สูงวัยไทย
พาผู้สูงอายุตรวจสายตาและตรวจการได้ยินในทริปเดียวกัน จัดคิวสองแผนกอย่างไรไม่ให้เหนื่อยเกินไป
พิมพ์เมื่อ 6 สิงหาคม 2026
พาผู้สูงอายุตรวจสายตาและตรวจการได้ยินในทริปเดียวกัน จัดคิวสองแผนกอย่างไรไม่ให้เหนื่อยเกินไป
วิธีจัดการนัดตรวจสายตาและตรวจการได้ยินของผู้สูงอายุที่มักอยู่คนละแผนกคนละวัน ตั้งแต่เลือกสถานพยาบาล เตรียมเอกสาร ไปจนถึงจัดลำดับคิวให้ไม่เหนื่อยเกินไป
ตรวจสอบล่าสุด 6 สิงหาคม 2026

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- การตรวจสายตาและตรวจการได้ยินของผู้สูงอายุมักอยู่คนละแผนกในโรงพยาบาลเดียวกัน หรือบางครั้งอยู่คนละสถานพยาบาลไปเลย การจัดการทั้งสองนัดในทริปเดียวหรือใกล้กันต้องวางแผนเรื่องลำดับคิว เอกสาร และความเหนื่อยล้าของผู้สูงอายุร่วมกัน ไม่ใช่แค่จองนัดแล้วไปตามเวลา
- จักษุแพทย์ (จักษุวิทยา) และแพทย์หูคอจมูกหรือนักโสตสัมผัสวิทยา (โสตศอนาสิกวิทยา) เป็นคนละสาขากัน การตรวจแต่ละอย่างมีขั้นตอนและเวลาที่ใช้ต่างกัน ควรเผื่อเวลาทั้งวันแทนคาดหวังว่าจะเสร็จเร็วเหมือนตรวจแผนกเดียว
- ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบางหรือเหนื่อยง่ายอาจไม่เหมาะกับการตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกัน การแยกเป็นสองวันที่ใกล้กันแต่ไม่ใช่วันเดียวกันบางครั้งเป็นทางเลือกที่ดีกว่าสำหรับร่างกายที่ทนไม่ไหว
- บทความนี้เน้นการจัดการด้านโลจิสติกส์ของการนัดตรวจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เกี่ยวกับผลตรวจ ควรปรึกษาแพทย์เจ้าของไข้สำหรับการแปลผลและการรักษา
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับครอบครัวที่ต้องพาผู้สูงอายุไปตรวจทั้งสายตาและการได้ยินในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน และต้องการวางแผนให้มีประสิทธิภาพที่สุด
- เหมาะกับผู้ดูแลที่เพิ่งเริ่มพาผู้สูงอายุไปตรวจครั้งแรกและไม่คุ้นเคยกับระบบแผนกในโรงพยาบาล
- ไม่เหมาะกับกรณีฉุกเฉินที่ต้องพบแพทย์ทันที ซึ่งควรไปแผนกฉุกเฉินโดยตรงแทนการวางแผนนัดล่วงหน้าตามบทความนี้
สิ่งที่ควรรู้
ทำไมตรวจสายตาและตรวจการได้ยินจึงแยกแผนกกันเสมอ
การตรวจสายตาอยู่ในความดูแลของจักษุแพทย์และแผนกจักษุวิทยา ขณะที่การตรวจการได้ยินอยู่ในความดูแลของแพทย์หูคอจมูกหรือนักโสตสัมผัสวิทยาในแผนกโสตศอนาสิกวิทยา ทั้งสองเป็นคนละความเชี่ยวชาญและมักตั้งอยู่คนละพื้นที่ในโรงพยาบาลเดียวกัน หรือบางโรงพยาบาลขนาดเล็กอาจไม่มีแผนกใดแผนกหนึ่งเลย ต้องส่งต่อไปสถานพยาบาลอื่น
ครอบครัวที่ไม่เคยรู้ข้อมูลนี้มาก่อนมักคาดหวังว่าจะตรวจทั้งสองอย่างในจุดเดียวและเสียเวลาเดินหาแผนกหรือต้องกลับมาใหม่อีกวัน การรู้ล่วงหน้าว่าต้องจัดการสองนัดแยกกันช่วยให้วางแผนเวลาและพลังงานของผู้สูงอายุได้ดีกว่า
