สูงวัยไทย
เบาะรถเข็นสำหรับคนนั่งนานทั้งวัน ลดแผลกดทับได้แค่ไหน
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
เบาะรถเข็นสำหรับคนนั่งนานทั้งวัน ลดแผลกดทับได้แค่ไหน
เบาะรถเข็นโฟม เจล และลม ต่างกันอย่างไร ลดแรงกดก้นได้ถึงไหน ต้องเปลี่ยนท่าบ่อยแค่ไหน และเมื่อไรควรให้พยาบาลหรือนักกายภาพประเมินก่อนซื้อ
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย Gustavo Fring / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- เบาะรถเข็นที่ดีช่วยกระจายแรงกดที่ก้นและกระดูกก้นกบ แต่ลดแผลกดทับได้เพียงบางส่วน เพราะแผลเกิดจากแรงกดที่นานเกินไปบนจุดเดิม ผู้ที่นั่งรถเข็นทั้งวันจึงต้องใช้เบาะที่เหมาะกับตัวเองร่วมกับการเปลี่ยนท่าเป็นระยะ การเอนตัว ยกตัว หรือเอียงข้างตามที่ทีมสุขภาพสอน
- เบาะโฟมถูกที่สุดและเบา เหมาะกับความเสี่ยงต่ำ เบาะเจลช่วยกระจายแรงและเย็นกว่าแต่หนัก เบาะลมปรับได้ละเอียดที่สุดแต่ต้องเติมลมให้พอดี เบาะแบบผสมเอาข้อดีหลายแบบมารวมกัน ไม่มีแบบใดดีที่สุดสำหรับทุกคน ผู้ที่เคยเป็นแผลกดทับ ผิวบาง หรือนั่งเกือบทั้งวันควรให้พยาบาลหรือนักกายภาพบำบัดประเมินท่านั่งก่อนเลือก
- อย่าใช้เบาะวงแหวนโดนัทสำหรับคนที่เสี่ยงแผลกดทับ เพราะขอบวงอาจกดเนื้อรอบจุดเสี่ยงให้ไหลเวียนแย่ลง และถ้าเห็นรอยแดงที่ไม่จางเมื่อกด ให้หยุดนั่งบนจุดนั้นแล้วแจ้งทีมสุขภาพ
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้ดูแลที่มีผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยนั่งรถเข็นหลายชั่วโมงต่อวัน และอยากรู้ว่าเบาะแบบไหนเหมาะกับระดับความเสี่ยงของผู้ใช้
- ไม่เหมาะเป็นคำตอบเดียวสำหรับผู้ที่มีแผลกดทับอยู่แล้ว ผู้ที่ไม่รู้สึกที่ก้นเพราะอัมพาตหรือเส้นประสาทเสื่อม หรือผู้ที่ตัวผอมมากจนกระดูกนูน กลุ่มนี้ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินเป็นรายคน
สิ่งที่ควรรู้
ทำไมคนนั่งรถเข็นนาน ๆ จึงเกิดแผลกดทับที่ก้น
เมื่อนั่งนิ่งนาน น้ำหนักตัวทั้งหมดถ่ายลงบนพื้นที่เล็ก ๆ คือปุ่มกระดูกก้นสองข้างและกระดูกก้นกบ ผิวหนังและกล้ามเนื้อที่ถูกบีบอยู่ระหว่างกระดูกกับเบาะจะได้เลือดน้อยลง ถ้าเป็นแบบนี้นานพอ เนื้อเยื่อจะเสียหายโดยที่ผิวภายนอกอาจยังดูปกติอยู่ช่วงแรก
ผู้สูงอายุเสี่ยงกว่าวัยอื่นเพราะผิวบางลง ไขมันใต้ผิวน้อยลง และบางคนมีภาวะเปราะบาง (frailty) ทำให้ขยับตัวเองน้อย กิจวัตรประจำวันเช่นกินข้าวหรือดูโทรทัศน์ที่ต้องนั่งเฉย ๆ หลายชั่วโมง ก็เพิ่มเวลาที่ผิวหนังต้องรับแรงกด ความชื้นจากเหงื่อหรือปัสสาวะที่ซึมก็ทำให้ผิวอ่อนแอลงอีก
