สูงวัยไทย
โทรศัพท์เสียงไม่ได้ยิน ปรับอย่างไรให้ผู้สูงอายุรับสายและคุยได้จริง
พิมพ์เมื่อ 5 สิงหาคม 2026
โทรศัพท์เสียงไม่ได้ยิน ปรับอย่างไรให้ผู้สูงอายุรับสายและคุยได้จริง
แนวทางปรับเสียงเรียกเข้า เสียงสนทนา และเลือกอุปกรณ์เสริมโทรศัพท์ให้เหมาะกับผู้สูงอายุที่หูเริ่มไม่ไว รวมถึงวิธีแยกปัญหาการได้ยินออกจากปัญหาสัญญาณหรือเครื่องเสีย
ตรวจสอบล่าสุด 5 สิงหาคม 2026

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ถ้าผู้สูงอายุเริ่มไม่ได้ยินเสียงเรียกเข้าหรือฟังเสียงคู่สายไม่ชัด ให้ตรวจก่อนว่าเป็นปัญหาการได้ยินจริงหรือเป็นเรื่องระดับเสียงเครื่อง สัญญาณ หรือการตั้งค่าที่ปรับได้ทันทีโดยไม่ต้องรอพบแพทย์
- โทรศัพท์ส่วนใหญ่ปรับได้ทั้งระดับเสียงเรียกเข้า ความสั่น ไฟกะพริบ และการเพิ่มระดับเสียงสนทนาระหว่างคุย การรู้จุดปรับเหล่านี้ช่วยได้มากโดยไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เพิ่ม
- อุปกรณ์เสริมอย่างลำโพงบลูทูธหรือหูฟังไร้สายอาจช่วยได้ในบางกรณี แต่ต้องเลือกให้ตรงกับปัญหาจริง ไม่ใช่ซื้อทุกอย่างมาลองแบบสุ่ม
- หากผู้สูงอายุใส่เครื่องช่วยฟังอยู่แล้วแต่ยังฟังโทรศัพท์ไม่ชัด ควรตรวจสอบว่าเครื่องช่วยฟังรุ่นนั้นเชื่อมต่อกับโทรศัพท์ได้หรือไม่ เพราะบางรุ่นออกแบบมาให้ใช้ร่วมกับโทรศัพท์ได้ดีกว่ารุ่นอื่น
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับครอบครัวที่สังเกตว่าผู้สูงอายุไม่รับสายเพราะไม่ได้ยินเสียงเรียกเข้า หรือคุยโทรศัพท์แล้วต้องขอให้พูดซ้ำบ่อย
- เหมาะกับผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวและต้องพึ่งโทรศัพท์เป็นช่องทางหลักในการติดต่อขอความช่วยเหลือ
- ไม่เหมาะกับกรณีที่ปัญหาคือเครือข่ายสัญญาณโทรศัพท์ไม่ดีในพื้นที่ ซึ่งต้องแก้ที่ผู้ให้บริการเครือข่ายแทน
- ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับกรณีหูอื้อกะทันหันหรือปวดหูรุนแรง ซึ่งควรพบแพทย์ก่อนปรับแต่งอุปกรณ์ใดๆ
สิ่งที่ควรรู้
แยกปัญหาการได้ยินออกจากปัญหาเครื่องหรือสัญญาณก่อนแก้ผิดจุด
หลายครอบครัวรีบสรุปว่าผู้สูงอายุหูไม่ดีทันทีที่เห็นว่าไม่รับสาย ทั้งที่บางครั้งสาเหตุคือระดับเสียงเรียกเข้าถูกปรับเบาลงโดยไม่ตั้งใจ โทรศัพท์อยู่ในโหมดปิดเสียง หรือวางไว้ในกระเป๋าจนไม่ได้ยิน วิธีตรวจง่ายๆ คือลองโทรเข้าขณะอยู่ใกล้ๆ แล้วสังเกตว่าผู้สูงอายุได้ยินเสียงเรียกเข้าหรือไม่ ถ้าได้ยินแต่ฟังเสียงคู่สายไม่ชัดเวลาคุย น่าจะเป็นปัญหาการได้ยินความถี่เสียงพูดมากกว่าปัญหาความดัง
ถ้าไม่ได้ยินแม้อยู่ใกล้เครื่องและระดับเสียงเปิดดังสุดแล้ว ควรพิจารณาว่าเป็นสัญญาณของการได้ยินเสื่อมตามวัย หรือ presbycusis ที่ต้องได้รับการตรวจประเมินจริงจัง ไม่ใช่แค่ปัญหาการตั้งค่าโทรศัพท์อีกต่อไป ภาวะนี้มักทำให้ฟังเสียงความถี่สูงอย่างพยัญชนะไม่ชัด จึงได้ยินว่ามีเสียงคุยแต่จับใจความคำพูดไม่ออก
