ในเมือง รถพยาบาลมักถึงเร็วกว่าและมีโรงพยาบาลหลายแห่งให้เลือก ส่วนบ้านต่างจังหวัดอาจต้องรอนานกว่า ถนนบางช่วงเป็นดินหรือหลังฝนลื่น ซอยไม่มีชื่อ และสัญญาณโทรศัพท์ไม่ดี ช่วงที่รอจึงเป็นช่วงที่การปฐมพยาบาลที่ถูกต้องมีผลมากที่สุด

ผู้สูงอายุที่อยู่บ้านคนเดียวช่วงกลางวัน อาจไม่มีใครเห็นตอนล้ม ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิด (polypharmacy) มักมีอาการแสดงไม่ตรงแบบ เช่นไม่บอกว่าเจ็บหน้าอก แต่เหนื่อยกว่าปกติหรือซึม ผู้ดูแลทางไกลจึงควรตกลงสัญญาณกับเพื่อนบ้านว่า ถ้าไม่เห็นท่านออกมาตามเวลาปกติให้แวะดู

งานเกษตร ครัวไฟ และสัตว์เลื้อยคลานเป็นความเสี่ยงที่ต่างจากในเมือง มีดบาด ไฟลวก เศษไม้ตำ และงูกัดเป็นเหตุที่ควรคิดไว้ล่วงหน้า

เริ่มจากวัสดุห้ามเลือดและปิดแผล ได้แก่ ผ้าก๊อซปลอดเชื้อหลายขนาด ผ้าพันแผลแบบยืด เทปกระดาษ และแผ่นปิดแผลที่ไม่ติดแผล เผื่อไว้มากกว่าชุดขนาดเล็กในเมือง เพราะแผลเลือดออกอาจต้องกดนานระหว่างรอรถ

ต่อด้วยอุปกรณ์ล้างและป้องกัน คือน้ำเกลือล้างแผล น้ำสะอาด ถุงมือ หน้ากากอนามัย กรรไกรปลายมน ปากคีบ และเทอร์โมมิเตอร์ที่ใช้งานได้ ผ้าสามเหลี่ยมหรือผ้าผืนใหญ่ใช้คล้องแขนหรือผูกตรึงอวัยวะ แผ่นห่มกันความเย็นหรือผ้าห่มเบา ช่วยเรื่องช็อกและอากาศเย็นตอนกลางคืน

เรื่องยา ให้เก็บเฉพาะยาที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำสำหรับผู้สูงอายุคนนั้น และยาประจำตัวฉุกเฉินที่แพทย์สั่ง เช่น ยาอมใต้ลิ้นสำหรับผู้ที่แพทย์ให้ใช้ ไม่ควรสต็อกยาเองเพราะผู้สูงอายุมีโรคและยาประจำที่ปฏิกิริยากับยาอื่นได้ ถามเภสัชกรก่อนเสมอ

ติดรายการสิ่งของ วันที่หมดอายุ และเบอร์ฉุกเฉินไว้ในฝากล่อง เปิดตรวจทุกหกเดือนเพราะน้ำเกลือและวัสดุปลอดเชื้อมีวันหมดอายุ

ผู้รับสายจะถามว่าเกิดอะไรขึ้น ที่ไหน กี่คน และอาการเป็นอย่างไร ถ้าที่อยู่เป็นบ้านเลขที่ในหมู่บ้านที่ไม่มีชื่อซอย ให้บอกจุดสังเกตที่เห็นง่าย เช่น วัด โรงเรียน ร้านค้า สะพาน หรือต้นไม้ใหญ่ที่หน้าปากทาง และสีของบ้านกับรั้ว แล้วเปิดไฟหน้าบ้านตอนกลางคืน

ทำแผ่นข้อมูลสั้น ๆ ติดข้างโทรศัพท์และกลางประตูบ้าน เขียนที่อยู่ จุดสังเกต พิกัดที่แชร์ได้จากแผนที่ในโทรศัพท์ ชื่อและโรคประจำตัวของผู้สูงอายุ ยาที่ใช้ ผู้ติดต่อ และโรงพยาบาลที่รักษาประจำ ผู้ดูแลที่อยู่ไกลควรมีสำเนาเดียวกันด้วย

