ครอบครัวจำนวนมากรอสัญญาณใหญ่อย่างการหกล้มรุนแรงหรือเข้าโรงพยาบาลก่อนถึงจะเริ่มขอความช่วยเหลือ ทั้งที่มีสัญญาณเล็ก ๆ เกิดขึ้นก่อนหน้านั้นมานาน เช่น เริ่มไม่จ่ายบิลตรงเวลา หยุดทำอาหารเองแล้วซื้อกินแทนบ่อยขึ้น หรือลืมนัดหมายแพทย์ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงในกิจวัตรที่ซับซ้อนขึ้นหรือ IADL ที่มักเปลี่ยนก่อนกิจวัตรพื้นฐานอย่างการกินหรืออาบน้ำเสมอ

เมื่อกิจวัตรพื้นฐานหรือ ADL อย่างการกินอาหาร อาบน้ำ แต่งตัว และเข้าห้องน้ำ เริ่มลดลงตามมา นั่นมักหมายความว่าความสามารถดูแลตัวเองเปลี่ยนไปมากพอสมควรแล้ว การจับสัญญาณตั้งแต่ระยะ IADL จึงช่วยให้ครอบครัวมีเวลาวางแผนมากกว่าการรอจนกิจวัตรพื้นฐานเสียหายไปแล้ว

คำถามที่ควรถามไม่ใช่ 'ผู้สูงอายุทั่วไปควรทำได้แค่ไหน' แต่คือ 'คนนี้เคยทำอะไรได้เองมาก่อน และตอนนี้ต่างจากเดิมมากแค่ไหน' คุณยายที่เคยทำกับข้าวเก่งแล้วอยู่ ๆ ก็หยุดทำไปเลยมีความหมายต่างจากคุณยายที่ไม่เคยทำอาหารมาตั้งแต่ต้น การเปรียบเทียบกับผู้สูงอายุคนอื่นจึงมักทำให้มองข้ามการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญไป

ความเร็วของการเปลี่ยนแปลงก็สำคัญไม่แพ้ตัวการเปลี่ยนแปลงเอง ความเสื่อมที่ค่อยเป็นค่อยไปในเวลาหลายปีต่างจากการเปลี่ยนที่เกิดขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์อย่างสิ้นเชิง หากพบว่าความสามารถลดลงเร็วผิดปกติ ควรให้ความสำคัญมากกว่าความเสื่อมที่ค่อย ๆ เกิดตามวัย

สัญญาณด้านจิตใจมักถูกมองข้ามมากกว่าสัญญาณด้านร่างกาย เพราะไม่มีอะไรจับต้องได้ชัดเจน เช่น เงียบลงกว่าเดิม ไม่อยากรับโทรศัพท์จากเพื่อนเก่า หรือพูดถึงตัวเองในแง่ลบบ่อยขึ้น สิ่งเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะซึมเศร้าที่ต้องแยกจากความเหงาชั่วคราวหรือความเศร้าตามธรรมชาติ

ที่สำคัญคือการแยกภาวะสับสนเฉียบพลันออกจากภาวะสมองเสื่อมและภาวะซึมเศร้า เพราะทั้งสามอย่างแสดงออกคล้ายกันแต่ต้องการการดูแลต่างกัน ภาวะสับสนเฉียบพลันมักเกิดเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วันและอาการขึ้นลงไม่คงที่ในแต่ละช่วงเวลา ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ต่างจากภาวะสมองเสื่อมที่ค่อยเป็นค่อยไปในหลายเดือนถึงหลายปี และภาวะซึมเศร้าที่อาจแสดงออกเป็นความจำหรือสมาธิลดลงโดยไม่ใช่โรคสมองเสื่อมจริง

สัญญาณด้านความปลอดภัยมักปรากฏก่อนสัญญาณด้านสุขภาพเสียอีก เช่น ลืมปิดเตาแก๊ส หลงทางในเส้นทางที่คุ้นเคย กินยาผิดขนาดหรือผิดเวลาบ่อยครั้ง หรือหกล้มเล็กน้อยที่ไม่บาดเจ็บแต่เกิดซ้ำหลายครั้ง เหตุการณ์เหล่านี้มักถูกอธิบายว่า 'พลาดนิดหน่อย' โดยไม่มีใครรวมข้อมูลเข้าด้วยกันว่าเกิดถี่ขึ้นเรื่อย ๆ

การจดบันทึกเหตุการณ์ใกล้เคียงอันตรายเหล่านี้ไว้ แม้จะดูเป็นเรื่องเล็กในแต่ละครั้ง ช่วยให้เห็นแนวโน้มรวมที่ชัดเจนขึ้น และเป็นข้อมูลสำคัญที่แพทย์หรือนักจิตวิทยาต้องการเมื่อประเมินว่าควรขอความช่วยเหลือระดับใด

หลายครอบครัวโฟกัสแค่สัญญาณจากตัวผู้สูงอายุ จนลืมว่าความเหนื่อยล้าของผู้ดูแลเองก็เป็นสัญญาณสำคัญไม่แพ้กัน หากผู้ดูแลเริ่มนอนไม่พอต่อเนื่อง หงุดหงิดง่ายกว่าเดิม หรือรู้สึกว่าไม่มีใครช่วยแบ่งภาระ นั่นคือสัญญาณว่าทั้งครอบครัวต้องการความช่วยเหลือเพิ่มเติม ไม่ใช่แค่ผู้สูงอายุฝ่ายเดียว