แนวทางของกรมการแพทย์และ NIA ตรงกันที่หลักการ คือลดแรงกด ลดการเสียดสี รักษาผิวให้แห้งและสะอาด และดูแลโภชนาการ เบาะรถเข็นเป็นส่วนของข้อแรกเท่านั้น
เบาะโฟม เจล ลม และแบบผสม ต่างกันอย่างไร
เบาะโฟมคือโฟมความหนาแน่นต่างกัน บางรุ่นตัดเป็นร่องหรือเป็นชั้น ข้อดีคือเบา ราคาไม่สูง และไม่ต้องดูแลมาก ข้อเสียคือโฟมยุบตามเวลา ถ้ายุบแล้วจะรับแรงได้น้อยลง ใช้เหมาะกับความเสี่ยงต่ำหรือใช้ไม่กี่ชั่วโมงต่อวัน
เบาะเจลมีเจลหรือของเหลวข้นอยู่ในถุง ช่วยกระจายแรงได้ดีและระบายความร้อนได้บางส่วน ข้อเสียคือหนักกว่าและเจลบางชนิดไหลไปกองที่ก้นนั่งนาน ๆ และถ้าถุงรั่วจะใช้ไม่ได้
เบาะลมแบ่งเป็นช่องที่เติมลมได้ ปรับตามรูปร่างผู้ใช้ได้ละเอียดที่สุด เหมาะกับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง แต่ต้องตรวจแรงลมทุกวัน ลมน้อยเกินไปทำให้ก้นจมถึงฐาน ลมมากเกินไปทำให้แรงกดกระจุก เบาะลมเสียหายง่ายเมื่อโดนของมีคมหรือสัตว์เลี้ยงข่วน
เบาะผสมเช่นโฟมฐานแข็งแล้วมีเจลหรือลมด้านบน พยายามเอาจุดแข็งมารวม แต่ราคาและน้ำหนักสูงขึ้น เลือกตามระดับความเสี่ยงและความสามารถในการดูแลของครอบครัว
ทดสอบเบาะยุบถึงฐานหรือยัง ทำเองที่บ้านได้อย่างไร
ให้ผู้ใช้นั่งตามปกติ แล้วสอดมือแบนใต้เบาะตรงปุ่มกระดูกก้นข้างหนึ่ง ถ้าคลำได้กระดูกใกล้ฐานเกือบสัมผัสมือ หรือเหลือเบาะบางน้อยกว่าที่ควร แสดงว่าเบายุบจนหมดหน้าที่ ควรเปลี่ยนหรือปรับ
การตรวจนี้ใช้ได้กับเบาะทุกประเภท แต่ผลที่ได้เป็นเพียงการคัดกรอง ไม่ได้แทนการวัดแรงกดด้วยเครื่องที่คลินิกเฉพาะทางมี ถ้าผู้ใช้เคยเป็นแผล ควรให้นักกิจกรรมบำบัดหรือนักกายภาพบำบัดตรวจ
ดูด้วยว่าเบาะวางตรงกับพื้นนั่งรถเข็น ไม่ลื่นไถล และผู้ใช้ไม่เอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง เบาะที่ดีแต่วางเอียงก็ทำให้แรงกดไปกองด้านเดียว
เปลี่ยนท่าทุกสิบห้าถึงสามสิบนาที ทำอย่างไรเมื่อผู้ใช้ขยับเองไม่ได้
ทีมสุขภาพมักแนะนำให้คนนั่งรถเข็นเปลี่ยนท่าเพื่อยกแรงกดออกจากก้นเป็นระยะ ช่วงเวลาที่พบบ่อยในคำแนะนำคือราวทุกสิบห้าถึงสามสิบนาที ตัวเลขนี้ขึ้นกับความเสี่ยงและท่าที่เลือก ให้ถามทีมที่ดูแลว่าสำหรับผู้ใช้คนนี้ควรบ่อยเท่าไร
ผู้ที่แขนแข็งแรงอาจยกตัวด้วยมือเท้าแขนรถเข็น ผู้ที่ทำไม่ได้ ผู้ดูแลช่วยเอนรถเข็นไปด้านหลังหรือเอียงตัวไปข้างหนึ่งสลับกัน การเปลี่ยนท่าแต่ละครั้งอาจใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที และต้องทำทั้งวัน
จุดที่ครอบครัวพลาดบ่อยคือซื้อเบาะราคาสูงแล้วคิดว่าไม่ต้องเปลี่ยนท่าอีก เบาะช่วยลดแรง แต่ไม่ได้ทำให้ก้นหยุดรับน้ำหนัก ตั้งนาฬิกาเตือนหรือผูกกับกิจกรรม เช่น ทุกครั้งที่โฆษณาโทรทัศน์ขึ้น จะช่วยให้จำได้

