การบริจาคร่างกายเพื่อการศึกษา หรือที่มักเรียกว่าการอุทิศร่างกาย เป็นการยกร่างกายทั้งหมดให้สถาบันการแพทย์ใช้สอนนักศึกษาแพทย์หลังเสียชีวิต โดยทั่วไปดำเนินการผ่านคณะแพทยศาสตร์ของมหาวิทยาลัยหรือสภากาชาดไทย

การบริจาคอวัยวะเป็นการอุทิศอวัยวะบางส่วน เช่น ไต ตับ หัวใจ หรือดวงตา เพื่อนำไปปลูกถ่ายให้ผู้ป่วยรายอื่นที่กำลังรอคอย ดำเนินการผ่านศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทย และมีเงื่อนไขเรื่องช่วงเวลาหลังเสียชีวิตที่จำกัดกว่าการบริจาคร่างกายมาก เนื่องจากอวัยวะต้องอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้

หลายคนเข้าใจผิดว่าอายุมากแล้วบริจาคไม่ได้ ในความเป็นจริงการพิจารณาความเหมาะสมขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและอวัยวะในขณะเสียชีวิตมากกว่าอายุตัวเลขอย่างเดียว ผู้สูงอายุจึงยังสามารถแสดงความจำนงไว้ล่วงหน้าได้ และให้แพทย์เป็นผู้ประเมินความเหมาะสมอีกครั้งเมื่อถึงเวลาจริง

ควรสอบถามรายละเอียดเงื่อนไขที่เป็นปัจจุบันโดยตรงจากศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทย เนื่องจากเกณฑ์ทางการแพทย์อาจมีการทบทวนปรับปรุงเป็นระยะตามความก้าวหน้าทางวิชาการ

การกรอกแบบฟอร์มแสดงความจำนงเป็นเพียงการบอกความต้องการล่วงหน้า ไม่ใช่สัญญาที่ผูกมัดว่าการบริจาคจะเกิดขึ้นแน่นอน เพราะขึ้นอยู่กับสาเหตุการเสียชีวิต สภาพร่างกาย ณ ขณะนั้น และดุลยพินิจของทีมแพทย์ที่ประเมินในเวลาจริง

ครอบครัวควรเข้าใจจุดนี้ล่วงหน้า เพื่อไม่ให้รู้สึกผิดหวังหรือสับสนหากสุดท้ายแล้วการบริจาคไม่สามารถดำเนินการได้ตามที่ผู้แสดงเจตนาตั้งใจไว้

แม้จะกรอกแบบฟอร์มแสดงความจำนงไว้แล้ว แต่ในทางปฏิบัติ หากครอบครัวหรือญาติสนิทไม่ทราบหรือไม่เห็นด้วยในเวลาที่ต้องตัดสินใจจริง เจตนาที่แสดงไว้อาจไม่ถูกดำเนินการตามที่ตั้งใจ เพราะกระบวนการหลังเสียชีวิตต้องอาศัยความร่วมมือของครอบครัวในทางปฏิบัติ

ผู้สูงอายุที่ต้องการแสดงความจำนงจึงควรพูดคุยกับคู่สมรสและบุตรหลานให้เข้าใจและยอมรับเจตนานี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ใช่เก็บเป็นความลับหรือแจ้งเพียงคนใดคนหนึ่งเท่านั้น

หลายคนเข้าใจว่าต้องเลือกบริจาคทั้งร่างกายหรือไม่บริจาคเลย แต่ในความเป็นจริงผู้แสดงความจำนงสามารถระบุขอบเขตได้ตามความสมัครใจ เช่น ต้องการบริจาคเฉพาะดวงตา หรือเฉพาะอวัยวะบางส่วนที่ยังใช้งานได้ โดยไม่จำเป็นต้องอุทิศร่างกายทั้งหมดเพื่อการศึกษาไปพร้อมกัน

ควรระบุขอบเขตความต้องการให้ชัดเจนในแบบฟอร์มตั้งแต่ต้น และแจ้งให้ครอบครัวรับทราบขอบเขตนั้นด้วย เพราะหากแจ้งเพียงกว้าง ๆ ว่า อยากบริจาค โดยไม่ระบุรายละเอียด อาจเกิดความสับสนระหว่างครอบครัวกับหน่วยงานเมื่อถึงเวลาต้องตัดสินใจจริง