สูงวัยไทย
ใช้ไม้เท้าอยู่ทุกวันแต่ยังเสี่ยงล้ม อาจเพราะพลาดจุดเหล่านี้
พิมพ์เมื่อ 1 สิงหาคม 2026
ใช้ไม้เท้าอยู่ทุกวันแต่ยังเสี่ยงล้ม อาจเพราะพลาดจุดเหล่านี้
ชี้ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใช้ไม้เท้าของผู้สูงอายุ ตั้งแต่การถือผิดข้างไปจนถึงการละเลยปลายยางที่สึก ซึ่งทำให้ไม้เท้าช่วยป้องกันการล้มได้ไม่เต็มที่
ตรวจสอบล่าสุด 1 สิงหาคม 2026

รูปภาพโดย Mathias Reding / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยใช้ไม้เท้าเป็นประจำแต่ยังเสี่ยงล้มอยู่ดี ไม่ใช่เพราะไม้เท้าไม่มีประโยชน์ แต่เพราะใช้ผิดวิธีในรายละเอียดที่หลายครอบครัวมองข้าม เช่น ถือผิดข้าง ความสูงไม่พอดี หรือปลายยางสึกจนหมดสภาพ
- ความเข้าใจผิดเหล่านี้มักเกิดจากการมองว่าไม้เท้าเป็นแค่ของช่วยพยุงทั่วไปที่ใครก็ใช้แบบไหนก็ได้ ทั้งที่จริงแล้วต้องใช้ให้ตรงตามหลักการจึงจะได้ประโยชน์เต็มที่
เหมาะกับใคร
- บทความนี้เหมาะกับครอบครัวที่ผู้สูงอายุใช้ไม้เท้าอยู่แล้ว แต่ยังรู้สึกไม่มั่นใจในความปลอดภัย หรือเคยเกือบล้มขณะใช้ไม้เท้าทั้งที่คิดว่าใช้ถูกวิธีแล้ว
สิ่งที่ควรรู้
ความเข้าใจผิดเรื่องข้างที่ถือและความสูง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือถือไม้เท้าด้วยมือข้างเดียวกับขาที่อ่อนแรงหรือเจ็บ เพราะรู้สึกว่าถือใกล้ขาที่มีปัญหาน่าจะช่วยพยุงได้ดีกว่า แต่ในความเป็นจริงหลักการทรงตัวกำหนดให้ถือด้วยมือข้างตรงข้าม เพื่อให้น้ำหนักกระจายผ่านไม้เท้าและขาที่แข็งแรงพร้อมกันในจังหวะเดียว การถือผิดข้างทำให้ขาที่อ่อนแรงยังต้องรับน้ำหนักมากเกินไปเหมือนเดิม
อีกความเข้าใจผิดคือซื้อไม้เท้าตามความสูงที่ร้านแนะนำหรือตามส่วนสูงเฉลี่ยทั่วไป โดยไม่ได้ปรับให้พอดีกับตัวผู้ใช้งานจริง ไม้เท้าที่สูงหรือต่ำเกินไปแม้เพียงเล็กน้อยก็ทำให้ท่าเดินผิดธรรมชาติและเพิ่มความเสี่ยงเสียสมดุล
ความเข้าใจผิดเรื่องการดูแลรักษาและการใช้งาน
หลายครอบครัวใช้ไม้เท้าอันเดิมต่อเนื่องหลายปีโดยไม่เคยตรวจสอบปลายยาง ทั้งที่ปลายยางเป็นส่วนที่สึกหรอเร็วที่สุดจากการเสียดสีกับพื้นทุกวัน เมื่อดอกยางเรียบเสมอผิวแล้ว ไม้เท้าจะลื่นไถลได้ง่ายขึ้นมาก โดยเฉพาะบนพื้นเปียกหรือกระเบื้องมันวาว
อีกความเข้าใจผิดคือใช้ไม้เท้าเฉพาะตอนออกนอกบ้าน แต่ในบ้านกลับเดินโดยไม่ใช้ไม้เท้าเพราะคิดว่าคุ้นเคยพื้นที่ดีแล้ว ทั้งที่อุบัติเหตุหกล้มจำนวนมากเกิดขึ้นภายในบ้านเอง โดยเฉพาะตอนลุกจากเตียงหรือเดินไปห้องน้ำตอนกลางคืน