รูปภาพโดย Ivan S / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ประเมินความเสี่ยงของผู้ใช้ก่อนเลือกประเภทเบาะ
ตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ก่อนไปร้านหรือสั่งออนไลน์ แล้วพาคำตอบไปคุยกับพยาบาลหรือนักกายภาพ
- นั่งรถเข็นวันละกี่ชั่วโมง และต่อเนื่องครั้งละนานแค่ไหน
- เคยมีแผลกดทับหรือรอยแดงที่ก้นมาก่อนหรือไม่
- รู้สึกเมื่อก้นกดหรือเจ็บหรือไม่ หรือชาจนไม่รู้สึก
- ขยับตัวเองได้หรือไม่ ต้องมีคนช่วยเปลี่ยนท่าหรือไม่
- น้ำหนักตัวและรูปร่าง ผอมมากหรือน้ำหนักเกิน
ตรวจผิวหนังก้นและขอบเบาะทุกวัน
ตอนเปลี่ยนเสื้อผ้าหรือเข้าห้องน้ำ ให้ตรวจผิวหนังบริเวณก้น ก้นกบ และสะโพกทั้งสองข้าง ใช้ตาและแสงสว่างที่ดี มองหาผิวแดงที่ไม่จางหลังกดด้วยนิ้วสองสามวินาที ผิวร้อนผิดปกติ ผิวแข็ง หรือตุ่มพอง ถ้าผู้ใช้ผิวคล้ำ ให้ดูความแตกต่างของสีและความอุ่นเทียบกับบริเวณข้างเคียง
ตรวจตัวเบาะด้วย ว่ามีรอยยุบ รอยฉีก ลมรั่ว ปลอกเปียกอับชื้น หรือมีกลิ่น เบาะที่เปียกซ้ำ ๆ ควรเปลี่ยนปลอกหรือซักตามคู่มือ
ตั้งตารางเปลี่ยนท่าและซ้อมกับทีมสุขภาพ
ให้พยาบาล นักกายภาพ หรือนักกิจกรรมบำบัดสอนวิธีเปลี่ยนท่าที่เหมาะกับผู้ใช้ แล้วลองทำให้ดูหนึ่งรอบที่บ้าน จดเวลาและท่าไว้ในสมุดหรือบันทึกที่ติดตามได้ เช่น เครื่องมือบันทึกสุขภาพบนเว็บไซต์นี้
หากผู้ใช้เหนื่อยหรือเวียนศีรษะเมื่อเอนตัวหรือเปลี่ยนท่า ให้หยุดและปรึกษาแพทย์ เพราะอาจเกี่ยวกับความดันที่ตกเมื่อเปลี่ยนท่า
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
IKEA อิเกีย ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน แบบบาง 3 ฟุต 90 x 200 ซม.TAGELSÄV ทอเกลเซฟ
IKEAผ้ารองกันเปื้อนที่นอนกันน้ำ ล้อมรอบทั้งหมด ผ้าปูที่นอนกันลื่น TPU 100%กันไรฝุ่น ปัสสาวะหลักฐาน 3ฟุต/5ฟุต/6ฟุต/6.5ฟุต
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอนโรงแรม ซึมซับคราบ ของเหลวได้ดี (ไม่กันน้ำ) แบรนด์บ้านมิลิน
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน รัดมุม360° ล้อมรอบทั้งหมด ผ้าปูที่นอนกันลื่น กันไรฝุ่น ผ้าปู 3ฟุต/3.5ฟุต/5ฟุต/6ฟุต/6.5ฟุต
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าใช้เบาะวงแหวนโดนัทกับผู้ที่เสี่ยงหรือเป็นแผลกดทับ
- อย่าซ้อนเบาะหลายใบบนเบาะเดิมโดยไม่ปรึกษา เพราะทำให้นั่งสูงและเอียง
- อย่านวดแรง ๆ บริเวณที่แดงหรือเป็นแผล
- อย่าใช้เบาะลมที่ลมอ่อนหรือรั่วต่อไป
- อย่าปล่อยให้ผู้ใช้นั่งนานโดยไม่เปลี่ยนท่าเพียงเพราะมีเบาะใหม่
