ปฏิกิริยาแรกของครอบครัวส่วนใหญ่เมื่อพบว่าผู้สูงอายุลืมกินยามื้อหนึ่งคือความรู้สึกผิดและอยากแก้ไขให้เร็วที่สุด จึงมักตัดสินใจให้กินยาสองเท่าในมื้อถัดไปเพื่อ 'ชดเชย' โดยคิดว่าเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดเพราะอย่างน้อยก็ได้กินยาครบตามจำนวนเดิม แต่ในทางเภสัชวิทยา ยาแต่ละชนิดมีช่วงการรักษาที่ปลอดภัยต่างกัน ยาบางชนิดมีช่วงนี้กว้างพอที่การลืมหรือกินซ้ำหนึ่งมื้อจะแทบไม่กระทบ แต่ยาบางกลุ่มมีช่วงนี้แคบมากจนการกินซ้ำเพียงมื้อเดียวอาจทำให้ระดับยาในเลือดสูงเกินจุดที่ปลอดภัย

ความซับซ้อนเพิ่มขึ้นอีกชั้นเมื่อผู้สูงอายุมีการทำงานของไตและตับที่เปลี่ยนไปตามวัย ทำให้ร่างกายกำจัดยาออกจากกระแสเลือดได้ช้าลงกว่าตอนอายุน้อย ยาที่ให้ในขนาดเดิมจึงอาจอยู่ในร่างกายนานขึ้นและมีฤทธิ์สะสมมากกว่าที่ครอบครัวคาดไว้ เมื่อบวกกับการกินซ้ำเพื่อชดเชย ระดับยาที่สะสมอยู่แล้วในร่างกายจากมื้อก่อนหน้าจะถูกเติมซ้ำเข้าไปอีก ทำให้ความเสี่ยงไม่ได้เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าธรรมดา แต่อาจสูงกว่านั้นในบางกรณี

อีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ครอบครัวเลือกวิธีเสี่ยงกว่าการรอถามผู้เชี่ยวชาญคือใบแทรกคำแนะนำการใช้ยาที่มากับซองมักพิมพ์ตัวอักษรเล็กมาก ประกอบกับสายตายาวตามวัย หรือ presbyopia ที่เกิดกับผู้สูงอายุและผู้ดูแลวัยกลางคนจำนวนมาก ทำให้ไม่มีใครในบ้านอ่านคำแนะนำเฉพาะของยาตัวนั้นจริงจังก่อนตัดสินใจ สุดท้ายจึงใช้ความรู้สึกและประสบการณ์ทั่วไปแทนข้อมูลเฉพาะยา

ยาโรคพาร์กินสันเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าการลืมกินยาไม่ได้ส่งผลเหมือนกันทุกชนิด เพราะยากลุ่มนี้มักต้องรักษาระดับยาในเลือดให้สม่ำเสมอเพื่อควบคุมการเคลื่อนไหว การลืมกินเพียงมื้อเดียวอาจทำให้เกิดภาวะที่ร่างกายเคลื่อนไหวลำบากขึ้นอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ซึ่งครอบครัวมักเข้าใจผิดว่าเป็นอาการโรคที่แย่ลงเองตามธรรมชาติ ทั้งที่จริงแล้วสัมพันธ์กับเวลาที่ลืมยาโดยตรง

ยาละลายลิ่มเลือดและยาลดน้ำตาลในเลือดเป็นอีกสองกลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะผลกระทบของการลืมกับการกินซ้ำไม่สมมาตรกัน การลืมยาละลายลิ่มเลือดหนึ่งมื้ออาจเพิ่มความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันในระยะไม่กี่วันถัดไป แต่การกินซ้ำเพื่อชดเชยกลับเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในทันที ส่วนยาลดน้ำตาลในเลือดก็เช่นกัน การลืมอาจทำให้น้ำตาลสูงขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไปซึ่งพอจัดการได้ แต่การกินซ้ำอาจทำให้น้ำตาลต่ำเฉียบพลันซึ่งอันตรายกว่าในระยะสั้น

สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้ซับซ้อนขึ้นในผู้สูงอายุคืออาการแสดงไม่ตรงแบบ ภาวะน้ำตาลต่ำในผู้สูงอายุบางคนไม่แสดงอาการมือสั่นหรือเหงื่อออกแบบที่คนวัยหนุ่มสาวเป็น แต่แสดงออกเป็นความสับสน ซึมลง หรือพูดจาผิดปกติแทน ซึ่งครอบครัวอาจเข้าใจผิดว่าเป็นอาการสมองเสื่อมกำเริบหรือความชราตามปกติ ทั้งที่จริงเป็นภาวะที่ต้องรีบแก้ไข

ผู้สูงอายุจำนวนมากในปัจจุบันกินยาหลายชนิดพร้อมกันจากหลายโรคร่วม ซึ่งเป็นภาวะที่เรียกว่าการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน หรือ polypharmacy ยิ่งจำนวนยาและจำนวนมื้อต่อวันมากขึ้นเท่าไร โอกาสที่จะลืมมื้อใดมื้อหนึ่งก็ยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วย เพราะสมองต้องจดจำรายละเอียดที่ซับซ้อนกว่าการกินยาชนิดเดียววันละครั้ง ความสามารถในการจัดยาเองยังจัดเป็นกิจวัตรประจำวันที่ซับซ้อนขึ้นระดับหนึ่ง ซึ่งมักได้รับผลกระทบก่อนความสามารถพื้นฐานอื่นเมื่อความจำเริ่มเปลี่ยนแปลง

ในบ้านที่มีผู้ดูแลมากกว่าหนึ่งคนผลัดกันดูแล ปัญหาการลืมมักไม่ได้เกิดจากความจำของผู้สูงอายุเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากช่องว่างในการส่งต่อข้อมูลระหว่างผู้ดูแล เช่น ลูกสาวให้ยามื้อเช้าไปแล้วแต่ไม่ได้บอกลูกชายที่มารับช่วงดูแลตอนบ่าย ทำให้ทั้งสองฝ่ายต่างคิดว่าอีกฝ่ายจะเป็นคนดูแลมื้อถัดไป สุดท้ายไม่มีใครให้ยาจริง

หากพบว่าการลืมกินยาเกิดขึ้นซ้ำหลายครั้งในช่วงเวลาสั้น ๆ โดยที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยเป็นปัญหา ควรมองว่าเป็นสัญญาณที่ควรพูดคุยกับแพทย์มากกว่าจะแก้ด้วยการเตือนให้มากขึ้นเพียงอย่างเดียว เพราะอาจสะท้อนว่าตารางยาซับซ้อนเกินความสามารถที่จะจัดการเองในตอนนี้ หรืออาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของความเปลี่ยนแปลงด้านความจำที่ควรได้รับการประเมิน ไม่ใช่การตัดสินว่าผู้สูงอายุขี้ลืมหรือดื้อแต่เพียงอย่างเดียว