การตั้งค่าโทรศัพท์ที่ช่วยได้ทันทีโดยไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เพิ่ม
โทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่ส่วนใหญ่มีเมนูการเข้าถึงสำหรับผู้มีปัญหาการได้ยิน เช่น การเพิ่มระดับเสียงสนทนาระหว่างคุยสายแยกจากเสียงเรียกเข้า การเปิดไฟกะพริบเมื่อมีสายเรียกเข้าเพื่อช่วยผู้ที่ได้ยินเบา และการเปิดความสั่นแรงขึ้นเมื่อวางโทรศัพท์ไว้ในกระเป๋าเสื้อ
สำหรับโทรศัพท์บ้านแบบมีสาย มีรุ่นที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุที่มีปุ่มขยายเสียงคู่สายแยกต่างหาก และมีไฟกะพริบแทนเสียงเรียกเข้าสำหรับผู้ที่ได้ยินน้อยมาก ควรเลือกให้ตรงกับระดับการได้ยินจริงของผู้ใช้ ไม่ใช่ซื้อรุ่นแพงที่สุดโดยไม่ได้ทดลองใช้ก่อน
การปรับเสียงระบบให้ดังเกินไปโดยไม่จำเป็นอาจทำให้เสียงแตกพร่าจนฟังยากกว่าเดิม จึงควรปรับทีละขั้นและให้ผู้สูงอายุลองฟังจริงแทนการเดาว่าดังพอหรือยัง
อุปกรณ์เสริมที่ช่วยได้จริงและข้อจำกัดของแต่ละแบบ
ลำโพงบลูทูธแบบตั้งโต๊ะช่วยให้เสียงกระจายกว้างขึ้นและฟังง่ายกว่าถือโทรศัพท์แนบหู เหมาะกับผู้ที่อยู่บ้านเป็นหลักและไม่ต้องพกโทรศัพท์ติดตัวตลอดเวลา แต่ต้องชาร์จแบตเตอรี่และจับคู่บลูทูธซึ่งอาจยุ่งยากสำหรับบางคน
หูฟังไร้สายที่เชื่อมกับเครื่องช่วยฟังโดยตรงเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ใส่เครื่องช่วยฟังอยู่แล้ว เพราะเสียงจะส่งตรงเข้าเครื่องช่วยฟังโดยไม่ผ่านลำโพงโทรศัพท์ ทำให้ชัดขึ้นมากในหลายกรณี แต่ไม่ใช่เครื่องช่วยฟังทุกรุ่นรองรับฟังก์ชันนี้ จึงควรตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญที่ขายเครื่องช่วยฟังก่อนซื้อเพิ่ม
อุปกรณ์ขยายเสียงหูฟังแบบเสียบสายที่ขายทั่วไปราคาถูก อาจช่วยได้ในระดับหนึ่งแต่ไม่ได้ปรับตามความถี่เสียงที่หายไปเฉพาะบุคคล จึงเหมาะกับการใช้ชั่วคราวมากกว่าเป็นทางแก้ปัญหาระยะยาว
- ลำโพงบลูทูธตั้งโต๊ะสำหรับผู้ที่อยู่บ้านเป็นหลัก
- หูฟังเชื่อมต่อเครื่องช่วยฟังโดยตรงสำหรับผู้ที่ใส่เครื่องช่วยฟังอยู่แล้ว
- โทรศัพท์บ้านรุ่นขยายเสียงคู่สายพร้อมไฟกะพริบ

รูปภาพโดย Nicola Barts / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นตอนตรวจสอบก่อนตัดสินใจซื้ออุปกรณ์ใดๆ
ทดลองโทรเข้าขณะอยู่ใกล้ผู้สูงอายุเพื่อดูว่าได้ยินเสียงเรียกเข้าหรือไม่ แล้วลองคุยสายจริงเพื่อดูว่าฟังเสียงคู่สายชัดแค่ไหน จดบันทึกไว้ว่าปัญหาอยู่ที่ขั้นตอนไหน เสียงเรียกเข้า เสียงสนทนา หรือทั้งสองอย่าง
