หนี้ที่ยังผ่อนไม่หมดก่อนเกษียณจะกลายเป็นภาระที่หนักขึ้นทันทีที่รายได้ประจำหายไป เพราะรายได้หลังเกษียณส่วนใหญ่ เช่น เงินบำนาญหรือเบี้ยยังชีพ มักต่ำกว่ารายได้ช่วงทำงาน การมีหนี้ที่ยังต้องผ่อนต่อจึงเสี่ยงทำให้งบประมาณส่วนอื่นถูกบีบจนไม่พอใช้จ่ายจำเป็น

ควรจัดลำดับความสำคัญโดยพิจารณาจากอัตราดอกเบี้ยและผลกระทบต่อการดำรงชีวิตหากไม่จัดการ หนี้ที่มีดอกเบี้ยสูง เช่น หนี้บัตรเครดิตหรือสินเชื่อส่วนบุคคล ควรได้รับความสำคัญสูงกว่าหนี้ที่มีดอกเบี้ยต่ำ เช่น หนี้บ้านที่มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ต่ำ

ข้อเสนอรีไฟแนนซ์ที่ควรระวังเป็นพิเศษมักมีลักษณะเร่งให้ตัดสินใจเร็ว อ้างว่าเป็นข้อเสนอพิเศษเฉพาะช่วงเวลาสั้น ๆ หรือไม่แสดงรายละเอียดค่าธรรมเนียมและอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น ผู้สูงอายุก่อนเกษียณควรให้เวลาตรวจสอบเงื่อนไขทั้งหมดก่อนเซ็นสัญญาใด ๆ เสมอ

การมีภาระหนี้ต่อเนื่องหลังเกษียณไม่ได้กระทบเพียงตัวเลขในบัญชี แต่ยังส่งผลต่อความเครียดและความสามารถตัดสินใจทางการเงินโดยรวม ซึ่งอาจนำไปสู่การตัดสินใจที่เร่งรีบและเสี่ยงต่อการถูกหลอกลวงมากขึ้นเมื่อรู้สึกกดดันเรื่องเงิน

ไม่ใช่หนี้ทุกประเภทที่ต้องรีบปิดก่อนเกษียณ หนี้ที่มีอัตราดอกเบี้ยต่ำและมีหลักประกันมั่นคง เช่น หนี้บ้านที่ผ่อนมาเกินครึ่งทางแล้ว อาจปล่อยให้ผ่อนต่อได้อย่างปลอดภัยหากยังมีรายได้เพียงพอ ตราบใดที่ยอดผ่อนต่อเดือนไม่กระทบค่าใช้จ่ายจำเป็นหลังเกษียณ

ในทางกลับกัน หนี้ที่ควรเร่งปิดก่อนเสมอคือหนี้ที่ดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หากไม่ชำระ เช่น หนี้บัตรเครดิตที่ค้างชำระขั้นต่ำต่อเนื่อง เพราะยอดหนี้อาจเพิ่มขึ้นเร็วกว่าความสามารถในการหารายได้หลังเกษียณจะตามทัน

ก่อนตัดสินใจรับข้อเสนอรีไฟแนนซ์จากที่อื่น ควรลองเจรจากับเจ้าหนี้เดิมโดยตรงก่อนเสมอ เพราะธนาคารหรือสถาบันการเงินเดิมมักมีมาตรการช่วยเหลือลูกค้าที่ใกล้เกษียณ เช่น ปรับลดอัตราดอกเบี้ยหรือขยายระยะเวลาผ่อนชำระ ซึ่งอาจได้เงื่อนไขที่ดีกว่าโดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมทำสัญญาใหม่

การเจรจาโดยตรงยังช่วยลดความเสี่ยงจากการตกเป็นเป้าของมิจฉาชีพที่แอบอ้างเป็นตัวแทนรีไฟแนนซ์ เพราะเป็นการติดต่อผ่านช่องทางที่เป็นทางการและตรวจสอบตัวตนได้ชัดเจนตั้งแต่ต้น

