การเปลี่ยนแปลงตามวัยอย่างหนึ่งที่ครอบครัวมักเข้าใจผิดคือคิดว่าผู้สูงอายุ 'ไม่ชอบดื่มน้ำ' ทั้งที่ความจริงคือกลไกกระหายน้ำในสมองทำงานไวต่อการขาดน้ำน้อยลงตามวัย ทำให้ผู้สูงอายุไม่รู้สึกกระหายแม้ร่างกายเริ่มขาดน้ำแล้ว ต่างจากคนวัยหนุ่มสาวที่จะรู้สึกกระหายก่อนร่างกายขาดน้ำมาก การรอให้ผู้สูงอายุบอกว่า 'หิวน้ำ' แล้วจึงจัดน้ำให้ จึงมักช้าเกินไปสำหรับความต้องการจริงของร่างกาย

อีกปัจจัยที่พบบ่อยคือการตั้งใจดื่มน้ำน้อยลงเอง เพราะกลัวต้องเข้าห้องน้ำบ่อยในเวลากลางวันที่ต้องออกไปทำธุระ หรือกลัวลุกไปห้องน้ำกลางดึกในบ้านที่แสงไม่พอหรือทางเดินมีของวางเกะกะ ซึ่งเป็นความกังวลที่มีเหตุผลจริง ไม่ใช่ความดื้อหรือความเข้าใจผิด การแก้ปัญหาจึงต้องจัดการทั้งเรื่องดื่มน้ำและเรื่องความปลอดภัยของเส้นทางไปห้องน้ำไปพร้อมกัน

เมื่อร่างกายขาดน้ำเล็กน้อยต่อเนื่อง ปริมาณเลือดในหลอดเลือดจะลดลง ทำให้ความดันโลหิตปรับตัวได้ช้าลงเวลาลุกจากท่านอนหรือนั่งเป็นยืน เกิดเป็นภาวะความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า หรือ orthostatic hypotension ซึ่งพบได้บ่อยขึ้นในผู้สูงอายุที่ดื่มน้ำน้อยร่วมกับใช้ยาหลายชนิด หรือ polypharmacy เช่น ยาลดความดันหรือยาขับปัสสาวะ อาการหน้ามืดตอนลุกยืนที่หลายบ้านมองว่าเป็น 'เวียนหัวธรรมดา' จึงอาจเชื่อมโยงกับการดื่มน้ำน้อยมากกว่าที่คิด

จุดที่ผู้ดูแลมักพลาดคือสังเกตแค่ว่าผู้สูงอายุ 'ดื่มน้ำน้อย' แต่ไม่ได้เชื่อมโยงกับอาการหน้ามืดหรือหกล้มที่เกิดตามมา ทั้งที่สองเรื่องนี้อาจเป็นสาเหตุและผลของกันและกัน การจดบันทึกว่าหน้ามืดหรือหกล้มเกิดขึ้นช่วงเวลาใดของวัน เทียบกับปริมาณน้ำที่ดื่มไปก่อนหน้า จึงเป็นข้อมูลสำคัญที่ควรนำไปคุยกับแพทย์เมื่อไปตรวจ

การบอกให้ผู้สูงอายุ 'ดื่มน้ำเยอะ ๆ' โดยไม่มีจุดอ้างอิงมักไม่ได้ผล เพราะไม่มีใครรู้ว่าดื่มมากพอหรือยัง วิธีที่ปฏิบัติได้จริงกว่าคือผูกการดื่มน้ำเข้ากับกิจวัตรประจำวันที่ทำอยู่แล้ว เช่น ดื่มน้ำครึ่งแก้วหลังตื่นนอน ก่อนและหลังมื้ออาหารแต่ละมื้อ หลังทำกิจกรรมหรือออกกำลังกายเบา ๆ และก่อนอาบน้ำตอนเย็น การผูกกับกิจวัตรที่ทำอยู่แล้วช่วยให้จำได้ง่ายกว่าการพยายามจำเวลาดื่มน้ำแยกต่างหาก

สำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาความจำหรือเริ่มมีภาวะสับสนช้า ๆ การวางขวดน้ำหรือแก้วน้ำที่มองเห็นชัดในหลายจุดของบ้าน เช่น ข้างเตียง ข้างเก้าอี้ประจำ และบนโต๊ะกินข้าว ช่วยกระตุ้นให้ดื่มได้บ่อยขึ้นโดยไม่ต้องอาศัยการเตือนด้วยคำพูดตลอดเวลา ซึ่งบางครั้งทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกเหมือนถูกจับผิดหรือถูกสั่งมากเกินไป

ผู้สูงอายุบางคนไม่ชอบดื่มน้ำเปล่าเพราะรู้สึกจืดชืดหรือกลืนลำบากหากมีปัญหาการกลืนร่วมด้วย ในกรณีนี้อาจใช้น้ำซุปใส น้ำผลไม้เจือจางไม่หวานจัด หรืออาหารที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบมาก เช่น แตงโมหรือข้าวต้ม เป็นทางเลือกเสริม แต่ควรระวังไม่ให้เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงกลายเป็นทางเลือกหลักแทนน้ำเปล่า เพราะจะกระทบการควบคุมน้ำตาลในผู้ที่มีความเสี่ยงเบาหวาน

ในบ้านไทยหลายหลังที่ห้องน้ำอยู่ไกลจากห้องนอนหรือต้องเดินผ่านพื้นต่างระดับ การกลัวลุกไปห้องน้ำกลางคืนเป็นเหตุผลจริงที่ทำให้ผู้สูงอายุลดน้ำเองในช่วงเย็น ทางแก้ที่ยั่งยืนกว่าคือปรับแสงไฟทางเดินและตรวจสอบเส้นทางให้ปลอดภัย ควบคู่กับการปรับเวลาน้ำ ไม่ใช่แก้ปัญหาด้วยการงดน้ำทั้งช่วงบ่ายถึงเย็น