หลายครอบครัวเข้าใจว่าการทำให้ผู้สูงอายุมีความสุขคือการหากิจกรรมสนุก ๆ มาให้ทำ เช่น ดูทีวี หรือไปเที่ยว ซึ่งช่วยได้ในระยะสั้น แต่สิ่งที่ทำให้รู้สึกมีคุณค่าในระยะยาวมักเป็นกิจกรรมที่ให้ความรู้สึกว่ายังมีบทบาท ยังทำประโยชน์ให้คนอื่นได้ หรือยังใช้ทักษะที่สั่งสมมาทั้งชีวิต เช่น สอนหลานทำอาหารสูตรเดิม ดูแลต้นไม้ในบ้าน หรือช่วยจัดการบัญชีเล็ก ๆ ในครอบครัว

การเกษียณ การที่ลูกแยกบ้านออกไป หรือการสูญเสียคู่ชีวิต ล้วนพรากบทบาทเดิมไปพร้อมกัน หากไม่มีบทบาทใหม่มาแทนที่ อาจรู้สึกว่าตนเองไม่มีประโยชน์อีกต่อไปทั้งที่ยังมีความสามารถอยู่มาก การช่วยหาบทบาทใหม่ที่เหมาะกับสภาพร่างกายปัจจุบันจึงสำคัญกว่าการหากิจกรรมมาเติมเวลาว่างเฉย ๆ

ผู้สูงอายุจำนวนมากมีภาวะสายตายาวตามวัย หรือ presbyopia ทำให้อ่านตัวหนังสือเล็กหรือมองรายละเอียดใกล้ตัวลำบากขึ้น และภาวะหูตึงตามวัย หรือ presbycusis ซึ่งทำให้ฟังเสียงพูดในที่มีเสียงรบกวนได้ยากขึ้น ทั้งสองอย่างค่อยเป็นค่อยไปจนบางครั้งตัวผู้สูงอายุเองก็ไม่รู้ตัวว่าฟังไม่ทันหรือมองไม่ชัด

ผลที่ตามมาคือผู้สูงอายุอาจค่อย ๆ เลิกเข้าร่วมวงสนทนาในงานเลี้ยงญาติ เลิกเล่นไพ่หรือเกมกระดานที่เคยชอบ หรือปฏิเสธชมรมผู้สูงอายุที่เคยไปประจำ โดยครอบครัวเข้าใจผิดว่าเป็นเพราะขี้เกียจ ทั้งที่จริงคือฟังบทสนทนากลุ่มไม่ทันหรืออ่านกฎกติกาไม่ชัด การปรับแสงในบ้าน เลือกกิจกรรมที่ไม่ต้องแข่งกับเสียงรบกวน หรือใช้ตัวอักษรขนาดใหญ่ในเกมและป้าย จึงช่วยได้มากกว่าการบังคับให้เข้าร่วมกิจกรรมเดิม

ความเบื่อเป็นครั้งคราว ไม่อยากออกจากบ้านบางวัน หรือขี้เกียจทำกิจกรรมในวันที่อากาศไม่ดี เป็นเรื่องปกติ แต่หากไม่สนใจสิ่งที่เคยชอบต่อเนื่องนานกว่าสองสัปดาห์ ร่วมกับการนอนที่เปลี่ยนไปมาก เบื่ออาหารหรือน้ำหนักลด พูดน้อยลงผิดปกติ หรือรู้สึกว่าตนเองไม่มีค่า นั่นอาจเป็นสัญญาณของภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ ซึ่งพบได้บ่อยแต่มักถูกมองข้ามว่าเป็นเรื่องธรรมดาของคนแก่

ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุมีลักษณะพิเศษคืออาจแสดงออกเป็นอาการทางกาย เช่น ปวดเมื่อยตามตัว หรือบ่นเรื่องกินไม่ได้นอนไม่หลับ มากกว่าจะพูดตรง ๆ ว่ารู้สึกเศร้า ทำให้ครอบครัวอาจพาไปตรวจร่างกายซ้ำ ๆ โดยไม่ได้มองมิติทางจิตใจ การให้ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตประเมินโดยตรงจึงสำคัญกว่าการให้กำลังใจหรือหากิจกรรมมาเบี่ยงเบนความสนใจเพียงอย่างเดียว

การประเมินความสามารถของผู้สูงอายุ ควรมองทั้งความสามารถทำกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน หรือ ADL เช่น กินอาหาร อาบน้ำ เดิน และความสามารถทำกิจวัตรที่ซับซ้อนกว่า หรือ IADL เช่น จัดการเงิน เดินทาง ใช้โทรศัพท์ เพราะกิจกรรมที่ดีต้องอยู่ในระดับที่ทำได้จริงตอนนี้ ไม่ใช่ระดับที่เคยทำได้เมื่อสิบปีก่อน หากเลือกกิจกรรมที่ยากเกินไป ผู้สูงอายุอาจรู้สึกล้มเหลวซ้ำ ๆ จนไม่อยากลองอะไรใหม่อีก

ในทางกลับกัน การสรุปว่า 'ทำไม่ได้แล้ว' จากการเห็นท่านทำกิจกรรมเดียวไม่สำเร็จ ก็เป็นการด่วนตัดสินที่ไม่ยุติธรรมเช่นกัน ควรลองปรับระดับความยากของกิจกรรมเดิมก่อน เช่น จากปลูกผักในแปลงใหญ่ ปรับเป็นปลูกในกระถางบนโต๊ะที่ไม่ต้องก้มนาน หรือจากทำอาหารทั้งมื้อ ปรับเป็นให้ช่วยเฉพาะขั้นตอนที่นั่งทำได้