นี่คือความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดและอันตรายที่สุด ผู้ดูแลหลายคนเลือกเช็ดปากหรือแปรงฟันขณะผู้สูงอายุยังนอนอยู่บนเตียงเพราะสะดวกกว่าและไม่ต้องเคลื่อนย้ายตัว แต่ในท่านอนราบ น้ำหรือคราบที่หลุดออกจากการแปรงมีแนวโน้มไหลไปทางด้านหลังคอแทนที่จะไหลออกทางมุมปาก โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะกลืนลำบากซึ่งกล้ามเนื้อควบคุมการกลืนทำงานช้าลง ความเสี่ยงสำลักจึงสูงขึ้นมากโดยที่ผู้ดูแลอาจไม่ทันสังเกต

วิธีแก้ไม่ใช่เรื่องซับซ้อน เพียงยกศีรษะเตียงขึ้นอย่างน้อย 45 องศาหรือช่วยให้นั่งตัวตรงก่อนเริ่ม แล้วเอียงศีรษะไปด้านหนึ่งเล็กน้อยเสมอ ขั้นตอนนี้ใช้เวลาเพิ่มเพียงไม่กี่นาทีแต่ลดความเสี่ยงได้มาก

ครอบครัวจำนวนมากตัดความสำคัญของการทำความสะอาดปากออกไปทันทีที่ผู้สูงอายุเปลี่ยนไปให้อาหารทางสายยาง ด้วยเหตุผลว่า ไม่มีอาหารเข้าปากแล้ว จึงไม่มีอะไรให้สกปรก แต่ในความเป็นจริง น้ำลายที่ผลิตตามธรรมชาติยังคงสะสมแบคทีเรียและคราบบนฟัน เหงือก และลิ้นได้ตลอดเวลาไม่ว่าจะกินอาหารทางปากหรือไม่ก็ตาม ผู้ที่ไม่ได้กินอาหารทางปากมักมีปากแห้งกว่าปกติด้วย ซึ่งยิ่งเอื้อให้เชื้อราและแบคทีเรียเติบโตได้ง่ายขึ้น

ความผิดพลาดนี้มักไม่แสดงผลทันที แต่สะสมนานหลายสัปดาห์จนกลายเป็นกลิ่นปากรุนแรง เหงือกอักเสบ หรือเพิ่มความเสี่ยงเชื้อในปากถูกสำลักลงปอด ทั้งที่ป้องกันได้ง่ายด้วยการเช็ดปากสม่ำเสมอเช้า-เย็นเหมือนผู้ที่กินอาหารทางปากปกติ อีกปัจจัยที่ทำให้ปากแห้งซ้ำเติมคือการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน หรือภาวะที่เรียกว่าโพลีฟาร์มาซี (polypharmacy) ซึ่งพบบ่อยในผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรังหลายโรค ยาหลายกลุ่มมีผลข้างเคียงทำให้น้ำลายลดลง จึงยิ่งจำเป็นต้องทำความสะอาดปากบ่อยขึ้นไม่ใช่น้อยลง

เมื่อผู้สูงอายุหันหน้าหลบ กัดฟันแน่น หรือส่งเสียงไม่พอใจขณะทำความสะอาดปาก ผู้ดูแลบางคนตีความว่าเป็นความดื้อหรือไม่ให้ความร่วมมือ แล้วพยายามฝืนทำต่อให้เสร็จเร็วที่สุด แต่พฤติกรรมเหล่านี้อาจสะท้อนความเจ็บปวดจากแผลในปาก ฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือฟันปลอมที่ไม่พอดี ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้สูงอายุสื่อสารด้วยคำพูดไม่ได้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมร่วมด้วย

การฝืนทำต่อในสถานการณ์แบบนี้นอกจากจะไม่ช่วยให้สะอาดขึ้นจริงแล้ว ยังเพิ่มความเสี่ยงบาดเจ็บทั้งกับผู้สูงอายุและผู้ดูแลเอง วิธีที่เหมาะกว่าคือหยุดสังเกตหาสาเหตุก่อน ลองเปลี่ยนช่วงเวลาที่อารมณ์ดีกว่า และหากปฏิเสธต่อเนื่องควรพาไปให้ทันตแพทย์ตรวจว่ามีปัญหาในช่องปากที่ทำให้เจ็บอยู่หรือไม่

ฟันปลอมที่เคยพอดีอาจหลวมลงเมื่อเวลาผ่านไป เพราะสภาพเหงือกและกระดูกขากรรไกรเปลี่ยนแปลงไปตามวัย หลายครอบครัวปล่อยให้ผู้สูงอายุใส่ฟันปลอมที่หลวมต่อไปเรื่อย ๆ เพราะคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาของการใส่ฟันปลอมนาน ๆ ทั้งที่ความจริงแล้วฟันปลอมที่หลวมหรือเสียดสีผิดตำแหน่งสามารถทำให้เกิดแผลกดทับในช่องปากที่เจ็บปวดและอาจติดเชื้อได้หากปล่อยไว้นาน

อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือการแช่หรือล้างฟันปลอมด้วยน้ำร้อนจัดเพื่อฆ่าเชื้อ ซึ่งจะทำให้พลาสติกของฟันปลอมบิดเบี้ยวจนใส่ไม่พอดียิ่งกว่าเดิม ควรใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำยาทำความสะอาดฟันปลอมที่ทันตแพทย์แนะนำเท่านั้น

เมื่อมีผู้ดูแลหลายคนผลัดเปลี่ยนกัน แต่มีเพียงคนเดียวที่รู้ว่าผู้สูงอายุคนนี้ต้องเอียงศีรษะไปด้านไหน ใช้แปรงแบบใด หรือมีจุดในปากที่ต้องระวังเป็นพิเศษ เมื่อคนนั้นไม่อยู่ การทำความสะอาดปากอาจถูกข้ามไปเลยหรือทำโดยไม่ถูกวิธี ควรมีบันทึกสั้น ๆ ติดไว้ใกล้เตียงหรือแจ้งผู้ดูแลคนอื่นให้เข้าใจตรงกัน เพื่อไม่ให้คุณภาพการดูแลขึ้นอยู่กับคนใดคนหนึ่งเพียงคนเดียว