ความกังวลเรื่องสุขภาพ เงิน หรือความปลอดภัยเป็นเรื่องที่เข้าใจได้เมื่ออายุมากขึ้นและความสามารถในการดูแลตัวเองเปลี่ยนไป แต่เมื่อความกังวลกลายเป็นความคิดวนซ้ำที่ควบคุมไม่ได้ ครอบงำความสนใจในเรื่องอื่น หรือทำให้ต้องตรวจสอบซ้ำ ๆ เช่น ตรวจล็อกประตูหลายรอบหรือถามเวลานัดหมายซ้ำหลายครั้งในวันเดียว นี่คือลักษณะของภาวะวิตกกังวลที่ต่างจากความกังวลทั่วไปตามสถานการณ์

จุดสังเกตสำคัญคือผลกระทบต่อการทำหน้าที่ในชีวิตประจำวัน หากความกังวลทำให้หลีกเลี่ยงการออกไปข้างนอก ไม่กล้าอยู่คนเดียว หรือรบกวนการนอนต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ถือว่าเกินระดับที่ปรับตัวได้เองแล้ว

ความวิตกกังวลกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติจนเกิดอาการทางกายได้จริง เช่น ใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เหงื่อออก หรือมือสั่น ซึ่งคล้ายกับอาการของโรคหัวใจหรือความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่าในผู้สูงอายุ ทำให้แยกยากด้วยตาเปล่า หากอาการเหล่านี้เกิดครั้งแรกหรือรุนแรงผิดปกติ ควรได้รับการตรวจแยกสาเหตุทางกายก่อนสรุปว่าเป็นความวิตกกังวลเพียงอย่างเดียว เพราะการวินิจฉัยผิดทางอาจทำให้พลาดปัญหาหัวใจที่แท้จริง

ในทางกลับกัน หากตรวจร่างกายแล้วไม่พบสาเหตุทางกายชัดเจนแต่อาการยังเกิดซ้ำเป็นระยะ ควรพิจารณาว่าเป็นอาการจากความวิตกกังวลที่ต้องได้รับการดูแลด้านสุขภาพจิตควบคู่ไปด้วย ไม่ใช่แค่ตรวจหัวใจซ้ำแล้วบอกว่า 'ไม่มีอะไร'

ผู้สูงอายุจำนวนมากใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันจากหลายโรคประจำตัว ซึ่งเรียกว่าภาวะใช้ยาหลายชนิดหรือ polypharmacy ยาบางกลุ่ม เช่น ยาขยายหลอดลมบางชนิดหรือสเตียรอยด์ อาจทำให้ใจสั่นและกระวนกระวายคล้ายอาการวิตกกังวล การนำรายการยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวนจึงช่วยแยกได้ว่าอาการมาจากยาหรือจากความคิดกังวลจริง

การนอนไม่พอและการดื่มชาหรือกาแฟมากเกินไปก็ทำให้ความกังวลรุนแรงขึ้นได้เช่นกัน เพราะร่างกายที่พักผ่อนไม่พอจะตอบสนองต่อความเครียดไวขึ้น การปรับพฤติกรรมเหล่านี้เป็นขั้นตอนแรกที่ทำได้เองก่อนพิจารณาการดูแลด้านอื่น

หากความกังวลหรือความกระวนกระวายเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงหนึ่งวัน ร่วมกับความสับสนหรือพูดจาไม่ปะติดปะต่อ ต้องแยกออกจากภาวะวิตกกังวลทั่วไปทันที เพราะอาจเป็นภาวะสับสนเฉียบพลันหรือ delirium ซึ่งมักมีสาเหตุทางการแพทย์ เช่น การติดเชื้อหรือผลข้างเคียงของยา และต้องได้รับการประเมินเร่งด่วน ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นเรื่องของความกังวลตามปกติ