ครอบครัวส่วนใหญ่มองว่าการทำความสะอาดช่องปากเป็นเรื่องความสะอาดหรือกลิ่นปาก แต่ในผู้สูงอายุที่นอนติดเตียงหรือกลืนลำบาก คราบและเชื้อแบคทีเรียที่สะสมในปากสามารถถูกสำลักลงหลอดลมได้ทีละน้อยโดยไม่มีอาการชัดเจน และกลายเป็นสาเหตุของโรคปอดอักเสบจากการสำลัก ซึ่งเป็นปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยและรุนแรงในกลุ่มผู้สูงอายุที่ช่วยตัวเองไม่ได้เต็มที่

อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือผู้สูงอายุที่กินอาหารทางสายยางหรือไม่ได้กินอาหารทางปากเลย มักถูกเข้าใจผิดว่าไม่จำเป็นต้องทำความสะอาดปากเพราะ ไม่มีอะไรตกค้าง ทั้งที่ความจริงแล้วน้ำลายเองก็สะสมเชื้อและคราบได้ตลอดเวลา ผู้ที่ไม่ได้กินอาหารทางปากจึงยังต้องได้รับการเช็ดทำความสะอาดปากสม่ำเสมอไม่ต่างจากคนที่กินอาหารปกติ

นอกจากนี้ปอดอักเสบจากการสำลักในผู้สูงอายุมักมีอาการแสดงไม่ตรงแบบ กล่าวคือแทนที่จะมีไข้สูงและไอชัดเจนแบบที่คนวัยหนุ่มสาวเป็น ผู้สูงอายุบางคนอาจแสดงออกเพียงซึมลง เบื่ออาหาร หรือสับสนมากขึ้นกว่าปกติเท่านั้น ผู้ดูแลจึงไม่ควรรอให้มีไข้สูงชัดเจนก่อนจึงจะสงสัยว่ามีการติดเชื้อในปอด

สิ่งที่ผู้ดูแลมักพลาดคือรีบเริ่มแปรงฟันหรือเช็ดปากทันทีโดยไม่จัดท่าผู้สูงอายุก่อน หากผู้สูงอายุนอนราบขณะทำความสะอาดปาก น้ำหรือคราบที่หลุดออกมาอาจไหลย้อนลงคอและถูกสำลักเข้าหลอดลมได้ง่าย โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะกลืนลำบากซึ่งกล้ามเนื้อที่ควบคุมการกลืนทำงานช้าหรือไม่ประสานกันเหมือนเดิม

ท่าที่ปลอดภัยกว่าคือยกศีรษะเตียงขึ้นให้ลำตัวส่วนบนตั้งขึ้นอย่างน้อย 45 องศาถ้าทำได้ แล้วหันหน้าหรือเอียงศีรษะไปด้านหนึ่งเล็กน้อย เพื่อให้ของเหลวไหลออกทางมุมปากแทนที่จะไหลลงคอตรง ๆ หากผู้สูงอายุนั่งได้ ให้นั่งตัวตรงจะปลอดภัยที่สุด สำหรับผู้ที่อ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่งจากโรคหลอดเลือดสมอง ควรเอียงศีรษะไปด้านที่แข็งแรงกว่าเพื่อลดโอกาสอาหารหรือน้ำตกค้างด้านที่อ่อนแรง

ไม่ใช่ผู้สูงอายุติดเตียงทุกคนต้องการวิธีเดียวกัน คนที่ยังถือแปรงสีฟันได้เองแต่แขว้งแขนไม่ถึงบางมุม อาจต้องการแค่คนช่วยจับกระจกหรือช่วยบ้วนน้ำ ในขณะที่คนที่กำมือไม่ได้เลยจำเป็นต้องให้ผู้ดูแลทำความสะอาดให้ทั้งหมด หลักการคือให้ผู้สูงอายุทำส่วนที่ยังทำเองได้ก่อนเสมอ แล้วผู้ดูแลเสริมเฉพาะจุดที่จำเป็น ไม่ใช่ทำแทนทั้งหมดตั้งแต่ต้นเพราะจะทำให้ความสามารถที่เหลืออยู่ลดลงเร็วขึ้น

สำหรับผู้ที่ต้องให้ผู้ดูแลทำความสะอาดให้ทั้งหมด แปรงสีฟันขนนุ่มหัวเล็กหรือแปรงสำหรับผู้ป่วยติดเตียงโดยเฉพาะจะเข้าถึงมุมปากได้ง่ายกว่า ใช้ยาสีฟันปริมาณน้อยเพียงเท่าเมล็ดถั่วเพื่อลดฟองที่อาจกระตุ้นการสำลัก และควรมีเครื่องดูดน้ำลายขนาดเล็กสำหรับใช้ที่บ้านหากผู้สูงอายุกลืนน้ำลายเองไม่ทัน ในกรณีที่ไม่มีเครื่องดูด ให้ใช้ผ้าก๊อซชุบน้ำหมาด ๆ พันปลายนิ้วเช็ดแทนการใช้น้ำปริมาณมาก

ฟันปลอมสะสมคราบและเชื้อราได้เช่นเดียวกับฟันจริง แต่หลายครอบครัวเข้าใจว่าแค่ล้างน้ำเปล่าก็พอ ควรถอดฟันปลอมออกมาแปรงด้วยแปรงเฉพาะสำหรับฟันปลอมและน้ำสะอาดทุกวัน หลีกเลี่ยงยาสีฟันชนิดหยาบที่จะทำให้ผิวฟันปลอมเป็นรอยขีดข่วนจนสะสมคราบง่ายขึ้น และห้ามแช่หรือล้างด้วยน้ำร้อนจัดเพราะพลาสติกจะบิดเบี้ยวจนใส่ไม่พอดี

ควรถอดฟันปลอมออกก่อนนอนทุกคืนเพื่อให้เหงือกได้พักและลดความเสี่ยงเชื้อราสะสม แช่ในน้ำสะอาดหรือน้ำยาที่แนะนำจากทันตแพทย์ ไม่ใช่แช่ในผ้าแห้งหรือทิ้งไว้กลางแจ้งเพราะจะทำให้พลาสติกแห้งและเสียรูป หากฟันปลอมหลวมหรือใส่แล้วเจ็บ ไม่ควรปล่อยไว้นานเพราะแผลกดทับในช่องปากจากฟันปลอมที่ไม่พอดีอาจกลายเป็นแผลเรื้อรังได้