เลือกสถานพยาบาลที่มีทั้งสองแผนกในที่เดียวช่วยลดความเหนื่อยได้มาก
หากเป็นไปได้ ควรเลือกโรงพยาบาลที่มีทั้งแผนกจักษุวิทยาและแผนกโสตศอนาสิกวิทยาอยู่ในที่เดียวกัน เพราะช่วยลดความเหนื่อยจากการเดินทางระหว่างสถานที่ต่างกัน แม้จะยังต้องรอคิวสองรอบแต่ก็ประหยัดเวลาและพลังงานมากกว่าการไปคนละโรงพยาบาล
สำหรับผู้สูงอายุที่มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือสิทธิสวัสดิการอื่น ควรตรวจสอบล่วงหน้าว่าโรงพยาบาลที่เลือกอยู่ในเครือข่ายสิทธิ และแผนกทั้งสองรับสิทธิเดียวกันหรือไม่ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาเรื่องค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิดในวันตรวจจริง
เอกสารที่ต้องเตรียมต่างกันสำหรับสองแผนก
แผนกจักษุวิทยามักต้องการประวัติการใช้แว่นหรือคอนแทคเลนส์เดิม ประวัติโรคตาในครอบครัว และรายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมดเพราะบางชนิดมีผลต่อดวงตา ขณะที่แผนกโสตศอนาสิกวิทยามักต้องการประวัติการสัมผัสเสียงดังในอดีต ประวัติการใช้เครื่องช่วยฟังหากมี และประวัติการติดเชื้อในหูที่ผ่านมา
การเตรียมเอกสารและประวัติทั้งสองชุดแยกกันล่วงหน้าช่วยประหยัดเวลาในวันตรวจจริงมาก โดยเฉพาะรายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมดซึ่งเกี่ยวข้องกับทั้งสองแผนก ควรเตรียมเป็นชุดเดียวที่ใช้ได้กับทั้งสองที่แทนต้องเขียนซ้ำสองรอบ
จัดลำดับการตรวจให้เหมาะกับพลังงานของผู้สูงอายุ
การตรวจตาบางประเภทต้องหยอดยาขยายม่านตาซึ่งทำให้มองเห็นพร่ามัวชั่วคราวหลายชั่วโมง หากมีนัดตรวจการได้ยินต่อในวันเดียวกัน ควรจัดให้ตรวจการได้ยินก่อนตรวจตาที่ต้องหยอดยาขยายม่านตา เพื่อไม่ให้ผู้สูงอายุต้องเดินไปมาด้วยสายตาพร่ามัว
การตรวจสายตาในผู้สูงอายุมักครอบคลุมทั้งสายตายาวตามวัย (presbyopia) ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติที่พบแทบทุกคน และโรคตาอื่นที่ต้องแยกออกจากกัน ส่วนการตรวจการได้ยินก็ครอบคลุมทั้งการได้ยินเสื่อมตามวัย (presbycusis) และสาเหตุอื่นที่อาจแก้ไขได้ การรู้ว่าแพทย์กำลังแยกแยะระหว่างการเปลี่ยนแปลงตามวัยกับปัญหาที่ต้องรักษาช่วยให้ครอบครัวเข้าใจคำอธิบายของแพทย์ได้ดีขึ้น
ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง (frailty) หรือเหนื่อยง่ายอาจไม่เหมาะกับการตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกันเลย ควรพิจารณาแยกเป็นสองวันที่ห่างกันไม่นานแทน เพื่อให้แต่ละครั้งมีคุณภาพและผู้สูงอายุไม่เหนื่อยจนตอบคำถามหรือทำตามคำสั่งตรวจได้ไม่เต็มที่ ซึ่งอาจกระทบความแม่นยำของผลตรวจ

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นที่ 1: เลือกสถานพยาบาลและตรวจสอบสิทธิการรักษา