ถ้าสัญญาณโทรศัพท์อ่อน ให้ซ้อมหาจุดในบ้านที่สัญญาณดีที่สุดและเขียนติดไว้ ผู้ช่วยที่อยู่ด้วยควรไปรอที่ปากทางเพื่อโบกรถ ถ้าตั้งแต่ต้นมีคนช่วยอยู่ข้างผู้ป่วยและอีกคนโทร จะทำงานได้เร็ว

อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมักอยู่ใกล้กว่าโรงพยาบาลใหญ่ ท่านรู้จักผู้สูงอายุในชุมชน ช่วยวัดความดัน ตรวจดูอาการเบื้องต้น และประสานรถของตำบลหรือหน่วยกู้ชีพในพื้นที่ได้ หาเบอร์ติดต่อของ อสม. ที่ดูแลหมู่บ้านและ รพ.สต. ล่วงหน้า เก็บไว้ในโทรศัพท์ และแปะข้างโทรศัพท์บ้านด้วย

ชวนเพื่อนบ้านสองคนที่ไว้ใจได้มาเป็นผู้ติดต่อฉุกเฉิน มีกุญแจสำรองหรือรู้ที่ซ่อนกุญแจ อธิบายว่าท่านต้องรู้อะไรเกี่ยวกับผู้สูงอายุ เช่น แพ้ยาอะไร ใช้ยาอะไร และเรียก 1669 ก่อนติดต่อลูกหลาน

ความช่วยเหลือจากชุมชนไม่แทนระบบแพทย์ฉุกเฉิน ถ้าเหตุร้ายแรงให้โทร 1669 ก่อนเสมอ ชุมชนช่วยเรื่องคนอยู่ข้างตัวและนำทาง

คิดไว้ล่วงหน้าว่าถ้าต้องพาไปเอง ใครขับ รถคันไหน น้ำมันเต็มหรือไม่ และเส้นทางไหนไปได้ในหน้าฝน อย่าพาผู้ป่วยที่ต้องห้ามขยับ เช่นสงสัยกระดูกหักที่คอหรือหลัง หรือเจ็บหน้าอกรุนแรง ขึ้นรถส่วนตัวเอง นอกจากเจ้าหน้าที่ 1669 แนะนำ

ซ้อมเส้นทางไปโรงพยาบาลหรือ รพ.สต. และจับเวลาไว้ จดเบอร์ห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลในพื้นที่ ให้ผู้ดูแลทางไกลรู้ว่าบ้านพ่อแม่ใกล้โรงพยาบาลไหนที่สุด และโรงพยาบาลไหนที่ผู้สูงอายุมีประวัติรักษาอยู่

แผลเลือดออก ให้ล้างมือหรือใส่ถุงมือ กดตรงแผลด้วยผ้าสะอาดแรงต่อเนื่อง ไม่เปิดดูบ่อย และถ้าผ้าชุ่มก็วางผืนใหม่ซ้อนบน แผลไหม้จากน้ำร้อนหรือไฟ ให้ล้างด้วยน้ำสะอาดไหลผ่านเย็นพอควรตามแนวทางปฐมพยาบาล ไม่ใช้น้ำแข็งหรือทาสิ่งใดที่ไม่มีคำแนะนำ

สงสัยกระดูกหัก ให้ตรึงให้อยู่นิ่งในท่าที่พบ ไม่ดึงหรือดัน งูกัด ให้ผู้ป่วยนิ่งที่สุด ตรึงอวัยวะที่ถูกกัด และไปโรงพยาบาลทันที ไม่กรีด ไม่ดูดพิษ ไม่รัดแน่น ถ่ายภาพงูไว้ถ้าทำได้อย่างปลอดภัย

อาการหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัดกะทันหัน เจ็บหน้าอกร้าวไปแขนหรือกราม หรือหมดสติ เป็นเหตุที่ต้องโทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอดูอาการ