ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ยาผิดตั้งแต่วันแรก แต่เกิดช่วงที่ไม่มีใครเห็น เช่น กล่องยาเหลือผิดช่อง ยาตัวใหม่ที่หมอเพิ่มหลังลูกกลับไปแล้ว ผู้สูงอายุลืมว่ากินแล้วจึงกินซ้ำ หรือเกรงใจไม่โทรบอก เมื่อลูกกลับมาอีกเดือนก็มักเจอยาค้างหรือขาด

การใช้ยาหลายชนิด (polypharmacy) ทำให้ความผิดพลาดเล็ก ๆ ทบกันได้ ผู้สูงอายุที่กินยาห้าถึงสิบรายการต่อวันควรถูกทบทวนรายการยาโดยแพทย์หรือเภสัชกรเป็นระยะ เพื่อตัดยาซ้ำซ้อนและยาที่ไม่จำเป็น ก่อนที่ครอบครัวจะลงทุนจัดกล่องซับซ้อน

โครงสร้างที่ช่วยได้จริงคือสามอย่างร่วมกัน คือกล่องยาที่จัดถูกต้อง การเช็กระยะไกลสม่ำเสมอ และคนในพื้นที่ที่เห็นสภาพจริง ขาดอย่างใดอย่างหนึ่งแผนมักล้ม

ยาที่เพิ่งเริ่มหรือเพิ่งปรับขนาดไม่ควรจัดข้ามเดือน เพราะอาจต้องปรับอีกตามผลตรวจ ให้จัดทีละสัปดาห์หรือให้เภสัชกรจัดซองให้ ยาที่กินเมื่อมีอาการ เช่น ยาแก้ปวดหรือยาเมื่อแน่นหน้าอก ควรแยกซองหรือกล่องเฉพาะพร้อมป้ายระบุว่าใช้เมื่อไร ไม่ปนกับยาประจำ

ยาที่ไวต่อความชื้นหรือแสงมักต้องอยู่ในซองเดิม ถ้านำออกจากแผงเร็วไปอาจเสื่อม ให้ถามเภสัชกรว่ายาตัวไหนห้ามแกะแผงล่วงหน้า ยาที่ต้องหักครึ่งควรหักตอนจะกินหรือให้เภสัชกรหักให้ตามคำแนะนำ และยาแบบออกฤทธิ์นานห้ามบดหรือหัก ให้ดูฉลากและถามเภสัชกร

ยาที่ต้องตรวจเลือดหรือวัดค่าก่อนกิน เช่น บางตัวที่ขนาดปรับตามผลเลือด ควรให้แพทย์ที่ดูแลกำหนดวิธีเตรียมเอง ลูกไม่ควรจัดเกินกว่าที่ระบุในใบสั่งยาล่าสุด

แบ่งงานเป็นสองช่วงคือวันที่ลูกกลับบ้าน กับวันที่ลูกอยู่ไกล ช่วงกลับบ้าน ใช้เวลาครึ่งวันนั่งกับท่านทบทวนยา แล้วจัดกล่องยาให้ครบสี่สัปดาห์เฉพาะยาที่คงที่ ส่วนยาที่ไม่ควรจัดล่วงหน้าให้เก็บในซองเดิมแยกกล่องและเขียนวันที่ต้องหยิบ

ช่วงอยู่ไกล ตั้งเวลาโทรหรือวิดีโอคอลตรงกับมื้อยาที่สำคัญที่สุด เช่น มื้อเช้า ในสองสัปดาห์แรก แล้วลดลงเมื่อท่านชิน ให้ท่านโชว์ช่องที่ว่างให้ดูทางกล้อง ไม่ต้องถามกว้าง ๆ ว่ากินยาหรือยัง เพราะผู้สูงอายุอาจตอบว่ากินแล้วด้วยความเกรงใจ

ถ้าไม่มีสัญญาณเน็ต ให้ใช้เสียงโทรศัพท์ธรรมดาและจดบันทึกง่าย ๆ เช่น ติ๊กถูกบนปฏิทินที่ติดข้างกล่องยา ลูกอ่านจากเพื่อนบ้านหรือถ่ายรูปส่งมาเมื่อมีโอกาส

คนที่ช่วยได้อาจเป็นญาติใกล้บ้าน เพื่อนบ้านที่ไว้ใจ อสม. ในหมู่บ้าน หรือพยาบาลเยี่ยมบ้านของ รพ.สต. ลูกควรบอกชัดว่าขอให้ทำอะไรได้บ้าง เช่น ดูว่ากล่องยาว่างตามวัน โทรบอกถ้ายาใกล้หมด พาไปนัดหมอ และอะไรที่ไม่ควรทำ เช่น เปลี่ยนยาเองหรือแนะนำยาให้กินเพิ่ม

ให้คนช่วยมีสำเนารายการยาและเบอร์ลูกหลานทุกคน รวมถึงรายชื่อโรคและยาที่แพ้ แล้วตกลงกันว่าถ้าเห็นอาการผิดปกติจะโทรหาใครก่อน ถ้าเกินวิสัยจะโทร 1669 ทันที

ถ้าเดือนที่ผ่านมามียาเหลือผิดช่องบ่อย ผู้สูงอายุถามซ้ำว่ากินแล้วหรือยัง หรือสับสนวัน เวลา แยกกล่องไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการประเมินความจำและการจัดการยา อาจต้องย้ายไปรูปแบบที่มีคนให้ยาทุกมื้อ หรือย้ายท่านมาอยู่ใกล้ครอบครัว

ภาวะสับสนเฉียบพลันที่เริ่มในไม่กี่ชั่วโมงถึงวันเป็นเรื่องฉุกเฉิน ไม่ควรมองว่าเป็นความจำเสื่อมตามวัย ให้โทร 1669 หรือพาไปสถานพยาบาลทันที