หาโรงพยาบาลที่มีทั้งแผนกจักษุวิทยาและโสตศอนาสิกวิทยา ตรวจสอบว่าอยู่ในเครือข่ายสิทธิการรักษาของผู้สูงอายุ และโทรสอบถามขั้นตอนการนัดสองแผนกล่วงหน้า
ขั้นที่ 2: เตรียมเอกสารและประวัติของทั้งสองแผนก
รวบรวมประวัติการใช้แว่น ประวัติโรคตา ประวัติการสัมผัสเสียงดัง และรายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด เตรียมเป็นชุดเอกสารที่นำไปใช้ได้ทั้งสองแผนก
- รายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมดพร้อมขนาดและความถี่
- ประวัติแว่นตา คอนแทคเลนส์ หรือเครื่องช่วยฟังเดิม
- บัตรประชาชนและบัตรสิทธิการรักษา
ขั้นที่ 3: จัดลำดับนัดให้ตรวจการได้ยินก่อนตรวจตาที่หยอดยาขยายม่านตา
หากต้องตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกัน ให้นัดตรวจการได้ยินก่อน แล้วค่อยตรวจตาที่อาจหยอดยาขยายม่านตาเป็นลำดับสุดท้าย เพื่อไม่ให้ต้องเดินด้วยสายตาพร่ามัว
ขั้นที่ 4: เตรียมแผนพักระหว่างสองนัดและแผนเดินทางกลับ
จัดเวลาพักรับประทานอาหารหรือนั่งพักระหว่างสองนัด เตรียมคนขับรถกลับบ้านหากคาดว่าจะมีอาการมองไม่ชัดจากยาขยายม่านตา และไม่ควรให้ผู้สูงอายุขับรถกลับเองในวันที่หยอดยาขยายม่านตา
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
แว่นอ่านหนังสือแบบพับได้หรูหราแบบพกพาแว่นตาแสงสีฟ้าสายตาไกลแว่นอ่านหนังสือกรอบโลหะพร้อมกล่องผู้ชายและผู้หญิง
แว่นอ่านหนังสือสำหรับผู้ชาย ปริมาณการเพิ่มระดับ +50 ถึง +400 ป้องกันแสงสีฟ้าและเหมาะสมสำหรับสายตายาว
KUKUDARAแว่นอ่านหนังสือ เลนส์กระจก สําหรับผู้ชาย ผู้หญิง สายตายาว แว่นขยาย เลนส์ใส ป้องกันรอยขีดข่วน แว่นตาสายตายาว
3X Loupe Card Magnifier แว่นขยายการ์ด แว่นขยายนามบัตร แว่นขยาย ใส่กระเป๋าตังค์ได้ ใช้อ่านฉลากสินค้า คั้นหนังสือได้
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าคาดหวังว่าจะตรวจทั้งสายตาและการได้ยินเสร็จในจุดเดียวโดยไม่ตรวจสอบล่วงหน้าว่าโรงพยาบาลมีทั้งสองแผนกหรือไม่
- อย่านัดตรวจตาที่ต้องหยอดยาขยายม่านตาไว้ก่อนนัดตรวจการได้ยินในวันเดียวกัน
- อย่าให้ผู้สูงอายุขับรถกลับเองในวันที่หยอดยาขยายม่านตา
- อย่าจัดตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวหากผู้สูงอายุมีภาวะเปราะบางหรือเหนื่อยง่ายมาก
- อย่าลืมเตรียมรายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมดไปทั้งสองแผนก เพราะบางชนิดมีผลต่อทั้งดวงตาและการได้ยิน
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที หากระหว่างรอตรวจมีอาการปวดตารุนแรงเฉียบพลัน ตาแดงจัดร่วมกับปวดศีรษะรุนแรง หรือสูญเสียการมองเห็นหรือการได้ยินกะทันหันข้างใดข้างหนึ่ง