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- ระดับฉุกเฉิน: โทร 1669 ทันทีถ้าผู้ใช้มีไข้สูงร่วมกับแผลที่ก้นมีหนอง กลิ่นเหม็น ซึม สับสน หายใจเร็ว หรือความดันตกจนเป็นลม เพราะอาจเป็นการติดเชื้อรุนแรง
- ระดับภายในวันเดียวกัน: พบแผลเปิด ตุ่มน้ำพอง ผิวดำคล้ำ หรือผิวแดงมากพร้อมร้อนและเจ็บ ควรไปพบแพทย์หรือพยาบาลดูแลแผลวันเดียวกัน อย่าทาครีมหรือยาเองโดยไม่ได้ปรึกษา
- ระดับนัดหมายในช่วงใกล้: ผิวแดงที่ไม่จางหลังกด ผิวเริ่มแข็งหรือบางผิดปกติ หรือเบาะยุบถึงฐาน ควรนัดพยาบาลชุมชน นักกายภาพ หรือนักกิจกรรมบำบัดภายในไม่กี่วัน
- ระดับเฝ้าสังเกตและจดบันทึก: จดชั่วโมงที่นั่ง เวลาที่เปลี่ยนท่า ผลการตรวจผิวหนังทุกวัน เพื่อให้เห็นแนวโน้มและให้ทีมสุขภาพใช้ตัดสินใจ
เช็กลิสต์สรุป
- ประเมินชั่วโมงนั่งและความเสี่ยงก่อนเลือกประเภทเบาะ
- ไม่ใช้เบาะวงแหวนโดนัท
- ทดสอบเบาะยุบถึงฐานด้วยมือที่ปุ่มกระดูกก้น
- ตรวจแรงลมทุกวันถ้าใช้เบาะลม
- ตรวจผิวหนังก้นและก้นกบทุกวัน
- เปลี่ยนท่าตามตารางที่ทีมสุขภาพแนะนำ
- ให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินถ้าเคยเป็นแผลหรือผู้ใช้ไม่รู้สึกที่ก้น
คำถามที่พบบ่อย
เบาะรถเข็นแบบไหนป้องกันแผลกดทับได้ดีที่สุด
ไม่มีแบบเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน ความเสี่ยงต่ำใช้โฟมคุณภาพดีได้ ความเสี่ยงสูงมักต้องเจลหรือลมหรือแบบผสม และต้องเปลี่ยนท่าควบคู่ ให้พยาบาลหรือนักกายภาพประเมินท่านั่งและผิวหนังก่อนเลือก
เบาะลมกับเบาะเจลต่างกันอย่างไร
เบาะลมปรับแรงกดได้ละเอียดและเบากว่า แต่ต้องตรวจแรงลมทุกวันและเสียหายง่ายเมื่อโดนของมีคม เบาะเจลดูแลง่ายกว่าและไม่ต้องเติมลม แต่หนักและถ้าถุงรั่วจะใช้ไม่ได้ เลือกตามความสามารถในการดูแลของครอบครัว
ใช้เบาะวงแหวนโดนัทกับคนนั่งรถเข็นได้ไหม
ไม่แนะนำสำหรับผู้เสี่ยงแผลกดทับ เพราะขอบวงอาจกดเนื้อรอบจุดที่เสี่ยงและทำให้เลือดไหลเวียนแย่ลง ถ้ากำลังใช้อยู่และมีรอยแดงที่ไม่จางหลังกด ให้หยุดและปรึกษาพยาบาล
ต้องเปลี่ยนท่าทุกกี่นาทีเมื่อนั่งรถเข็น
คำแนะนำทั่วไปมักอยู่ที่ราวสิบห้าถึงสามสิบนาที แต่ตัวเลขที่เหมาะกับแต่ละคนต่างกันตามความเสี่ยง ให้ถามพยาบาลหรือนักกายภาพที่ดูแล และถ้าผู้ใช้ขยับเองไม่ได้ ผู้ดูแลต้องช่วยเอนหรือเอียงตัวตามเวลา
ผิวก้นแดงตอนเปลี่ยนท่า ควรไปหาหมอเมื่อไร
ถ้ารอยแดงจางหายภายในไม่กี่นาทีหลังพ้นแรงกด ให้เฝ้าสังเกตต่อ แต่ถ้ากดแล้วไม่จาง ผิวร้อน แข็ง หรือมีตุ่มพอง ให้พบแพทย์หรือพยาบาลภายในวันเดียวกัน หากมีไข้ แผลมีหนอง หรือซึมสับสน ให้โทร 1669
สรุป
- เบาะรถเข็นลดแรงกดได้ส่วนหนึ่ง การเปลี่ยนท่าเป็นระยะยังจำเป็นเสมอ
- โฟม เจล ลม และแบบผสม มีข้อดีข้อเสียต่างกัน เลือกตามความเสี่ยงและความสามารถในการดูแล
