ผู้สูงอายุไทยจำนวนไม่น้อยมีสิทธิรักษาพยาบาลซ้อนกันโดยไม่รู้ตัว เช่น เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 มาก่อนเกษียณ แล้วภายหลังมีสิทธิบัตรทองควบคู่ไปด้วย หรือเป็นคู่สมรสของข้าราชการที่มีสิทธิเบิกจ่ายตรง แต่ละสิทธิมีเงื่อนไขการใช้ หน่วยบริการ และขั้นตอนเบิกจ่ายที่ต่างกัน การไม่รู้ว่าสิทธิใดคือสิทธิหลักอาจทำให้เสียเวลาหรือเสียค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นในวันที่ต้องรักษาจริง

ความสับสนนี้ไม่ใช่เรื่องขี้เกียจตรวจสอบของครอบครัว แต่เป็นเพราะระบบสิทธิรักษาพยาบาลของไทยเปลี่ยนแปลงได้ตามสถานะการทำงาน อายุ และสถานะครอบครัว ครอบครัวจึงควรตรวจสอบสถานะสิทธิปัจจุบันเป็นระยะ ไม่ใช่ยึดตามความเข้าใจเดิมที่อาจล้าสมัยไปแล้ว

สิทธิบัตรทองกำหนดให้ผู้ใช้สิทธิลงทะเบียนหน่วยบริการปฐมภูมิหรือโรงพยาบาลหลักไว้ล่วงหน้า หากผู้สูงอายุย้ายไปอยู่กับลูกหลานในจังหวัดอื่นเป็นเวลานาน การไปใช้สิทธิที่หน่วยบริการเดิมอาจไม่สะดวก ครอบครัวจึงควรตรวจสอบว่าสามารถเปลี่ยนหน่วยบริการได้หรือไม่ และต้องเตรียมเอกสารใดบ้าง

การเปลี่ยนหน่วยบริการมีผลต่อสิทธิประโยชน์เฉพาะโรคเรื้อรังที่กำลังรักษาอยู่ด้วย เช่น การรับยาต่อเนื่อง ครอบครัวควรสอบถามรายละเอียดกับหน่วยบริการเดิมและใหม่ก่อนดำเนินการเปลี่ยน เพื่อไม่ให้การรักษาต่อเนื่องสะดุด

เมื่อผู้สูงอายุมีหลายโรคร่วมและพบแพทย์หลายท่านในหลายโรงพยาบาล ความเสี่ยงสำคัญคือการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่มีใครเห็นภาพรวมทั้งหมด ครอบครัวควรทำรายการยาฉบับเดียวที่รวมยาจากทุกโรงพยาบาลไว้ และนำไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวนทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลง เพราะการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันเพิ่มความเสี่ยงผลข้างเคียงและปฏิกิริยาระหว่างยาที่ผู้สูงอายุไวต่อผลกระทบมากกว่าคนวัยหนุ่มสาว

ควรเก็บสำเนาบัตรประชาชน สมุดประจำตัวผู้ป่วยเรื้อรัง และเอกสารสิทธิรักษาพยาบาลไว้ในซองเดียวที่หยิบง่าย พร้อมทำสำเนาดิจิทัลเก็บในโทรศัพท์ของผู้ดูแลหลักด้วย เพื่อไม่ให้ต้องเสียเวลาค้นหาในสถานการณ์เร่งด่วน