- พบแพทย์เร็วกว่ากำหนดนัดเดิม หากผู้สูงอายุมีอาการมองเห็นแย่ลงเร็วหรือได้ยินแย่ลงเร็วผิดปกติก่อนถึงวันนัดที่จองไว้ ไม่ควรรอถึงวันนัดเดิมหากอาการรุนแรงขึ้นชัดเจน
- โทรสอบถามโรงพยาบาลล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ก่อนวันนัด หากไม่แน่ใจว่าต้องเตรียมเอกสารอะไรเพิ่มเติมสำหรับแผนกใดแผนกหนึ่ง
- เฝ้าสังเกตและจดบันทึกไว้ หากผู้สูงอายุแสดงอาการเหนื่อยล้าหรือสับสนมากผิดปกติหลังตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกัน เพื่อพิจารณาแยกเป็นสองวันในครั้งต่อไป
เช็กลิสต์สรุป
- ตรวจสอบว่าโรงพยาบาลมีทั้งแผนกจักษุวิทยาและโสตศอนาสิกวิทยา
- ตรวจสอบสิทธิการรักษาว่าครอบคลุมทั้งสองแผนก
- เตรียมรายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมดสำหรับทั้งสองแผนก
- เตรียมประวัติแว่นตา คอนแทคเลนส์ หรือเครื่องช่วยฟังเดิม
- จัดลำดับตรวจการได้ยินก่อนตรวจตาที่หยอดยาขยายม่านตา
- เตรียมคนขับรถกลับบ้านสำหรับวันที่หยอดยาขยายม่านตา
- พิจารณาแยกเป็นสองวันหากผู้สูงอายุเหนื่อยง่ายหรือมีภาวะเปราะบาง
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจสายตาและตรวจการได้ยินของคุณยาย ต้องไปแผนกเดียวกันไหม
ไม่ใช่แผนกเดียวกัน การตรวจสายตาอยู่ในแผนกจักษุวิทยาโดยจักษุแพทย์ ส่วนการตรวจการได้ยินอยู่ในแผนกโสตศอนาสิกวิทยาโดยแพทย์หูคอจมูกหรือนักโสตสัมผัสวิทยา ควรตรวจสอบล่วงหน้าว่าโรงพยาบาลที่เลือกมีทั้งสองแผนกหรือไม่ เพื่อวางแผนการเดินทางและเวลาให้เหมาะสม
ถ้าต้องตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกัน ควรตรวจอะไรก่อน
ควรตรวจการได้ยินก่อน แล้วค่อยตรวจตาที่อาจต้องหยอดยาขยายม่านตาเป็นลำดับสุดท้าย เพราะยาขยายม่านตาทำให้มองเห็นพร่ามัวชั่วคราวหลายชั่วโมง หากตรวจตาก่อนแล้วต้องเดินไปแผนกอื่นด้วยสายตาพร่ามัวจะเสี่ยงต่อการเดินสะดุดหรือหกล้มได้
ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้างสำหรับสองแผนกนี้
ควรเตรียมรายชื่อยาที่ใช้อยู่ทั้งหมดพร้อมขนาดและความถี่ ประวัติแว่นตาหรือคอนแทคเลนส์เดิมสำหรับแผนกตา ประวัติการสัมผัสเสียงดังหรือเครื่องช่วยฟังเดิมสำหรับแผนกหู รวมถึงบัตรประชาชนและบัตรสิทธิการรักษา การเตรียมล่วงหน้าช่วยประหยัดเวลาในวันตรวจจริงมาก
คุณตาเหนื่อยง่าย ควรตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกันหรือแยกวัน
หากคุณตามีภาวะเปราะบางหรือเหนื่อยง่าย ควรพิจารณาแยกเป็นสองวันที่ห่างกันไม่นานแทนการอัดทั้งสองนัดในวันเดียวกัน เพราะความเหนื่อยล้าอาจทำให้ตอบคำถามหรือทำตามคำสั่งตรวจได้ไม่เต็มที่ ซึ่งอาจกระทบความแม่นยำของผลตรวจทั้งสองอย่าง
หยอดยาขยายม่านตาแล้ว ขับรถกลับบ้านเองได้ไหม
ไม่ควร หลังหยอดยาขยายม่านตาการมองเห็นจะพร่ามัวชั่วคราวหลายชั่วโมง โดยเฉพาะเมื่อเจอแสงจ้า ควรเตรียมคนขับรถกลับบ้านให้ล่วงหน้าแทนการให้ผู้สูงอายุขับรถเองในวันที่ต้องหยอดยาขยายม่านตา
ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่มีทั้งสองแผนกในพื้นที่ ต้องทำอย่างไร
ควรโทรสอบถามโรงพยาบาลใกล้บ้านล่วงหน้าว่ามีแผนกใดบ้าง หากไม่มีแผนกใดแผนกหนึ่ง อาจต้องไปคนละสถานพยาบาล ควรวางแผนแยกเป็นสองทริปคนละวันแทนการพยายามยัดทั้งสองนัดในวันเดียวที่ต้องเดินทางไกลระหว่างสถานที่ ซึ่งจะเหนื่อยเกินไปสำหรับผู้สูงอายุ
สรุป
- การตรวจสายตาและตรวจการได้ยินอยู่คนละแผนกเสมอ การเลือกโรงพยาบาลที่มีทั้งสองแผนกช่วยลดความเหนื่อยจากการเดินทางได้มาก
- เอกสารและประวัติที่ต้องเตรียมสำหรับสองแผนกต่างกัน ควรเตรียมล่วงหน้าเป็นชุดเดียวที่ใช้ได้ทั้งสองที่เพื่อประหยัดเวลา
- หากตรวจทั้งสองอย่างในวันเดียวกัน ควรตรวจการได้ยินก่อนตรวจตาที่หยอดยาขยายม่านตา เพื่อไม่ให้ต้องเดินด้วยสายตาพร่ามัว
- ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบางหรือเหนื่อยง่ายควรพิจารณาแยกตรวจเป็นสองวันแทนการอัดทั้งสองนัดในวันเดียวกัน
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
แว่นขยาย LED 3X 6X แบบพกพา มือถือเลนส์ สำรับผู้สูงอายุอ่านหนังซื้อ
[จา] แว่นตาตกปลาโฟกัสปรับกล้องส่องทางไกลมืออาชีพแว่นขยายแว่นตาแฮนด์ฟรีสวมใส่สําหรับโรงละครทีวีสายตาใหม่
โคมไฟแว่นขยาย พับได้ แว่นขยายตั้งโต๊ะมีไฟ LEDโหมด แหล่งจ่ายไฟUSBแว่นขยาย โคมไฟตั้งโต๊ะสักคิ้วแต่งเล็บงาม พร้อมฐานและค
KUGIGI แว่นอ่านหนังสือ, PC สี่เหลี่ยมผืนผ้าแว่นตากันแสงสีฟ้า,แบบพกพาสีดํา + Blue Diamond-cut Bifocal Multifocal Rimless แว่นตาผู้ชายและผู้หญิง
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- แนวทางการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้านประสาทสัมผัส — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-05)
- สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติสำหรับผู้สูงอายุ — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-05)
- Deafness and hearing loss — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-08-05)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เช็กลิสต์เตรียมตัวก่อนพาผู้สูงอายุตรวจสายตาและการได้ยิน เตรียมอะไรบ้างไม่ให้ลืม
เช็กลิสต์เอกสาร คำถาม และของใช้ที่ต้องเตรียมก่อนพาผู้สูงอายุไปตรวจสายตาและตรวจการได้ยิน ครอบคลุมทั้งก่อนวันนัด วันนัด และหลังตรวจ

พาผู้สูงอายุไปตรวจสายตาและการได้ยินประจำปี ควรเริ่มตรงไหนและถี่แค่ไหน
แนวทางวางแผนพาผู้สูงอายุไปตรวจสายตาและการได้ยินอย่างสม่ำเสมอ ตั้งแต่ความถี่ที่เหมาะสม การเตรียมตัวก่อนตรวจ ไปจนถึงการอ่านผลตรวจร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