ตรวจสอบการตั้งค่าโทรศัพท์ที่มีอยู่แล้วก่อน เช่น ระดับเสียง โหมดปิดเสียง และเมนูการเข้าถึงสำหรับผู้มีปัญหาการได้ยิน ก่อนตัดสินใจซื้ออุปกรณ์เสริมเพิ่มเติม
- ทดลองโทรเข้าและสังเกตว่าได้ยินเสียงเรียกเข้าหรือไม่
- ทดลองคุยสายจริงเพื่อดูว่าฟังเสียงคู่สายชัดแค่ไหน
- ตรวจสอบเมนูการเข้าถึงในโทรศัพท์ก่อนซื้ออุปกรณ์เพิ่ม
ขั้นตอนปรับตั้งค่าโทรศัพท์ให้เหมาะกับผู้สูงอายุ
เปิดเมนูการเข้าถึงในโทรศัพท์และเพิ่มระดับเสียงสนทนา เปิดไฟกะพริบเมื่อมีสายเรียกเข้า และเพิ่มความสั่นให้แรงขึ้นถ้าผู้สูงอายุมักพกโทรศัพท์ในกระเป๋าเสื้อ ทดลองให้ผู้สูงอายุลองใช้จริงหลังปรับทุกครั้งเพื่อยืนยันว่าเหมาะสมจริง
ถ้าใช้เครื่องช่วยฟังอยู่แล้ว ให้สอบถามผู้เชี่ยวชาญที่ขายเครื่องว่ารุ่นนั้นเชื่อมต่อกับโทรศัพท์ผ่านบลูทูธได้หรือไม่ แล้วตั้งค่าการเชื่อมต่อให้เรียบร้อยก่อนใช้งานจริง
- เปิดเมนูการเข้าถึงและเพิ่มระดับเสียงสนทนา
- เปิดไฟกะพริบและความสั่นสำหรับสายเรียกเข้า
- ตั้งค่าเชื่อมต่อเครื่องช่วยฟังกับโทรศัพท์ถ้ารองรับ
ขั้นตอนเตรียมแผนสำรองเรื่องความปลอดภัย
ถ้าผู้สูงอายุอยู่คนเดียวเป็นบางเวลาและต้องพึ่งโทรศัพท์ในการขอความช่วยเหลือ ควรตั้งเบอร์โทรด่วนของลูกหลานและเพื่อนบ้านไว้ในโทรศัพท์ให้กดง่ายที่สุด และอธิบายวิธีกดเบอร์ฉุกเฉินให้เข้าใจชัดเจนโดยไม่ต้องพึ่งความจำในสถานการณ์ตื่นตระหนก
พิจารณาใช้อุปกรณ์แจ้งเหตุฉุกเฉินแบบกดปุ่มหรือสร้อยคอฉุกเฉินร่วมด้วย สำหรับกรณีที่ผู้สูงอายุอาจไม่ได้ยินเสียงโทรศัพท์เรียกเข้าจากคนอื่นเวลาเกิดเหตุ หากผู้สูงอายุต้องใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน ควรจดรายการยาไว้ใกล้โทรศัพท์ด้วย เพื่อให้คนที่โทรมาช่วยเหลือได้ข้อมูลครบถ้วนทันทีโดยไม่ต้องเสียเวลาหาในสถานการณ์ฉุกเฉิน
- ตั้งเบอร์โทรด่วนของคนในครอบครัวไว้ให้กดง่าย
- สอนวิธีกดเบอร์ฉุกเฉินให้ชัดเจนล่วงหน้า
- พิจารณาอุปกรณ์แจ้งเหตุฉุกเฉินเสริมสำหรับกรณีไม่ได้ยินเสียงโทรศัพท์
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- สรุปว่าผู้สูงอายุหูไม่ดีทันทีโดยไม่ตรวจสอบว่าเป็นปัญหาการตั้งค่าโทรศัพท์หรือสัญญาณก่อน
- ซื้ออุปกรณ์เสริมราคาแพงมาลองทุกอย่างโดยไม่รู้ว่าปัญหาจริงอยู่ที่จุดไหน
- เปิดระดับเสียงดังสุดจนเสียงแตกพร่าแทนที่จะปรับทีละขั้นให้ผู้สูงอายุลองฟังจริง
- ไม่ตรวจสอบว่าเครื่องช่วยฟังที่ใช้อยู่รองรับการเชื่อมต่อกับโทรศัพท์หรือไม่ก่อนซื้อหูฟังเสริม
- ไม่เตรียมเบอร์โทรด่วนหรือแผนสำรองความปลอดภัยสำหรับกรณีผู้สูงอายุไม่ได้ยินเสียงโทรศัพท์เรียกเข้า
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที หากผู้สูงอายุไม่ได้ยินเสียงโทรศัพท์เรียกเข้าพร้อมกับมีอาการเวียนศีรษะรุนแรง พูดไม่ชัด หรือแขนขาอ่อนแรงร่วมด้วย เพราะอาจเป็นสัญญาณทางสมองเฉียบพลันที่ต้องรีบตรวจ
