สูงวัยไทย
เครื่องช่วยฟังผู้สูงอายุ เลือกแบบทัดหลังหู ใส่ในช่องหู หรือชนิดชาร์จไฟ
พิมพ์เมื่อ 15 กันยายน 2026
เครื่องช่วยฟังผู้สูงอายุ เลือกแบบทัดหลังหู ใส่ในช่องหู หรือชนิดชาร์จไฟ
เครื่องช่วยฟังมีหลายรูปแบบและหลายฟังก์ชัน บทนี้เปรียบเทียบแบบทัดหลังหู ใส่ในช่องหู ชนิดใช้ถ่านกับชนิดชาร์จไฟ พร้อมจุดที่ควรถามนักโสตสัมผัสวิทยาก่อนตัดสินใจซื้อ
เผยแพร่เมื่อ 1 กันยายน 2026

รูปภาพโดย Anna Shvets / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- เครื่องช่วยฟังชนิดทัดหลังหู (BTE) มีขนาดใหญ่กว่า ปรับตั้งง่ายและทนทาน เหมาะกับผู้สูงอายุที่มือสั่นหรือหยิบจับอุปกรณ์ชิ้นเล็กลำบาก
- ชนิดใส่ในช่องหู (ITE) หรือใส่ในรูหู (ITC) มีขนาดเล็กกว่า มองเห็นไม่ชัดจากภายนอก แต่หยิบจับและเปลี่ยนถ่านยากกว่าสำหรับคนมือสั่น
- ชนิดชาร์จไฟสะดวกกว่าสำหรับผู้ที่เปลี่ยนถ่านเองลำบาก แต่ต้องมั่นใจว่าจำชาร์จทุกคืนได้สม่ำเสมอ ส่วนชนิดใช้ถ่านต้องมีคนช่วยเปลี่ยนถ่านเป็นระยะ
- ไม่ว่าจะเลือกแบบไหน ควรตรวจการได้ยินและปรึกษานักโสตสัมผัสวิทยาก่อนซื้อเสมอ ไม่ควรซื้อเครื่องขยายเสียงทั่วไปมาใช้แทนเครื่องช่วยฟังที่ปรับตามระดับการสูญเสียการได้ยินจริง
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้สูงอายุที่ตรวจพบว่าต้องใช้เครื่องช่วยฟังแล้ว และกำลังตัดสินใจว่าจะเลือกชนิดไหน
- เหมาะกับผู้ดูแลที่ต้องช่วยเลือกเครื่องช่วยฟังให้เหมาะกับความคล่องแคล่วของมือและไลฟ์สไตล์ของผู้สูงอายุ
- เหมาะเป็นพิเศษกับผู้ที่มีปัญหามือสั่นหรือมีภาวะเปราะบางที่ทำให้หยิบจับอุปกรณ์ชิ้นเล็กลำบาก
- ไม่ใช่บทความสำหรับตรวจการได้ยิน ซึ่งมีบทความแยกต่างหากสำหรับการตัดสินใจว่าควรตรวจการได้ยินที่ไหนก่อน
สิ่งที่ควรรู้
ชนิดทัดหลังหู (BTE) เหมาะกับใคร
เครื่องช่วยฟังชนิดทัดหลังหูมีตัวเครื่องอยู่ด้านหลังใบหู ต่อสายเข้าช่องหูด้วยพลาสติกใส เหมาะกับผู้ที่มีการสูญเสียการได้ยินตั้งแต่ระดับปานกลางถึงรุนแรง และเหมาะกับผู้ที่มือสั่นหรือมีปัญหาการหยิบจับ เพราะปุ่มควบคุมมีขนาดใหญ่กว่าชนิดอื่น
- ปรับระดับเสียงและปุ่มควบคุมง่ายกว่าสำหรับมือที่ไม่คล่องแคล่ว
- ทนทาน บำรุงรักษาง่าย
- มองเห็นได้จากภายนอกชัดเจนกว่าชนิดใส่ในช่องหู
ชนิดใส่ในช่องหู (ITE/ITC) เหมาะกับใคร
เครื่องช่วยฟังชนิดนี้มีขนาดเล็กและใส่พอดีในช่องหู มองเห็นได้ยากจากภายนอก เหมาะกับผู้ที่มีการสูญเสียการได้ยินระดับเล็กน้อยถึงปานกลางและต้องการความสวยงามหรือความสะดวกในการสวมใส่ แต่ปุ่มควบคุมมีขนาดเล็ก อาจไม่เหมาะกับผู้ที่มือสั่นมากหรือมีภาวะเปราะบางที่กระทบความคล่องแคล่วของนิ้วมือ
ชนิดใช้ถ่านกับชนิดชาร์จไฟ
เครื่องช่วยฟังชนิดใช้ถ่านต้องเปลี่ยนถ่านเป็นระยะ ซึ่งเป็นชิ้นส่วนขนาดเล็กที่ผู้สูงอายุบางคนหยิบจับลำบาก จำเป็นต้องมีคนช่วยเปลี่ยนถ่านให้เป็นประจำ
ชนิดชาร์จไฟสะดวกกว่าเพราะไม่ต้องเปลี่ยนถ่าน เพียงวางบนแท่นชาร์จก่อนนอน แต่ต้องมั่นใจว่าผู้สูงอายุหรือผู้ดูแลจำชาร์จได้สม่ำเสมอทุกคืน ไม่เช่นนั้นอาจไม่มีเสียงใช้ในเช้าวันถัดไป
- ชนิดใช้ถ่าน - ต้องมีคนช่วยเปลี่ยนถ่านเป็นระยะ
- ชนิดชาร์จไฟ - สะดวกกว่าแต่ต้องชาร์จสม่ำเสมอทุกคืน
ทำไมต้องปรึกษานักโสตสัมผัสวิทยาก่อนซื้อ
เครื่องช่วยฟังที่ดีต้องปรับตั้งค่าให้ตรงกับระดับและรูปแบบการสูญเสียการได้ยินของแต่ละคน ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละความถี่เสียง การซื้อเครื่องขยายเสียงทั่วไปที่ขายตามท้องตลาดโดยไม่ผ่านการปรับตั้งเฉพาะบุคคล อาจขยายเสียงผิดความถี่จนไม่ช่วยให้ฟังชัดขึ้นหรือทำให้รู้สึกไม่สบายหู
ระยะเวลาปรับตัวและงบประมาณที่ควรเผื่อไว้
การใส่เครื่องช่วยฟังครั้งแรกต้องใช้เวลาปรับตัวหลายสัปดาห์ เพราะสมองต้องเรียนรู้ใหม่ที่จะแยกแยะเสียงพูดออกจากเสียงรบกวนรอบข้าง ผู้สูงอายุบางคนอาจรู้สึกว่าเสียงตัวเองดังผิดปกติในช่วงแรก ซึ่งมักดีขึ้นเมื่อใช้ต่อเนื่อง
ด้านงบประมาณ ควรสอบถามราคาทั้งค่าตัวเครื่อง ค่าปรับตั้ง และค่าบำรุงรักษาในระยะยาว รวมถึงระยะเวลารับประกันและบริการหลังการขาย เพื่อเปรียบเทียบความคุ้มค่าระหว่างร้านหรือหน่วยบริการต่างๆ ก่อนตัดสินใจ

รูปภาพโดย Pavel Danilyuk / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นที่ 1 ตรวจการได้ยินให้แน่ใจก่อน
ตรวจการได้ยินกับนักโสตสัมผัสวิทยาหรือแพทย์หูคอจมูกก่อนเสมอ เพื่อทราบระดับและรูปแบบการสูญเสียการได้ยิน ซึ่งเป็นข้อมูลจำเป็นสำหรับปรับตั้งเครื่องช่วยฟังให้เหมาะสม
ขั้นที่ 2 ประเมินความคล่องแคล่วของมือ
พิจารณาว่าผู้สูงอายุหยิบจับอุปกรณ์ชิ้นเล็กได้คล่องแคล่วแค่ไหน หากมือสั่นหรือมีภาวะเปราะบางที่กระทบการหยิบจับ ควรเลือกชนิดทัดหลังหูที่ปุ่มควบคุมใหญ่กว่า
ขั้นที่ 3 พิจารณาความสม่ำเสมอในการดูแล
ถ้ามีผู้ดูแลที่ช่วยเปลี่ยนถ่านหรือชาร์จอุปกรณ์ได้สม่ำเสมอ ทั้งสองแบบเป็นไปได้ แต่ถ้าผู้สูงอายุอยู่คนเดียวเป็นส่วนใหญ่ ควรเลือกแบบที่ดูแลง่ายที่สุดสำหรับตัวเอง
ขั้นที่ 4 ทดลองใช้และนัดปรับตั้งซ้ำ
หลังได้รับเครื่องช่วยฟัง ควรทดลองใช้ในสถานการณ์จริง เช่น คุยในบ้านและที่มีเสียงรบกวน แล้วกลับไปนัดปรับตั้งค่าเพิ่มเติมกับนักโสตสัมผัสวิทยาตามความรู้สึกจริงของผู้ใช้
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าซื้อเครื่องขยายเสียงทั่วไปที่ไม่ผ่านการตรวจและปรับตั้งเฉพาะบุคคลมาใช้แทนเครื่องช่วยฟัง
- อย่าเลือกชนิดใส่ในช่องหูให้ผู้ที่มือสั่นมากโดยไม่ทดลองหยิบจับจริงก่อน
