ไม่ควรใช้กับเครื่องความร้อน

ข้อควรจำอีกข้อ ปลั๊กตัดไฟไม่ได้แทนระบบตัดไฟอัตโนมัติของเครื่อง กาต้มน้ำที่มีระบบตัดเองเมื่อน้ำเดือดก็ควรใช้รุ่นนั้นต่อไป ปลั๊กเป็นชั้นป้องกันเพิ่ม ไม่ใช่ชั้นเดียว

คนที่ลืมปิดพัดลมหรือลืมถอดปลั๊กเตารีดเป็นครั้งคราวตอนมีเรื่องอื่นแทรก เช่น โทรศัพท์ดัง หรือแขกมา ส่วนใหญ่ปลั๊กนับถอยหลังช่วยได้ดี ปัญหาเป็นเรื่องของสมาธิที่ถูกดึงไป ไม่ใช่ความสามารถในการใช้ชีวิตที่ลดลง

แต่ถ้าพบว่าผู้สูงอายุเปิดเตาแล้วเดินออกจากครัวไปทำอย่างอื่นซ้ำ ๆ ทำกาไหม้ ลืมว่าเพิ่งทำอาหารไป หรือเริ่มถามคำถามเดิมวนในชั่วโมงเดียว ควรพาไปให้แพทย์ประเมิน เพราะอาจเป็นสัญญาณของความจำเสื่อม แพทย์อาจใช้แบบคัดกรอง เช่น Mini-Cog หรือ MoCA และดูความสามารถในกิจวัตรที่ซับซ้อน (IADL) เช่น จัดยา ทำอาหาร ใช้โทรศัพท์ ปลั๊กอัจฉริยะไม่ได้ทดแทนการประเมินนี้

ถ้าความจำเริ่มกระทบการทำอาหาร ทางออกที่มั่นคงกว่ามักเป็นการเปลี่ยนวิธีทำอาหารทั้งระบบ เช่น มีคนอยู่ด้วยตอนใช้ไฟ หรือซื้อเตาที่มีตัวตั้งเวลาในตัว ไม่ใช่ซื้อปลั๊กเพิ่มเรื่อย ๆ

ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยไม่ชอบความรู้สึกว่าถูกจับตา คุณแม่ที่รีดผ้ามาทั้งชีวิตอาจรู้สึกเสียหน้าเมื่อมีแจ้งเตือนเด้งไปที่โทรศัพท์ลูกว่าเตารีดเปิดค้างนานสี่สิบนาที วิธีที่ได้ผลกว่าคือคุยก่อนติดตั้ง บอกตรง ๆ ว่าลูกกลัวไฟไหม้ และให้ท่านเลือกเองว่าจะให้ตัดไฟที่นาทีที่เท่าไร

เรื่องความปลอดภัยของบัญชีก็ต้องดูแล แอปปลั๊กผูกกับอีเมลหรือเบอร์โทรของคนตั้งค่า ถ้าใช้รหัสผ่านง่ายหรือใช้ซ้ำกับบริการอื่น คนแปลกหน้าอาจสั่งปลั๊กได้ ควรตั้งรหัสผ่านที่ไม่ซ้ำ เปิดการยืนยันสองขั้นตอนถ้าแอปมี และเปลี่ยนรหัสผ่านไวไฟบ้านจากค่าเริ่มต้นของเราเตอร์ ETDA มีข้อแนะนำด้านความปลอดภัยออนไลน์ที่อ่านประกอบได้