- ตรวจผิวหนังและเบาะทุกวัน ผิวแดงที่ไม่จางเป็นสัญญาณให้หยุดนั่งบนจุดนั้น
- ผู้ที่เคยเป็นแผลหรือไม่รู้สึกที่ก้น ควรให้พยาบาลหรือนักกายภาพประเมินก่อนซื้อ
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน 150/180cm ผ้าปูที่นอน พร้อมหมอน 2PC ผ้าปูกันเปื้อน รัดมุม360° เป็นมิตรกับผิว bedsheets
ผ้าปูที่นอนกันไรฝุ่น ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน สารต้านจุลินทรีย์ ป้องกันแบคทีเรีย ระบายอากาศ สี่ฤดูทั่วไป
ผ้ารองกันเปื้อน ปลอกป้องกันที่นอน ที่นอน (กันน้ำได้ 100%) 6/5/4/3ฟุต มียางรัดมุม 4ด้าน ผ้าปูที่นอนกันน้ำ
[ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน] ยางยืด 4 มุม เชื่อมต่อที่นอนพร้อมกันเปื้อนในตัว 3.5/5/6/7/8/8.5/9.5/10 ฟุต
Kiss(คิส)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- คู่มือการป้องกันและดูแลแผลกดทับ — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวที่บ้าน — สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Bedsores (Pressure Ulcers) — National Institute on Aging (NIA) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เบาะรองนั่งผู้สูงอายุมีกี่แบบ เลือกแบบไหนให้เหมาะกับแต่ละบ้าน
เปรียบเทียบเบาะรองนั่งชนิดโฟม เจล และเบาะลมสำหรับผู้สูงอายุ พร้อมเงื่อนไขที่แต่ละแบบเหมาะหรือไม่เหมาะ เพื่อช่วยครอบครัวตัดสินใจเลือกให้ตรงกับความต้องการและงบประมาณ

ตรวจผิวหนังผู้สูงอายุติดเตียงทุกวันอย่างไรให้เจอแผลกดทับตั้งแต่ระยะแรก
แนวทางสังเกตผิวหนังผู้สูงอายุที่นอนติดเตียงหรือขยับตัวเองได้น้อย เพื่อจับสัญญาณแผลกดทับตั้งแต่ระยะเริ่มต้น พร้อมจุดที่ต้องตรวจเป็นประจำและเมื่อใดควรพบแพทย์

ป้องกันแผลกดทับในผู้สูงอายุติดเตียงอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่พลิกตัว
แนวทางป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้สูงอายุที่นอนติดเตียงหรือนั่งรถเข็นนาน ครอบคลุมการพลิกตัว การตรวจผิวหนัง โภชนาการ และจุดที่ครอบครัวมักมองข้าม

เลือกรถเข็นผู้สูงอายุแบบไหนเหมาะกับบ้าน: เทียบชนิด ขนาด และงบประมาณ
เปรียบเทียบรถเข็นมือเข็นทั่วไป รถเข็นน้ำหนักเบา และรถเข็นไฟฟ้า พร้อมวิธีวัดขนาดตัวผู้สูงอายุและความกว้างประตูบ้าน ก่อนตัดสินใจซื้อหรือเช่า

เลือกที่นอนและเบาะป้องกันแผลกดทับให้เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียงแต่ละระดับความเสี่ยง
เปรียบเทียบที่นอนลม เบาะรองกันกดทับ และหมอนรองเฉพาะจุด พร้อมเกณฑ์เลือกตามระดับความเสี่ยงแผลกดทับและงบประมาณของแต่ละบ้าน