เลนส์ตาที่ขุ่นกระเจิงแสงที่เข้าตา ทำให้เห็นแสงฟุ้งเป็นวงรอบหลอดไฟ แสบตาเมื่อมองหลอดเปลือย และมองหนังสือเงาสะท้อนไม่ชัด NIA ระบุว่าอาการของต้อกระจกรวมถึงการมองเห็นเบลอ สีซีดลง และไวต่อแสงจ้า รวมทั้งเห็นรัศมีรอบดวงไฟ

ความย้อนแย้งคือผู้สูงอายุต้องการแสงมากขึ้นเพื่ออ่านหนังสือเพราะรูม่านตาเล็กลงตามวัยและเลนส์ขุ่นลดแสงที่ผ่านเข้า แต่แสงที่แรงและตรงกลับทำให้ฟุ้งมากขึ้น จึงต้องหาแสงที่พอเพียงและนุ่ม การเร่งให้สว่างจ้าขึ้นไม่ใช่ทางออก

อีกประเด็นคือสายตายาวตามวัยที่มักมาพร้อมกัน ทำให้ท่านต้องใช้แว่นอ่านหนังสือ และแว่นที่เลนส์เป็นรอยหรือมีคราบจะกระเจิงแสงเพิ่ม ควรเช็ดแว่นก่อนสรุปว่าแสงโคมไม่ดี

แสงนุ่มคือแสงที่ไม่เห็นเม็ดหลอดชัด ๆ เมื่อมองเข้าไป โคมที่มีฝาครอบสีขุ่นหรือเพดานสะท้อนแสงจะกระจายแสงดีกว่าหลอดเปลือย ลองมองโคมจากระยะที่ท่านนั่ง ถ้าเห็นจุดสว่างแสบตาแสดงว่ายังไม่นุ่มพอ

การหรี่ความสว่างช่วยให้ท่านปรับตามช่วงเวลา กลางวันที่แสงธรรมชาติมาช่วย กับกลางคืนที่ห้องมืดต้องการแสงต่างกัน โคมที่หรี่ได้แบบต่อเนื่องใช้งานง่ายกว่าแบบกดสวิตช์ทีละขั้น เพราะท่านปรับละเอียดได้ตามสบายตา

โหมดแสงสีอุ่นมักเรียกกันว่าสีเหลืองอมส้ม ส่วนโหมดสีขาวเย็นมีความรู้สึกสว่างจ้า ผู้สูงอายุที่แพ้แสงจ้ามักสบายกับแสงอุ่นมากกว่า แต่บางคนอ่านตัวเล็กชัดกับแสงขาวกลางมากกว่า จึงควรให้ท่านลองทั้งสองโหมดแล้วเลือกเอง ไม่มีตัวเลขเดียวที่เหมาะกับทุกคน

วางโคมด้านข้างของท่านฝั่งตรงข้ามกับมือที่ใช้เขียน เพื่อไม่ให้เงามือบังตัวหนังสือ และต่ำกว่าระดับสายตา ให้ขอบหน้าจอโคมบังหลอดจากสายตา ถ้าท่านเห็นหลอดไฟโดยตรงเมื่อเงยหน้า แสดงว่าต้องปรับโคมลงหรือหมุนออก

ระวังหนังสือหน้ามันที่สะท้อนแสง เอียงหนังสือหรือโคมเล็กน้อยเพื่อลดแสงสะท้อน หน้ากระดาษด้านเงาเป็นต้นเหตุให้แสบตาได้มากกว่าตัวโคมเอง ถ้าเป็นไปได้ให้ใช้หนังสือหรือพิมพ์เอกสารบนกระดาษด้าน

ลองให้ท่านถือหนังสือในมุมเดิมแล้วขยับศีรษะเล็กน้อยไปมา ถ้าเงาสะท้อนวิ่งตามเมื่อขยับ แสดงว่าแสงสะท้อนมาจากโคมเอง ให้ขยับโคมออกด้านข้างอีกหน่อย ถ้าเงาสะท้อนอยู่นิ่งตรงจุดเดิมบนหน้ากระดาษ แสดงว่ามาจากหน้าต่างหรือหลอดไฟเพดาน ให้ปิดม่านหรือหมุนเก้าอี้ ผู้สูงอายุที่ต้องจ้องตัวหนังสือนานจะเมื่อยตา ควรพักสายตาทุกครึ่งชั่วโมงด้วยการมองไกลออกไปนอกหน้าต่างสักครู่

ในห้องที่มืดทั้งห้อง การเปิดแต่โคมอ่านหนังสือเพียงดวงเดียวทำให้ตาเมื่อยเพราะความต่างระหว่างหน้ากระดาษที่สว่างกับพื้นที่มืดรอบตัว ควรเปิดไฟห้องอ่อน ๆ ไว้ด้วยเพื่อลดความต่าง

โคมไฟช่วยให้ท่านอ่านหนังสือสบายขึ้นในช่วงที่ต้อกระจกยังไม่ถึงเวลาผ่าตัด หรือระหว่างรอคิว แต่ไม่ชะลอการขุ่นของเลนส์ การตัดสินใจผ่าตัดขึ้นกับว่าสายตาที่ลดลงกระทบกิจวัตรประจำวันเพียงใด เช่น อ่านป้ายยา ขับรถ หรือเดินขั้นบันได และตัดสินร่วมกับจักษุแพทย์

สิทธิการรักษาต้อกระจกในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและสิทธิอื่นต่างกันไปตามสถานพยาบาลและคิว ควรสอบถามโรงพยาบาลที่ท่านลงทะเบียนสิทธิไว้หรือโทรสายด่วน สปสช. เพื่อตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุด ไม่ควรเดาจากข้อมูลเก่า

ถ้ามีนัดผ่าตัดแล้ว ให้ถามแพทย์ว่าหลังผ่าตัดต้องใช้แว่นอ่านหนังสือหรือไม่ และกำลังแว่นที่เหมาะสมต้องรอวัดภายหลังผ่าตัดตามที่แพทย์นัด