ข้อผิดพลาดที่ 1 คือนำเงินเกษียณมาลงทุนซื้อที่ดินเพิ่มหรืออุปกรณ์การเกษตรราคาสูงตั้งแต่ต้น ซึ่งเสี่ยงต่อความมั่นคงทางการเงินหากผลผลิตไม่เป็นไปตามคาด วิธีแก้คือแยกเงินลงทุนด้านเกษตรออกจากเงินเกษียณอย่างเด็ดขาด

ข้อผิดพลาดที่ 2 คือลงทุนขยายพื้นที่ปลูกเต็มที่ตั้งแต่ปีแรกโดยไม่ทดลองพื้นที่เล็กก่อน ทำให้หากผลผลิตเสียหายจะสูญเสียเงินลงทุนจำนวนมาก วิธีแก้คือเริ่มปลูกในพื้นที่เล็กก่อนขยาย

ข้อผิดพลาดที่ 3 คือลงทุนโดยไม่ตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ที่ดินให้ชัดเจน ทำให้อาจเกิดปัญหาทางกฎหมายภายหลัง วิธีแก้คือตรวจสอบเอกสารสิทธิ์กับสำนักงานที่ดินก่อนลงทุนใด ๆ

ความผิดพลาดสามข้อนี้มักเกิดจากความคุ้นเคยกับที่ดินเดิมของครอบครัวจนไว้วางใจเกินไป เช่น คิดว่าที่ดินที่ทำกันมาตั้งแต่รุ่นพ่อแม่ย่อมไม่มีปัญหาเอกสารสิทธิ์ หรือประเมินว่าตัวเองมีประสบการณ์ทำสวนทำไร่มาแต่เด็กจึงไม่จำเป็นต้องทดลองพื้นที่เล็กก่อน ทั้งที่การทำเกษตรเชิงรายได้จริงจังต่างจากการปลูกไว้กินเองในครัวเรือน

ข้อผิดพลาดที่ 4 คือปลูกพืชชนิดเดียวทั้งหมดโดยไม่กระจายความเสี่ยง ทำให้หากพืชนั้นเสียหายหรือราคาตกต่ำจะกระทบรายได้ทั้งหมด วิธีแก้คือปลูกพืชหลายชนิดที่มีความต้องการน้ำและฤดูกาลต่างกัน

ข้อผิดพลาดที่ 5 คือเซ็นสัญญาขายผลผลิตล่วงหน้ากับพ่อค้าคนกลางโดยไม่ตรวจสอบความน่าเชื่อถือก่อน ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกกดราคาหรือไม่ได้รับเงินตามที่ตกลง วิธีแก้คือสอบถามเกษตรกรรายอื่นและตรวจสอบเงื่อนไขให้ชัดเจนก่อนเซ็น

จุดสังเกตที่ช่วยแยกผู้รับซื้อที่น่าเชื่อถือจากผู้ที่มีเจตนาเอาเปรียบ คือผู้รับซื้อที่จริงใจมักยินดีให้เงื่อนไขเป็นลายลักษณ์อักษรและตอบคำถามอย่างชัดเจน ในขณะที่ผู้ที่ตั้งใจเอาเปรียบมักเร่งให้ตัดสินใจเร็วและหลีกเลี่ยงการระบุรายละเอียดที่ชัดเจนในสัญญา

ข้อผิดพลาดที่ 6 คือไม่บันทึกต้นทุนและรายได้อย่างสม่ำเสมอ ทำให้ไม่รู้ตัวว่าฤดูกาลใดขาดทุนสะสมมากน้อยเพียงใด วิธีแก้คือเปิดบัญชีแยกและบันทึกทุกฤดูกาลอย่างละเอียด

ข้อผิดพลาดที่ 7 คือทำงานกลางแจ้งต่อเนื่องในช่วงแดดจัดโดยไม่มีการป้องกัน ซึ่งเสี่ยงต่อภาวะเพลียแดดและกระทบสุขภาพระยะยาว วิธีแก้คือจัดตารางทำงานเลี่ยงช่วงแดดจัดและเตรียมอุปกรณ์ป้องกันให้พร้อม

คนก่อนเกษียณจำนวนมากผูกพันกับที่ดินของครอบครัวมานาน จึงมองว่าการทำเกษตรเป็นการสานต่อสิ่งที่คุ้นเคย ความรู้สึกผูกพันนี้อาจทำให้มองข้ามความเสี่ยงทางธุรกิจที่แท้จริง เพราะรู้สึกว่าเป็นเรื่องที่ตัวเองรู้จักดีอยู่แล้ว

อีกปัจจัยหนึ่งคือแรงกดดันจากภาพจำว่าเกษตรกรรมเป็นอาชีพที่ต้องใช้แรงกายเป็นหลัก ทำให้บางคนละเลยการวางแผนด้านการเงินและเอกสารซึ่งสำคัญไม่แพ้กัน โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับการทำงานประจำที่มีฝ่ายบัญชีหรือฝ่ายกฎหมายช่วยดูแลให้อยู่แล้ว

ข้อผิดพลาดแต่ละข้อเมื่อดูแยกกันอาจดูไม่ร้ายแรงมากในระยะสั้น แต่หากปล่อยไว้ต่อเนื่องหลายฤดูกาลโดยไม่แก้ไข ผลกระทบจะสะสมและกระทบเงินเกษียณในระยะยาวมากกว่าที่คาด เช่น การไม่บันทึกบัญชีอย่างสม่ำเสมอรวมกับการปลูกพืชชนิดเดียวต่อเนื่องหลายปี อาจทำให้ไม่รู้ตัวว่าขาดทุนสะสมไปมากเพียงใดจนเงินสำรองส่วนอื่นเริ่มถูกดึงมาใช้โดยไม่ตั้งใจ

การทบทวนสถานะการเงินอย่างตรงไปตรงมาทุกสิ้นฤดูกาล แทนที่จะรอจนถึงสิ้นปีหรือรอให้เกิดปัญหาชัดเจนจึงตรวจสอบ ช่วยให้เห็นแนวโน้มความเสียหายได้เร็วขึ้นและตัดสินใจปรับแผนได้ทันเวลากว่า

ครอบครัวควรร่วมสร้างนิสัยทบทวนตัวเลขด้วยกันเป็นประจำ ไม่ใช่เพียงเมื่อสงสัยว่ามีปัญหาแล้วเท่านั้น เพราะการทบทวนเป็นกิจวัตรช่วยให้คนก่อนเกษียณไม่รู้สึกว่าถูกจับผิด และทำให้การพูดคุยเรื่องตัวเลขเป็นเรื่องปกติในบ้าน