อาหารทางการแพทย์ผ่านการคำนวณมาให้ผงหนึ่งช้อนตวงต่อน้ำปริมาณหนึ่งได้พลังงาน โปรตีน และเกลือแร่ในระดับที่ออกแบบไว้ พอตวงเกินหรือขาด ตัวเลขทั้งหมดเปลี่ยนตามไปด้วย คนไข้ที่ไตหรือหัวใจมีข้อจำกัดเรื่องน้ำและเกลือแร่จะไวต่อความผิดพลาดนี้มากกว่าคนอื่น

ผู้สูงอายุกลุ่มนี้มักมีกล้ามเนื้อลดลง น้ำหนักตก หรือกินได้น้อยจนทีมแพทย์ต้องเสริม ภาวะกล้ามเนื้อน้อย (sarcopenia) และขาดสารอาหารเป็นปัญหาที่ WHO ระบุไว้ในเรื่องการสูงวัยอย่างมีสุขภาพดี การชงให้แม่นจึงเป็นส่วนหนึ่งของแผนรักษาเหมือนการให้ยา

นอกจากสัดส่วน ความสะอาดก็เป็นเรื่องเดียวกัน อาหารเหลวที่อุ่นและอุดมด้วยโปรตีนเป็นที่ที่เชื้อโตเร็วมาก ทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกินไปก็เสี่ยงท้องเสียได้ ซึ่งในคนสูงวัยที่แกร่งน้อยลงอาจนำไปสู่ภาวะขาดน้ำได้ในเวลาไม่นาน

ฉลากมักบอกว่าผงกี่ช้อนตวงต่อน้ำกี่มิลลิลิตร ให้ใช้ช้อนที่มากับกระป๋องเท่านั้น ช้อนโต๊ะหรือช้อนชาในครัวขนาดไม่เท่ากัน ตักเสร็จใช้สันมีดปาดให้เสมอขอบ ไม่กดอัดผง เพราะผงที่อัดจะหนักกว่าที่ออกแบบไว้

น้ำที่ใช้ต้องเป็นน้ำสุกที่ปลอดภัย ฉลากบางสูตรให้ใช้น้ำอุ่นไม่ใช่น้ำเดือด เพราะน้ำร้อนจัดทำให้โปรตีนจับก้อนและทำลายบางสารอาหาร ถ้าฉลากระบุช่วงอุณหภูมิ ให้ใช้เทอร์โมมิเตอร์สำหรับอาหารวัดในครั้งแรก ๆ จนเกิดความเคยชิน

เทน้ำลงภาชนะก่อน แล้วค่อยใส่ผง คนหรือเขย่าให้ทั่ว บางสูตรให้ใส่ผงลงน้ำแล้วคนทีละน้อย วิธีไหนก็ตาม ให้ดูฉลากของสูตรที่ใช้ และตรวจว่ามีก้อนติดก้นหรือไม่ ก้อนที่ค้างจะทำให้ความเข้มข้นที่ได้ไม่สม่ำเสมอ

เริ่มจากล้างมือด้วยน้ำและสบู่ให้ทั่ว โดยเฉพาะซอกเล็บ แล้วเช็ดด้วยผ้าหรือกระดาษที่สะอาด ล้างแก้ว ขวด ช้อนคน และที่ตวงด้วยน้ำยาล้างจานและน้ำสะอาด ผึ่งให้แห้งในที่โปร่ง ห้ามเช็ดด้วยผ้าที่ใช้ทั่วบ้านเพราะเชื้อติดผ้าได้

ภาชนะที่มีรอยแตกลายหรือฝาที่ขัดไม่ออกเก็บคราบนมได้ ควรเปลี่ยน ถ้าใช้ขวดที่มีหลอดหรือฝายาง ให้ถอดชิ้นเล็กทุกชิ้นล้างทุกครั้ง ทีมพยาบาลอาจแนะนำให้ต้มหรือแช่ฆ่าเชื้อสำหรับผู้ป่วยภูมิต้านทานต่ำ ถ้าไม่แน่ใจว่าบ้านของคุณต้องทำระดับนั้นหรือไม่ ให้ถามผู้ที่ดูแลอยู่

กระป๋องที่เปิดแล้วต้องปิดฝาและเก็บที่แห้ง เย็น พ้นแสง ตามฉลาก และจดวันเปิดไว้บนกระป๋อง ถ้าฉลากกำหนดให้ใช้ให้หมดภายในเวลาหนึ่งหลังเปิด ให้ยึดตามนั้น

ระยะเวลาเก็บของที่ชงแล้วขึ้นกับผลิตภัณฑ์ ฉลากมักแยกเป็นเวลาที่ตั้งไว้อุณหภูมิห้องได้ และเวลาที่เก็บในตู้เย็นได้ ผู้ดูแลควรอ่านตรงนี้ให้แม่น เพราะที่บ้านมักเผลอเก็บไว้ข้ามวัน ซึ่งฉลากส่วนใหญ่ไม่อนุญาต

วิธีที่ปลอดภัยคือชงเท่าที่จะกินในแต่ละมื้อ ถ้าต้องชงล่วงหน้า ให้ปิดฝา ติดเวลา และแช่เย็นทันทีตามที่ฉลากอนุญาต ก่อนให้ผู้สูงอายุต้องดูกลิ่นและลักษณะ ถ้าเปรี้ยว มีตะกอนผิดปกติ หรือแยกชั้นผิดไปจากเดิม ให้ทิ้ง

ส่วนที่ผู้สูงอายุดื่มไม่หมดและนั่งทิ้งไว้เกินเวลา ให้ทิ้งทั้งหมด อย่าเทกลับรวมกับของใหม่ อย่าเสียดาย เพราะเสียดายค่าอาหารแล้วเสี่ยงท้องเสียแพงกว่าเยอะ

ถ้าผู้สูงอายุสำลักหรือไอหลังดื่ม ไม่ควรปรับความข้นเองด้วยการเติมน้ำหรือผงเพิ่ม เพราะความหนืดมีผลต่อความปลอดภัยในการกลืน ให้บอกทีมแพทย์หรือนักแก้ไขการพูดและการกลืน

ท้องอืดหรือท้องเสียหลังเปลี่ยนสูตรหรือเปลี่ยนวิธีชง ให้จดเวลาและอาการ แล้วแจ้งทีมโภชนาการ เด็ดขาดอย่าหยุดอาหารทางการแพทย์เองถ้าผู้สูงอายุกินอาหารอื่นไม่พอ ให้ปรึกษาก่อน

ถ้าผู้สูงอายุกินได้ไม่ถึงที่ตั้งไว้ เช่น เหลือเกินครึ่งหลายวันติด ให้จดว่าเหลือเท่าไรและเพราะอะไร รสเลี่ยน อิ่มเร็ว หรือกลืนลำบาก ข้อมูลนี้ช่วยทีมปรับแผนได้ดีกว่าการบอกว่ากินน้อยเฉย ๆ