รายการยาสามัญประจำบ้านที่เผยแพร่ทั่วไปเขียนมาเพื่อประชาชนในภาพรวม แต่ผู้สูงอายุมีไตและตับทำงานช้าลง ยาค้างในร่างกายนานขึ้น ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิดมีโอกาสที่ยาตัวใหม่จะชนกับยาเดิม ผลข้างเคียงที่คนหนุ่มสาวทนได้ เช่น ง่วงหรือวิงเวียน อาจทำให้ผู้สูงอายุล้มได้

ยาที่ซื้อได้เองในร้านยาหลายตัวไม่ได้แปลว่าปลอดภัยสำหรับทุกคน คำว่ายาสามัญหมายถึงจัดจำหน่ายได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ไม่ได้หมายถึงไม่มีความเสี่ยง

การจัดตู้ยาจึงควรเริ่มจากถามว่าท่านมีโรคอะไร กินยาอะไร มีประวัติแพ้หรือไม่ ไม่ใช่เริ่มจากเปิดรายการและซื้อตามช่อง

ยาแก้ปวดลดอักเสบกลุ่ม NSAIDs เป็นกลุ่มที่ต้องระวังที่สุด เพราะอาจระคายกระเพาะ กระทบการทำงานของไต ทำให้ความดันคุมยากขึ้น และมีผลกับผู้ที่ใช้ยาละลายลิ่มเลือดหรือยาขับปัสสาวะ ผู้ที่เป็นโรคไต หัวใจ หรือเคยมีเลือดออกในทางเดินอาหารควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้เสมอ

ยาแก้แพ้บางกลุ่มทำให้ง่วง ปากแห้ง ปัสสาวะลำบาก หรือสับสนในผู้สูงอายุ ยาแก้หวัดสูตรผสมมักมีตัวยาหลายชนิดในเม็ดเดียว ผู้ที่เป็นความดันสูงหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะต้องดูส่วนประกอบ และมีโอกาสได้ตัวยาซ้ำกับยาที่กินอยู่

ยาระบายและยาลดกรดที่ใช้ต่อเนื่องอาจกระทบเกลือแร่หรือการดูดซึมยาบางตัว ส่วนสมุนไพรและอาหารเสริมอาจมีปฏิกิริยากับยาประจำ แม้ฉลากเขียนว่าธรรมชาติ ควรนำภาชนะไปให้เภสัชกรดูทุกชนิด

อุปกรณ์ปฐมพยาบาลพื้นฐาน เช่น ผ้าก๊อซ พลาสเตอร์ น้ำเกลือล้างแผล ปรอทวัดไข้ และถุงมือ ไม่มีความเสี่ยงเรื่องปฏิกิริยากับยา แต่ผิวผู้สูงอายุบางและแพ้กาวได้ ควรเลือกพลาสเตอร์ที่ลอกง่าย ยาใช้ภายนอกสำหรับแผลถลอกเล็กน้อยหรือผื่นผิวหนัง ควรถามเภสัชกรเรื่องชนิดที่เหมาะกับผิวบาง

ยาแก้ปวดลดไข้บางชนิดที่ไม่อยู่ในกลุ่ม NSAIDs มักถูกแนะนำให้ผู้สูงอายุมากกว่า แต่ยังต้องระวังโรคตับ การดื่มแอลกอฮอล์ และยาอื่นที่มีส่วนผสมซ้ำ จึงไม่ควรหยิบเองโดยไม่ทราบขนาดและความถี่ที่แพทย์หรือเภสัชกรกำหนด บทความนี้ไม่ระบุขนาดยา

ทุกตัวที่เก็บในตู้ควรมีชื่อสามัญ วันหมดอายุ และเหตุผลที่เก็บ ถ้านึกไม่ออกว่าซื้อมาเพื่ออะไร ให้ถามเภสัชกรหรือทิ้ง

เก็บในที่แห้ง เย็น พ้นแสงแดดและความชื้น ห้องน้ำและครัวไม่เหมาะ ตู้ควรอยู่ระดับที่ผู้สูงอายุเอื้อมถึงโดยไม่ต้องปีนเก้าอี้ ถ้ามีหลานเล็กมาเยี่ยม ควรมีกุญแจหรือที่ล็อกที่ผู้สูงอายุเปิดได้เอง

แยกยาประจำตัวที่กินทุกวันออกจากยาสามัญที่ใช้ชั่วคราว เพื่อลดโอกาสหยิบผิด ยาน้ำและยาหยอดตาที่เปิดแล้วมีอายุสั้นลง ให้จดวันเปิดไว้ที่ขวดและทิ้งตามที่ฉลากหรือเภสัชกรแนะนำ

ทิ้งยาที่หมดอายุหรือเปลี่ยนสี กลิ่น ไม่ทิ้งลงชักโครกโดยไม่จำเป็น ให้ถามเภสัชกรหรือสถานพยาบาลใกล้บ้านเรื่องจุดรับคืนยา

ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิดมีโอกาสเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาและผลข้างเคียงสะสม การมีรายการยาปัจจุบัน ชื่อ ความแรงตามฉลาก ใช้เมื่อไร และแพทย์คนไหนสั่ง ช่วยให้เภสัชกรตรวจยาสามัญได้เร็ว และช่วยทีมกู้ชีพเมื่อเกิดเหตุ

อัปเดตรายการทุกครั้งที่เพิ่มลดยา ถ่ายรูปฉลากเก็บในมือถือและพิมพ์ใส่กระเป๋าสตางค์ ตู้ยาและรายการนี้ควรสอดคล้องกัน ถ้าหาตัวไหนในตู้ไม่เจอในรายการ ให้สงสัยไว้ก่อน

อาการแสดงของผู้สูงอายุที่ได้รับยาเกินหรือผิดอาจไม่ตรงแบบ เช่น ซึม เกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน หกล้ม กินน้อยลง ไม่ใช่ผื่นหรือคลื่นไส้เสมอไป ให้นึกถึงยาเป็นสาเหตุเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงหลังเริ่มยาใหม่

กำหนดวันตรวจตู้ยาทั้งบ้านปีละครั้ง เช่น วันปีใหม่หรือวันเกิดของผู้สูงอายุ จะได้จำง่าย ยกยาออกมาวางบนโต๊ะ ตรวจวันหมดอายุ ฉลาก และสภาพ แล้วเทียบกับรายการยาปัจจุบัน ตัวไหนไม่แน่ใจให้แยกใส่ถุงและนำไปถามเภสัชกร

เมื่อแพทย์เปลี่ยนหรือเพิ่มยาประจำ ให้นำรายการใหม่ไปถามเภสัชกรว่ายาสามัญในตู้ตัวไหนยังใช้ได้ ตัวไหนควรเลิกเก็บ เพราะยาที่เคยใช้ได้อาจไม่เหมาะอีกต่อไปเมื่อมียาใหม่เข้ามา