คู่สมรสที่วางแผนเกษียณพร้อมกันควรทบทวนภาระหนี้ค้ำประกันร่วมกันด้วย เพราะหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งค้ำประกันหนี้ให้บุคคลอื่นไว้ ความเสี่ยงนั้นอาจกระทบฐานะการเงินของทั้งครอบครัวหลังเกษียณ แม้อีกฝ่ายจะไม่ได้เป็นผู้ค้ำประกันโดยตรงก็ตาม

ควรพูดคุยกันอย่างเปิดเผยถึงภาระค้ำประกันทั้งหมดที่มีอยู่ในครอบครัว และวางแผนร่วมกันว่าจะยกเลิกหรือลดความเสี่ยงส่วนใดก่อนถึงวันเกษียณ แทนที่จะปล่อยให้เป็นความเสี่ยงที่ไม่มีใครพูดถึงจนกว่าจะเกิดปัญหาจริง

บริการที่อ้างว่าช่วย 'ปลดหนี้ฟรี' หรือ 'เคลียร์หนี้ให้หมดเร็ว' บางรายอาจเป็นกลอุบายของมิจฉาชีพที่ต้องการให้โอนเงินค่าธรรมเนียมล่วงหน้าหรือขอข้อมูลส่วนตัวสำคัญ เช่น รหัสผ่านธนาคารหรือสำเนาบัตรประชาชน โดยอ้างว่าจำเป็นสำหรับการดำเนินเรื่อง

ควรตรวจสอบว่าผู้ให้บริการเป็นหน่วยงานที่ได้รับอนุญาตถูกต้องหรือไม่ และไม่ควรให้ข้อมูลส่วนตัวหรือโอนเงินค่าธรรมเนียมใด ๆ ก่อนตรวจสอบความน่าเชื่อถือผ่านช่องทางที่เป็นทางการ หากไม่แน่ใจควรปรึกษาธนาคารเจ้าหนี้โดยตรงแทนการใช้บริการคนกลางที่ไม่รู้จัก

บางครั้งรายได้หลังเกษียณจริงอาจต่ำกว่าที่เคยประเมินไว้ตอนวางแผน เช่น เงินบำนาญที่ได้รับน้อยกว่าคาดหรือรายได้เสริมที่หวังไว้ไม่เกิดขึ้นจริง ในสถานการณ์เช่นนี้ควรรีบทบทวนแผนปลดหนี้ใหม่ทันทีแทนการฝืนผ่อนตามแผนเดิม เพราะการฝืนอาจทำให้ต้องกู้เพิ่มเพื่อประคองการผ่อนเดิม ซึ่งยิ่งทำให้สถานการณ์แย่ลง

ทางเลือกที่ควรพิจารณาก่อนคือการเจรจาขอปรับลดยอดผ่อนต่อเดือนกับเจ้าหนี้เดิม หรือขายทรัพย์สินบางส่วนที่ไม่จำเป็นเพื่อนำมาโปะหนี้ก้อนใหญ่ให้เบาลง มากกว่าการมองหาสินเชื่อใหม่มาเสริมสภาพคล่องชั่วคราว

ทุกครั้งที่เจรจาหรือได้รับข้อเสนอเกี่ยวกับหนี้ ไม่ว่าจะเป็นการปรับโครงสร้างหนี้ รีไฟแนนซ์ หรือบริการช่วยปลดหนี้ ควรเก็บหลักฐานการสื่อสารทั้งหมดไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น อีเมล ข้อความ หรือเอกสารที่ลงนามรับรอง เพื่อใช้อ้างอิงหากเกิดข้อพิพาทในภายหลังว่าเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้จริงคืออะไร

การเก็บหลักฐานยังช่วยป้องกันกรณีที่ผู้ให้บริการเปลี่ยนเงื่อนไขภายหลังจากที่เคยตกลงกันด้วยวาจา ซึ่งเป็นกลอุบายที่มิจฉาชีพบางรายใช้เพื่อเรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมโดยอ้างว่าไม่เคยตกลงเงื่อนไขเดิมไว้