รูปภาพโดย David Kouakou / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ตรวจสอบการใช้ไม้เท้าที่บ้านตามจุดที่มักพลาด
ลองสังเกตพฤติกรรมการใช้ไม้เท้าของผู้สูงอายุในบ้านตามรายการต่อไปนี้
- สังเกตว่าถือไม้เท้าด้วยมือข้างตรงข้ามกับขาที่อ่อนแรงหรือไม่
- ตรวจสอบว่าเมื่อยืนตัวตรง ปลายไม้เท้าอยู่ระดับข้อมือพอดีหรือไม่
- พลิกดูปลายยางไม้เท้าว่ายังมีดอกยางชัดเจนหรือเรียบเสมอผิวแล้ว
- สอบถามว่าใช้ไม้เท้าเฉพาะนอกบ้านหรือใช้ในบ้านด้วย
แก้ไขและฝึกใช้ใหม่หากพบข้อผิดพลาด
หากพบว่าถือผิดข้างหรือความสูงไม่พอดี ควรปรึกษานักกายภาพบำบัดเพื่อปรับแก้และฝึกเทคนิคการเดินใหม่ ไม่ควรปล่อยให้ใช้ผิดวิธีต่อไปเพียงเพราะคุ้นชินมานาน
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าถือไม้เท้าด้วยมือข้างเดียวกับขาที่อ่อนแรงหรือเจ็บ
- อย่าซื้อไม้เท้าตามส่วนสูงเฉลี่ยโดยไม่ปรับให้พอดีกับตัวผู้ใช้งาน
- อย่าปล่อยให้ปลายยางไม้เท้าที่สึกเรียบเสมอผิวใช้งานต่อไป
- อย่าใช้ไม้เท้าเฉพาะนอกบ้านแล้วละเลยการใช้ในบ้าน
- อย่าคิดว่าไม้เท้าแบบใดก็ใช้แทนกันได้โดยไม่ประเมินสภาพร่างกาย
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- หากพบว่าผู้สูงอายุใช้ไม้เท้าผิดข้างหรือผิดความสูงมานาน ควรปรึกษานักกายภาพบำบัดเพื่อฝึกเทคนิคการเดินใหม่ให้ถูกต้อง
- หากใช้ไม้เท้าถูกวิธีแล้วแต่ยังเกือบล้มซ้ำ ควรพบแพทย์เพื่อประเมินว่าอาจต้องเปลี่ยนไปใช้อุปกรณ์ช่วยเดินแบบอื่นหรือไม่
เช็กลิสต์สรุป
- ตรวจสอบว่าถือไม้เท้าถูกข้างตามหลักการทรงตัว
- วัดและปรับความสูงไม้เท้าให้พอดีกับสรีระจริง
- เปลี่ยนปลายยางไม้เท้าที่เริ่มสึกทันที
- ใช้ไม้เท้าทั้งในบ้านและนอกบ้านอย่างสม่ำเสมอ
- ปรึกษานักกายภาพบำบัดหากพบข้อผิดพลาดในการใช้งาน
คำถามที่พบบ่อย
ถือไม้เท้าข้างเดียวกับขาที่เจ็บได้หรือไม่ ถ้าถนัดข้างนั้นมากกว่า
ไม่ควรทำ แม้จะรู้สึกถนัดมือข้างนั้นมากกว่า เพราะหลักการทรงตัวด้วยไม้เท้ากำหนดให้ถือด้วยมือข้างตรงข้ามกับขาที่อ่อนแรงเสมอ การถือผิดข้างจะทำให้ไม้เท้าไม่ได้ช่วยกระจายน้ำหนักอย่างที่ควรจะเป็น และอาจทำให้ขาข้างที่อ่อนแรงรับน้ำหนักมากเกินไปจนเสียหลัก
ไม้เท้าที่ใช้มานานหลายปีโดยไม่เคยเปลี่ยนปลายยางอันตรายจริงหรือไม่
อันตรายจริง เพราะปลายยางที่สึกจนดอกยางเรียบเสมอผิวจะสูญเสียแรงเสียดทานกับพื้นไปมาก ทำให้ไม้เท้าลื่นไถลได้ง่ายขึ้นโดยเฉพาะบนพื้นเปียกหรือพื้นเรียบมันวาว ซึ่งอาจทำให้ผู้ใช้ไม้เท้าล้มได้ทั้งที่กำลังใช้อุปกรณ์ป้องกันอยู่
ถ้าผู้สูงอายุใช้ไม้เท้านอกบ้านเป็นประจำแต่ไม่ใช้ในบ้าน ถือว่าผิดหรือไม่
ถือเป็นความเสี่ยงที่ควรแก้ไข เพราะอุบัติเหตุหกล้มจำนวนมากเกิดขึ้นภายในบ้าน ไม่ใช่แค่นอกบ้าน หากผู้สูงอายุมีปัญหาทรงตัวมากพอที่ต้องใช้ไม้เท้าข้างนอก ก็มีแนวโน้มต้องการความช่วยเหลือด้านการทรงตัวในบ้านเช่นกัน โดยเฉพาะตอนลุกจากเตียงหรือเดินตอนกลางคืน
แหล่งข้อมูล
- Falls — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-07-25)
- สิทธิหลักประกันสุขภาพและอุปกรณ์เครื่องช่วยความพิการ — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-07-25)
- แนวทางการดูแลผู้สูงอายุ — กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-07-26)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกและใช้ไม้เท้าให้ถูกวิธี เพื่อให้เป็นตัวช่วยไม่ใช่ตัวเสี่ยง
อธิบายวิธีเลือกไม้เท้าให้เหมาะกับสภาพร่างกาย การปรับความสูงที่ถูกต้อง และเทคนิคการเดินที่ช่วยให้ไม้เท้าทำหน้าที่ป้องกันการหกล้มได้จริง

ติดราวจับแล้วแต่ยังไม่ปลอดภัยจริง สาเหตุมาจากอะไรบ้าง
รวมข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อครอบครัวติดตั้งราวจับให้ผู้สูงอายุ ตั้งแต่การยึดผิดจุดไปจนถึงการเลือกติดตั้งเพียงด้านเดียว

เช็กลิสต์เตรียมบ้านให้ปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุ
แนวทางตรวจสอบจุดเสี่ยงในบ้านทีละห้อง พร้อมวิธีปรับแก้ง่าย ๆ เพื่อลดโอกาสหกล้มและอุบัติเหตุของผู้สูงอายุ