ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (sarcopenia) หมายถึงกล้ามเนื้อโครงร่างที่ลดทั้งปริมาณเนื้อเยื่อและแรงบีบตัวเร็วกว่าคนวัยเดียวกันที่ยังแข็งแรง ไม่ใช่แค่ผอมลงตามอายุ แต่คือกำลังที่ใช้ลุก เดิน และยกของลดลงจริง จนกระทบกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน หรือที่เรียกว่า ADL (activities of daily living) เช่น ลุกจากเตียง เข้าห้องน้ำ และกิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้นหรือ IADL เช่น ถือถุงกับข้าว หรือขึ้นรถโดยสาร

ต้องแยกให้ชัดว่ากล้ามเนื้อที่ลดลงมาจากอะไร การเปลี่ยนแปลงตามวัยแบบค่อยเป็นค่อยไปเกิดขึ้นทีละน้อยตลอดหลายปี ต่างจากการลดลงเร็วเพราะนอนติดเตียงหลังป่วย กินได้น้อยลงต่อเนื่อง ผลข้างเคียงของยา หรือโรคเรื้อรังที่ควบคุมไม่ดี ซึ่งมักแก้ไขหรือชะลอได้หากพบเร็ว

แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดอาจใช้เครื่องมือประเมินอย่าง Clinical Frailty Scale ซึ่งเป็นมาตรวัดระดับความเปราะบางตั้งแต่แข็งแรงมากไปจนถึงต้องพึ่งพาผู้อื่นเต็มที่ ครอบครัวไม่จำเป็นต้องประเมินเองที่บ้าน แต่รู้จักไว้จะช่วยให้เข้าใจสิ่งที่แพทย์พูดถึงเมื่อไปตรวจ

หลายครอบครัวมักเข้าใจผิดว่าต้องรอให้ผู้สูงอายุ "เดินไม่ไหว" ถึงจะเรียกว่าเป็นปัญหา ทั้งที่สัญญาณเริ่มต้นมักซ่อนอยู่ในกิจวัตรเล็ก ๆ เช่น ลุกจากเก้าอี้ต้องใช้มือดันพนักหลายครั้งกว่าจะยืนตรงได้ เดินไปตลาดด้วยกันแล้วตามไม่ทันทั้งที่เคยเดินคู่กันสบาย หยิบแก้วน้ำแล้วหลุดมือบ่อยขึ้น ขึ้นบันไดต้องหยุดพักกลางทาง หรือเสื้อผ้าที่เคยใส่พอดีเริ่มหลวมบริเวณต้นแขนและต้นขา

อีกจุดที่ผู้ดูแลมักพลาดคือมองว่าความเหนื่อยง่ายเป็น "เรื่องปกติของวัย" โดยไม่เทียบกับความสามารถเดิมของคนคนนั้น คำถามที่ควรถามคือ เมื่อเทียบกับสามเดือนก่อน คนนี้ทำกิจวัตรเดิมได้เร็วเท่ากันไหม ต้องพักบ่อยขึ้นไหม และเริ่มหลีกเลี่ยงกิจกรรมบางอย่างเพราะกลัวเหนื่อยหรือกลัวหกล้มหรือไม่

ในทางคลินิก นักกายภาพบำบัดอาจใช้การทดสอบที่เรียกว่า Timed Up and Go คือให้ลุกจากเก้าอี้ เดินระยะสามเมตร แล้วเดินกลับมานั่ง โดยจับเวลาทั้งหมด เพื่อประเมินกำลังขาและความเสี่ยงหกล้มอย่างเป็นระบบ ครอบครัวไม่จำเป็นต้องทำเองที่บ้านเพื่อตัดสินผล แต่สังเกตแนวโน้มว่าลุกเดินช้าลงเรื่อย ๆ ในรอบไม่กี่เดือนได้ และนำข้อสังเกตนี้ไปเล่าให้แพทย์ฟังเมื่อไปตรวจ

หลังผู้สูงอายุออกจากโรงพยาบาลหรือป่วยเล็กน้อย ครอบครัวจำนวนมากมักให้นอนพักมากที่สุดเท่าที่จะทำได้เพราะกลัวหกล้ม ทั้งที่การนอนนิ่งนานกลับเร่งการลดกล้ามเนื้อเร็วกว่าการค่อย ๆ ลุกเดินภายใต้การดูแล และยิ่งนอนนานยิ่งกลับมาลุกเดินยากขึ้น

อาหารเช้าแบบไทยที่คุ้นเคย เช่น ข้าวต้มหรือโจ๊กใส่หมูสับเล็กน้อย อาจให้โปรตีนน้อยกว่าที่ครอบครัวคิด โดยเฉพาะเมื่อกินได้น้อยลงในแต่ละมื้ออยู่แล้ว ปัญหายิ่งซับซ้อนขึ้นเมื่อฟันหรือฟันปลอมไม่พอดีจนเลี่ยงเนื้อสัตว์ที่เคี้ยวยาก หรืองบประมาณจำกัดจนซื้อโปรตีนคุณภาพดีได้น้อยกว่าที่ต้องการ

ผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน หรือภาวะที่เรียกว่า polypharmacy อาจมีผลข้างเคียงบางอย่างที่ทำให้เบื่ออาหารหรือง่วงซึมจนขยับตัวน้อยลงโดยไม่รู้ตัว ครอบครัวควรพารายการยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวนเป็นระยะ แทนที่จะสรุปเองว่าความเบื่ออาหารเป็นเพราะอายุมากขึ้น