แพทย์ผู้สูงอายุมักมองปัญหาแบบองค์รวมด้วยกรอบที่เรียกว่า 5Ms ซึ่งเช็กลิสต์นี้นำมาปรับใช้เพื่อตรวจความเสี่ยงความเหงาให้ครบด้าน ได้แก่ Mind คือความคิดและอารมณ์ Mobility คือความสามารถเคลื่อนไหวและออกจากบ้าน Medications คือยาที่อาจกระทบอารมณ์หรือพลังงาน Multicomplexity คือโรคร่วมและข้อจำกัดหลายอย่างพร้อมกัน และ Matters Most คือสิ่งที่ผู้สูงอายุให้คุณค่าและอยากให้ชีวิตเป็นแบบไหน

เหตุผลที่ต้องตรวจหลายด้านพร้อมกันคือ ความเหงาที่ดูเหมือนปัญหาด้านอารมณ์อย่างเดียว อาจมีต้นตอจากยาที่ทำให้ง่วงซึมจนไม่อยากเข้าสังคม หรือจากสภาพบ้านที่ทำให้ออกไปไหนลำบาก การแก้ที่อารมณ์อย่างเดียวโดยไม่ตรวจด้านอื่นจึงมักไม่ได้ผลถาวร

สัญญาณด้านอารมณ์ไม่จำเป็นต้องเป็นคำพูดว่า "เหงา" เสมอไป หลายครั้งแสดงออกผ่านการเปลี่ยนพฤติกรรมเล็ก ๆ เช่น พูดน้อยลงในมื้ออาหาร ไม่ถามข่าวคราวคนที่เคยถามถึงประจำ หรือปฏิเสธการชวนคุยด้วยประโยคสั้น ๆ ทั้งที่ก่อนหน้านี้ชอบเล่าเรื่องยาว การตรวจจึงควรสังเกตต่อเนื่องเป็นสัปดาห์ ไม่ใช่ตัดสินจากวันเดียว

ควรแยกด้วยว่าอาการที่เห็นเป็นอารมณ์เหงาทั่วไป หรือเข้าข่ายภาวะซึมเศร้าที่ต้องรีบดูแล ซึ่งมักมาพร้อมการนอนหรือกินที่เปลี่ยนไปชัดเจน ไม่สนใจสิ่งที่เคยชอบต่อเนื่อง หรือพูดถึงความรู้สึกไร้คุณค่า หากพบลักษณะเหล่านี้ ควรข้ามขั้นตอนกิจกรรมคลายเหงาทั่วไปแล้วพาไปพบแพทย์โดยตรง

ครอบครัวมักตรวจแค่ด้านอารมณ์แต่ไม่ตรวจว่าสภาพแวดล้อมเอื้อให้พบปะคนอื่นได้จริงหรือไม่ เช่น มีบันไดสูงกั้นทางออกจากบ้านโดยไม่มีราวจับ ไม่มีที่นั่งพักระหว่างทางไปจุดนัดพบ หรือสัญญาณโทรศัพท์และอินเทอร์เน็ตในบ้านไม่เสถียรจนโทรวิดีโอคอลไม่ได้ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นอุปสรรคที่แก้ได้แต่มักถูกมองข้าม

อีกจุดที่ควรตรวจคือความสามารถในการใช้โทรศัพท์ ซึ่งเป็นหนึ่งใน IADL หรือกิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้น หากผู้สูงอายุจำขั้นตอนการโทรออกหรือรับสายไม่ได้แล้ว อาจเป็นสัญญาณที่ต้องประเมินความจำเพิ่มเติม ไม่ใช่แค่ปัญหาการใช้เทคโนโลยี