- ควรพบแพทย์หูคอจมูกภายในไม่กี่วัน หากได้ยินเสียงโทรศัพท์ลดลงข้างเดียวอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่วัน หรือมีอาการปวดหูร่วมด้วย
- ควรนัดตรวจการได้ยินภายในสัปดาห์นี้ หากปรับระดับเสียงโทรศัพท์ดังสุดแล้วยังฟังเสียงคู่สายไม่ชัดเลย เพราะอาจต้องประเมินระดับการได้ยินอย่างละเอียด
- ควรนัดประเมินในช่วงใกล้ หากผู้สูงอายุเริ่มหลีกเลี่ยงการรับโทรศัพท์บ่อยขึ้นเรื่อยๆ เพราะอาจสะท้อนความไม่มั่นใจในการฟังมากกว่าความไม่อยากคุย
- เฝ้าสังเกตและบันทึกไว้คุยกับผู้เชี่ยวชาญในนัดถัดไป หากยังฟังไม่ชัดในบางสถานการณ์ เช่น คุยโทรศัพท์ตอนมีเสียงรบกวนรอบข้าง
เช็กลิสต์สรุป
- ทดลองโทรเข้าเพื่อตรวจว่าได้ยินเสียงเรียกเข้าหรือไม่
- ตรวจสอบเมนูการเข้าถึงในโทรศัพท์ก่อนซื้ออุปกรณ์เพิ่ม
- เพิ่มระดับเสียงสนทนาและเปิดไฟกะพริบสำหรับสายเรียกเข้า
- สอบถามความเข้ากันได้ของเครื่องช่วยฟังกับโทรศัพท์
- ตั้งเบอร์โทรด่วนของคนในครอบครัวให้กดง่าย
- เตรียมแผนสำรองความปลอดภัยกรณีไม่ได้ยินเสียงโทรศัพท์
คำถามที่พบบ่อย
ปรับเสียงโทรศัพท์ดังสุดแล้วผู้สูงอายุยังบอกว่าฟังไม่ชัด ต้องทำอย่างไรต่อ
หากปรับเสียงดังสุดแล้วยังฟังไม่ชัด อาจไม่ใช่ปัญหาความดังแต่เป็นปัญหาความถี่เสียงพูดที่หูไม่สามารถแยกแยะได้ชัดเจน ควรพาไปตรวจการได้ยินอย่างละเอียดแทนที่จะพยายามเพิ่มความดังต่อไปเรื่อยๆ ซึ่งอาจทำให้เสียงแตกพร่าจนฟังยากกว่าเดิม
เครื่องช่วยฟังทุกรุ่นเชื่อมต่อกับโทรศัพท์มือถือได้หรือไม่
ไม่ใช่ทุกรุ่น เครื่องช่วยฟังบางรุ่นออกแบบมาให้เชื่อมต่อบลูทูธกับโทรศัพท์ได้โดยตรง แต่บางรุ่นไม่รองรับฟังก์ชันนี้ ควรสอบถามผู้เชี่ยวชาญที่ขายเครื่องช่วยฟังโดยตรงว่ารุ่นที่ใช้อยู่รองรับหรือไม่ ก่อนซื้ออุปกรณ์เสริมเพิ่มเติม
โทรศัพท์บ้านแบบมีสายที่ขยายเสียงได้เหมาะกับผู้สูงอายุที่หูตึงมากหรือไม่
เหมาะสมสำหรับผู้ที่ต้องการเสียงคู่สายดังชัดเป็นพิเศษและอยู่บ้านเป็นหลัก โดยเฉพาะรุ่นที่มีไฟกะพริบแทนเสียงเรียกเข้าสำหรับผู้ที่ได้ยินน้อยมาก ควรทดลองใช้จริงก่อนซื้อถ้าเป็นไปได้ เพื่อให้แน่ใจว่าระดับเสียงและปุ่มกดเหมาะกับความสามารถของผู้ใช้จริง
ผู้สูงอายุไม่ยอมรับสายเพราะกลัวว่าจะฟังไม่ทันแล้วอายที่ต้องขอให้พูดซ้ำ ควรช่วยอย่างไร
ควรเริ่มจากการปรับตั้งค่าโทรศัพท์ให้ฟังง่ายขึ้นก่อน เช่น เพิ่มเสียงสนทนาและลดเสียงรบกวนรอบข้างตอนคุย และบอกคนในครอบครัวให้พูดช้าลงชัดขึ้นแทนที่จะพูดเร็วซ้ำๆ การลดความกดดันตรงนี้ช่วยให้ผู้สูงอายุกล้ารับสายมากขึ้นโดยไม่รู้สึกอาย
ลำโพงบลูทูธตั้งโต๊ะกับหูฟังเชื่อมเครื่องช่วยฟัง แบบไหนเหมาะกว่ากัน
ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ลำโพงตั้งโต๊ะเหมาะกับผู้ที่อยู่บ้านเป็นหลักและไม่ต้องการใส่อุปกรณ์เพิ่ม ส่วนหูฟังเชื่อมเครื่องช่วยฟังเหมาะกับผู้ที่ใส่เครื่องช่วยฟังอยู่แล้วและต้องการเสียงชัดเป็นการส่วนตัวโดยไม่รบกวนคนรอบข้าง ควรเลือกตามไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตจริงของผู้สูงอายุ
มีแอปพลิเคชันช่วยแปลงเสียงเป็นข้อความระหว่างคุยโทรศัพท์ไหม
มีแอปพลิเคชันบางประเภทที่ช่วยแปลงเสียงเป็นข้อความได้ แต่ความแม่นยำขึ้นกับคุณภาพสัญญาณและสำเนียงผู้พูด จึงควรใช้เป็นตัวช่วยเสริมมากกว่าพึ่งพาเป็นหลัก และควรทดลองก่อนแนะนำให้ผู้สูงอายุใช้งานจริงเพื่อดูว่าเหมาะกับความสามารถในการอ่านหรือไม่
ควรตั้งเบอร์ฉุกเฉินไว้ในโทรศัพท์ผู้สูงอายุอย่างไรให้กดง่ายที่สุด
ควรตั้งเบอร์โทรด่วนหรือปุ่มลัดที่กดครั้งเดียวถึงตัว ไม่ต้องเข้าเมนูหลายชั้น และสอนให้ผู้สูงอายุฝึกกดจริงจนคุ้นมือ พร้อมติดรายชื่อเบอร์สำคัญไว้ในที่มองเห็นง่ายใกล้โทรศัพท์ เผื่อกรณีตื่นตระหนกจนนึกไม่ออกว่าต้องกดปุ่มไหน
สรุป
- ก่อนซื้ออุปกรณ์เสริมใดๆ ให้แยกให้ชัดว่าปัญหาคือการตั้งค่าโทรศัพท์ สัญญาณ หรือการได้ยินจริงของผู้สูงอายุ
- การตั้งค่าที่มีอยู่แล้วในโทรศัพท์ เช่น ไฟกะพริบและเสียงสนทนาที่ปรับแยกได้ มักช่วยได้มากโดยไม่ต้องซื้อของเพิ่ม
- อุปกรณ์เสริมแต่ละแบบเหมาะกับสถานการณ์ต่างกัน ควรเลือกตามปัญหาจริงมากกว่าซื้อทุกอย่างมาลอง
- ความปลอดภัยของผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวสำคัญกว่าความสะดวกในการคุยทั่วไป ควรมีแผนสำรองเผื่อไว้เสมอ
แหล่งข้อมูล
- แนวทางการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้านประสาทสัมผัส — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-04)
- Deafness and hearing loss — World Health Organization (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-04)
- ข้อมูลสิทธิและบริการสำหรับผู้สูงอายุ — กรมกิจการผู้สูงอายุ (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-04)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกและใช้เครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุ เริ่มตรงไหนก่อนถึงจะไม่เสียเงินเปล่า
แนวทางเลือกเครื่องช่วยฟังสำหรับผู้สูงอายุ ตั้งแต่การตรวจการได้ยินก่อนซื้อ วิธีเลือกชนิดที่เหมาะกับชีวิตประจำวัน ไปจนถึงการฝึกใช้และดูแลรักษาให้คุ้มค่าจริง

7 ความผิดพลาดที่ทำให้เครื่องช่วยฟังของผู้สูงอายุในบ้านใช้ไม่ได้ผลจริง
ครอบครัวจำนวนมากซื้อเครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุแล้วสุดท้ายถูกเก็บในลิ้นชัก บทความนี้รวมความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดและวิธีแก้ไขแต่ละจุดอย่างเป็นรูปธรรม