ผู้สูงอายุจำนวนมากอาศัยอยู่คนเดียวโดยที่ครอบครัวมีแผนดูแลชัดเจน เช่น ลูกหลานแวะเวียนมาเยี่ยมเป็นประจำ มีคนส่งอาหารหรือช่วยดูแลความเป็นอยู่ในบางช่วงเวลา หรือผู้สูงอายุเองยังช่วยเหลือตัวเองได้ดีและเลือกที่จะอยู่คนเดียวด้วยความสมัครใจ การอยู่คนเดียวเพียงอย่างเดียวจึงไม่ใช่เกณฑ์ที่บอกว่าถูกทอดทิ้ง

สิ่งที่ควรสังเกตแทนคือความต้องการพื้นฐาน เช่น อาหาร น้ำ ความสะอาด และความปลอดภัย ได้รับการตอบสนองอย่างเพียงพอหรือไม่ หากผู้สูงอายุดูซูบผอมผิดปกติ บ้านสกปรกรกร้างผิดวิสัยเดิม หรือไม่มีใครติดต่อดูแลมาเป็นเวลานาน สัญญาณเหล่านี้บ่งบอกถึงความเสี่ยงมากกว่าการอยู่คนเดียวเพียงอย่างเดียว

สัญญาณทางร่างกายที่ควรสังเกต ได้แก่ น้ำหนักลดลงผิดปกติ เสื้อผ้าสกปรกหรือใส่ซ้ำเป็นเวลานาน มีบาดแผลหรือรอยฟกช้ำที่อธิบายไม่ได้ หรือมีกลิ่นตัวผิดปกติที่บ่งบอกถึงการขาดการดูแลสุขอนามัย สัญญาณทางพฤติกรรม เช่น ผู้สูงอายุแสดงความกลัวหรือหลบเลี่ยงเมื่อมีคนดูแลอยู่ใกล้ พูดถึงการถูกทำร้ายหรือถูกละเลยแม้จะพูดอ้อม ๆ หรือขอความช่วยเหลือทางอ้อมจากเพื่อนบ้าน

สัญญาณด้านสภาพแวดล้อม เช่น บ้านไม่มีอาหารหรือน้ำเพียงพอในตู้เย็นหรือครัว ไฟฟ้าน้ำประปาถูกตัดโดยไม่มีใครจัดการ หรือยาที่ต้องกินประจำหมดไปนานโดยไม่มีใครไปหาซื้อให้ สัญญาณเหล่านี้เมื่อรวมกันหลายอย่างพร้อมกันควรถือเป็นเหตุผลเพียงพอที่จะแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เข้าไปตรวจสอบ

หากสถานการณ์ดูเร่งด่วนหรือเป็นอันตรายเฉียบพลัน เช่น ได้ยินเสียงร้องขอความช่วยเหลือ พบบาดแผลรุนแรง หรือสงสัยว่ามีการทำร้ายร่างกายเกิดขึ้น ควรโทรแจ้งตำรวจหรือหน่วยกู้ภัยในพื้นที่ทันทีโดยไม่ต้องรอตรวจสอบข้อมูลให้ครบก่อน เพราะความปลอดภัยของผู้สูงอายุสำคัญกว่าความแน่ใจร้อยเปอร์เซ็นต์

หากสถานการณ์ไม่เร่งด่วนเท่ากรณีข้างต้นแต่ยังน่าเป็นห่วง เช่น สังเกตเห็นสัญญาณการถูกละเลยต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ควรเริ่มจากติดต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่หรือกรมกิจการผู้สูงอายุ เพื่อขอให้เจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบและประเมินสถานการณ์อย่างเป็นทางการ แทนการเข้าไปสอบถามหรือแทรกแซงด้วยตัวเองโดยตรง ซึ่งอาจสร้างความอึดอัดใจให้ทั้งสองฝ่ายหากข้อมูลที่สงสัยไม่ตรงกับความเป็นจริง

หลายคนลังเลที่จะแจ้งหน่วยงานเพราะกลัวว่าจะเป็นการยุ่งเรื่องของคนอื่นหรือกลัวความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านเสียไปหากข้อมูลที่สงสัยไม่เป็นความจริง ในความเป็นจริง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีหน้าที่ตรวจสอบข้อมูลอย่างรอบคอบก่อนดำเนินการใด ๆ การแจ้งเหตุด้วยความสุจริตใจจากการสังเกตเห็นสัญญาณจริงจึงเป็นสิ่งที่ทำได้และควรทำ ไม่ใช่การก้าวก่ายเกินขอบเขต

ผู้แจ้งสามารถแจ้งข้อมูลโดยไม่ต้องเปิดเผยตัวตนได้ในหลายช่องทาง หากกังวลเรื่องความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านหรือความปลอดภัยของตัวเอง ควรสอบถามหน่วยงานที่ติดต่อว่ามีช่องทางแจ้งเหตุแบบไม่เปิดเผยตัวตนหรือไม่ ก่อนตัดสินใจไม่แจ้งเหตุเพียงเพราะกังวลเรื่องนี้