- อย่าลืมชาร์จเครื่องช่วยฟังชนิดชาร์จไฟจนแบตหมดกะทันหันในตอนเช้า ควรตั้งเตือนให้ชาร์จเป็นกิจวัตรประจำวันทุกคืน
- อย่าใช้เครื่องช่วยฟังต่อแม้จะรู้สึกเจ็บหรือระคายเคืองในช่องหูนานเกินสองสามวัน โดยไม่กลับไปปรึกษาผู้ปรับตั้ง
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที หากมีอาการเวียนศีรษะรุนแรงหรือหน้าเบี้ยวร่วมกับปัญหาการได้ยินกะทันหัน
- กลับไปพบนักโสตสัมผัสวิทยา หากใส่เครื่องช่วยฟังแล้วยังฟังไม่ชัดในสถานการณ์จริงหรือรู้สึกเจ็บในช่องหู
- ปรึกษาแพทย์หูคอจมูก หากมีอาการปวดหูหรือมีน้ำไหลออกจากหูขณะใช้เครื่องช่วยฟัง
- นัดตรวจการได้ยินซ้ำตามที่แพทย์แนะนำ เพื่อประเมินว่าต้องปรับตั้งเครื่องช่วยฟังเพิ่มเติมหรือไม่
เช็กลิสต์สรุป
- ตรวจการได้ยินกับนักโสตสัมผัสวิทยาก่อนเลือกซื้อเครื่องช่วยฟัง
- ประเมินความคล่องแคล่วของมือก่อนเลือกชนิดใส่ในช่องหูหรือทัดหลังหู
- พิจารณาว่ามีคนช่วยเปลี่ยนถ่านหรือชาร์จอุปกรณ์ได้สม่ำเสมอหรือไม่
- ทดลองใช้เครื่องช่วยฟังในสถานการณ์จริงก่อนตัดสินใจซื้อ
- สอบถามสิทธิอุปกรณ์เครื่องช่วยความพิการทางการได้ยินที่อาจใช้ได้
- นัดปรับตั้งค่าเครื่องช่วยฟังซ้ำหลังใช้งานจริงไปสักระยะ
คำถามที่พบบ่อย
เครื่องช่วยฟังชนิดไหนเหมาะกับผู้ที่มือสั่น
ชนิดทัดหลังหู (BTE) เหมาะกว่าเพราะมีปุ่มควบคุมและตัวเครื่องขนาดใหญ่กว่า หยิบจับและปรับระดับเสียงง่ายกว่าชนิดใส่ในช่องหูซึ่งมีชิ้นส่วนขนาดเล็ก
ซื้อเครื่องขยายเสียงทั่วไปมาใช้แทนเครื่องช่วยฟังได้ไหม
ไม่แนะนำ เครื่องขยายเสียงทั่วไปที่ไม่ผ่านการตรวจและปรับตั้งเฉพาะบุคคลอาจขยายเสียงผิดความถี่จากที่ผู้ใช้สูญเสียการได้ยินจริง ทำให้ไม่ช่วยให้ฟังชัดขึ้นหรืออาจรู้สึกไม่สบายหู ควรตรวจการได้ยินและปรึกษานักโสตสัมผัสวิทยาก่อนเสมอ
เครื่องช่วยฟังชนิดชาร์จไฟดีกว่าชนิดใช้ถ่านไหม
ขึ้นกับความสม่ำเสมอในการดูแล ชนิดชาร์จไฟสะดวกกว่าถ้าจำชาร์จได้ทุกคืน แต่ถ้าลืมชาร์จอาจไม่มีเสียงใช้ในตอนเช้า ส่วนชนิดใช้ถ่านต้องมีคนช่วยเปลี่ยนถ่านเป็นระยะแต่ไม่ต้องกังวลเรื่องแบตหมดกะทันหัน
ใส่เครื่องช่วยฟังแล้วเจ็บหูควรทำอย่างไร
หากรู้สึกเจ็บหรือระคายเคืองในช่องหูนานเกินสองสามวัน ควรกลับไปปรึกษาผู้ปรับตั้งเครื่องช่วยฟังเพื่อตรวจสอบขนาดและการสวมใส่ ไม่ควรฝืนใช้ต่อเพราะอาจทำให้ผิวช่องหูอักเสบ
มีสิทธิรัฐช่วยค่าเครื่องช่วยฟังไหม
มีสิทธิอุปกรณ์เครื่องช่วยความพิการทางการได้ยินสำหรับผู้ที่ผ่านเกณฑ์ตามระบบของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ควรสอบถามรายละเอียดคุณสมบัติและเอกสารที่ต้องใช้กับหน่วยบริการตามสิทธิของตนเองโดยตรง
ใส่เครื่องช่วยฟังแล้วต้องใช้เวลาปรับตัวนานแค่ไหน
โดยทั่วไปใช้เวลาหลายสัปดาห์ เพราะสมองต้องเรียนรู้ใหม่ที่จะแยกแยะเสียงพูดออกจากเสียงรบกวนรอบข้าง ในช่วงแรกอาจรู้สึกว่าเสียงตัวเองหรือเสียงแวดล้อมดังผิดปกติ ซึ่งมักดีขึ้นเมื่อใช้ต่อเนื่องและกลับไปปรับตั้งค่าเพิ่มเติมกับนักโสตสัมผัสวิทยาตามความรู้สึกจริง
ควรเผื่องบประมาณอะไรบ้างนอกจากค่าตัวเครื่อง และเครื่องขยายเสียงราคาถูกใช้แทนได้ไหม
ควรสอบถามค่าปรับตั้งเครื่อง ค่าบำรุงรักษาในระยะยาว ค่าถ่านหรือค่าไฟฟ้าสำหรับชาร์จ รวมถึงระยะเวลารับประกันและบริการหลังการขาย เพื่อเปรียบเทียบความคุ้มค่าระหว่างร้านหรือหน่วยบริการต่างๆ ก่อนตัดสินใจซื้อ ส่วนเครื่องขยายเสียงราคาถูกที่ขายทั่วไปไม่แนะนำให้ใช้แทนเครื่องช่วยฟังที่ตรวจกับนักโสตสัมผัสวิทยา เพราะเครื่องขยายเสียงทั่วไปเพียงเพิ่มความดังทุกความถี่เท่ากัน ขณะที่เครื่องช่วยฟังที่ปรับตั้งค่าตามผลตรวจการได้ยินจะปรับความดังเฉพาะช่วงความถี่ที่บกพร่อง ทำให้ได้ยินเสียงพูดชัดขึ้นโดยไม่ดังเกินไปในความถี่ที่ยังปกติ ซึ่งส่งผลต่อความสบายในการใช้งานระยะยาวมากกว่าการประหยัดเงินในระยะสั้น
สรุป
- เครื่องช่วยฟังชนิดทัดหลังหูเหมาะกับผู้ที่มือสั่นหรือหยิบจับอุปกรณ์ชิ้นเล็กลำบาก
- ชนิดใส่ในช่องหูมีขนาดเล็กและมองเห็นไม่ชัดจากภายนอก แต่ต้องมีความคล่องแคล่วของมือมากกว่า
- ชนิดชาร์จไฟสะดวกกว่าถ้าจำชาร์จได้สม่ำเสมอ ส่วนชนิดใช้ถ่านต้องมีคนช่วยเปลี่ยนถ่านเป็นระยะ
- การตรวจการได้ยินและปรึกษานักโสตสัมผัสวิทยาก่อนซื้อเป็นขั้นตอนสำคัญที่สุดไม่ว่าจะเลือกชนิดไหน
แหล่งข้อมูล
- แนวทางการดูแลผู้สูงอายุที่มีปัญหาการได้ยิน — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-09-01)
- สิทธิอุปกรณ์เครื่องช่วยความพิการทางการได้ยิน — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-09-01)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกและใช้เครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุ เริ่มตรงไหนก่อนถึงจะไม่เสียเงินเปล่า
แนวทางเลือกเครื่องช่วยฟังสำหรับผู้สูงอายุ ตั้งแต่การตรวจการได้ยินก่อนซื้อ วิธีเลือกชนิดที่เหมาะกับชีวิตประจำวัน ไปจนถึงการฝึกใช้และดูแลรักษาให้คุ้มค่าจริง

เช็กลิสต์ดูแลเครื่องช่วยฟังผู้สูงอายุ เช็กอะไรบ้างในแต่ละวันและแต่ละสัปดาห์
เช็กลิสต์ดูแลเครื่องช่วยฟังของผู้สูงอายุ แยกรายการที่ต้องเช็กทุกวัน ทุกสัปดาห์ และก่อนออกเดินทางไกล เพื่อให้เครื่องใช้งานได้ต่อเนื่องและปลอดภัย

7 ความผิดพลาดที่ทำให้เครื่องช่วยฟังของผู้สูงอายุในบ้านใช้ไม่ได้ผลจริง
ครอบครัวจำนวนมากซื้อเครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุแล้วสุดท้ายถูกเก็บในลิ้นชัก บทความนี้รวมความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดและวิธีแก้ไขแต่ละจุดอย่างเป็นรูปธรรม